فارکس چیست؟ از صفر تا صد برای همه (راهنمای ۱۴۰۵)

اگر تا به حال اسم فارکس به گوشتان خورده و از خودتان پرسیده‌اید «فارکس چیست؟»، این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است. نه برای متخصص‌ها؛ برای کسی که می‌خواهد از صفر، با زبان ساده، بدون ابهام و بدون حرف اضافه، همه چیز را درباره این بازار بزرگ جهانی بداند.

در این راهنما یاد می‌گیرید فارکس چیست، چطور کار می‌کند، چه چیزی در آن معامله می‌شود، چگونه می‌توان شروع کرد و البته چه خطراتی در کمین است. بزنیم به دل ماجرا.

پیش از شروع بدانید

این مقاله یک راهنمای آموزشی کامل است. ورود به فارکس بدون آموزش کافی می‌تواند منجر به از دست رفتن سرمایه شود. حتماً قبل از هر اقدام واقعی، آموزش ببینید و با حساب دمو تمرین کنید.

فارکس چیست؟ (تعریف ساده و کامل)

فارکس (Forex) مخفف Foreign Exchange به معنای «تبادل ارز خارجی» است. به زبان ساده، فارکس بزرگ‌ترین بازار مالی جهان است که در آن ارزهای کشورهای مختلف با یکدیگر معامله می‌شوند؛ درست مثل زمانی که برای سفر خارجی دلار می‌خرید، با این تفاوت که در فارکس هدف اصلی کسب سود از نوسانات قیمت ارزهاست.

در این بازار، شما ارزی را که انتظار دارید قیمتش بالا برود می‌خرید و ارزی را که فکر می‌کنید ارزشش کاهش می‌یابد می‌فروشید. به عنوان مثال اگر فکر می‌کنید یورو در برابر دلار تقویت می‌شود، جفت‌ارز EUR/USD را می‌خرید.

چند عدد که ابعاد فارکس را نشان می‌دهند

• روزانه بیش از ۷.۵ تریلیون دلار در این بازار معامله می‌شود (آمار BIS، ۲۰۲۴)
• فارکس ۲۴ ساعته، ۵ روز در هفته (دوشنبه تا جمعه) فعال است
• بازار کاملاً غیرمتمرکز است؛ یعنی هیچ بورس مرکزی‌ای مثل بورس نیویورک وجود ندارد
• میلیون‌ها نفر از بانک‌ها، شرکت‌های بین‌المللی، دولت‌ها و معامله‌گران خرد در آن شرکت می‌کنند

فارکس فقط برای پول‌دارها نیست!

برخلاف تصور عموم، با سرمایه‌های نسبتاً کم (مثلاً ۱۰۰ دلار) هم می‌توان وارد فارکس شد. اما کم بودن سرمایه لزوماً به معنای کم بودن ریسک نیست.

مفاهیم پایه‌ای که باید پیش از هر چیز بدانید

قبل از اینکه وارد نحوه کار فارکس شویم، باید با چند مفهوم کلیدی آشنا شوید. این مفاهیم زبان مشترک همه معامله‌گران دنیاست.

جفت ارز (Currency Pair) چیست؟

در فارکس هیچ‌وقت یک ارز به‌تنهایی معامله نمی‌شود. همیشه یک ارز در برابر ارز دیگری قرار می‌گیرد؛ به این ترکیب جفت ارز می‌گویند.

برخی از محبوب‌ترین جفت ارزها عبارتند از:

• EUR/USD یورو در برابر دلار آمریکا (پرمعامله‌ترین جفت ارز جهان)
• GBP/USD پوند انگلیس در برابر دلار آمریکا
• USD/JPY دلار آمریکا در برابر ین ژاپن
• USD/CHF دلار آمریکا در برابر فرانک سوئیس
• AUD/USD دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا

ارز پایه (Base) و ارز متقابل (Quote) چیست؟

در هر جفت ارز، ارز سمت چپ را ارز پایه (Base Currency) و ارز سمت راست را ارز متقابل (Quote Currency) می‌نامند.

مثلاً اگر EUR/USD = 1.0850 باشد، یعنی هر ۱ یورو (ارز پایه) برابر با ۱.۰۸۵۰ دلار آمریکا (ارز متقابل) است. وقتی این عدد بالا می‌رود، یورو در برابر دلار قوی‌تر شده؛ وقتی پایین می‌آید، یورو ضعیف‌تر شده است.

پیپ (Pip) چیست؟

پیپ (Pip) کوچک‌ترین واحد تغییر قیمت در فارکس است. برای اکثر جفت ارزها، پیپ برابر با تغییر یک واحد در چهارمین رقم اعشار است.

مثال: اگر EUR/USD از ۱.۰۸۵۰ به ۱.۰۸۵۱ برسد، قیمت ۱ پیپ تغییر کرده است. برای ین ژاپن (USD/JPY)، پیپ برابر با تغییر دومین رقم اعشار است. همچنین مفهوم پیپت (Pipette) به تغییر رقم پنجم اعشار اشاره دارد که دقت بیشتری دارد.

لات (Lot) چیست؟

برای استانداردسازی معاملات در فارکس، از واحد لات (Lot) استفاده می‌شود. چون تغییرات قیمت در فارکس بسیار جزئی است، برای اینکه سود و زیان معنادار شود، ارزها به صورت دسته‌های بزرگ معامله می‌شوند.

جدول کامل اصطلاحات مهم فارکس

قبل از اینکه وارد بازار شوید، باید زبان آن را بلد باشید. جدول زیر مهم‌ترین اصطلاحات فارکس را به همراه تعریف ساده و مثال کاربردی نشان می‌دهد:

در فارکس چه چیزی معامله می‌شود؟

فارکس فقط به معامله ارزهای کاغذی محدود نیست. امروزه طیف گسترده‌ای از دارایی‌ها در این بازار معامله می‌شود:

۱. جفت ارزها (Currency Pairs)

اصلی‌ترین ابزار معاملاتی فارکس. جفت ارزها به سه دسته تقسیم می‌شوند:

• جفت ارزهای اصلی (Majors): شامل EUR/USD، GBP/USD، USD/JPY و… که بیشترین نقدینگی را دارند
• جفت ارزهای فرعی (Minors): مثل EUR/GBP یا AUD/JPY که دلار آمریکا ندارند
• جفت ارزهای اگزوتیک (Exotics): مثل USD/TRY (دلار/لیر ترکیه) که نوسانات بیشتری دارند

EUR/USD؛ پادشاه فارکس

طبق گزارش بانک مرکزی انگلستان، EUR/USD با ۲۴٪ از کل حجم معاملات، پرمعامله‌ترین جفت ارز جهان است. میانگین گردش روزانه آن بیش از ۷۹۵ میلیارد دلار است.

۲. فلزات گران‌بها (طلا، نقره)

نماد طلا در فارکس XAU/USD است که قیمت هر اونس طلا را بر حسب دلار نشان می‌دهد. نقره نیز با نماد XAG/USD معامله می‌شود. مثال عملی:

• قیمت طلا: ۲۵۰۰ دلار در هر اونس
• شما پیش‌بینی می‌کنید قیمت بالا می‌رود، پس یک اونس می‌خرید
• قیمت به ۲۵۵۰ دلار می‌رسد؛ می‌فروشید
• سود شما: ۵۰ دلار (بدون احتساب کارمزد و اسپرد)

۳. کالاها (Commodities)

نفت خام (WTI و برنت)، گاز طبیعی و محصولات کشاورزی هم از طریق فارکس قابل معامله هستند.

۴. شاخص‌های سهام

شاخص‌هایی مثل S&P 500، Nasdaq، DAX آلمان و FTSE انگلیس نیز در پلتفرم‌های فارکسی قابل ترید هستند.

مثال کامل از یک معامله در فارکس

بیایید با یک مثال واقعی ببینیم چطور در فارکس سود یا ضرر می‌کنیم:

1. نرخ فعلی EUR/USD برابر ۱.۳۰۱۰ است (هر یورو = ۱.۳۰۱۰ دلار)
2. شما پیش‌بینی می‌کنید یورو قوی‌تر می‌شود، پس ۱۰,۰۰۰ یورو می‌خرید (هزینه: ۱۳,۰۱۰ دلار)
3. پس از مدتی نرخ به ۱.۳۱۱۰ می‌رسد
4. شما یورو را می‌فروشید: ۱۰,۰۰۰ × ۱.۳۱۱۰ = ۱۳,۱۱۰ دلار
5. سود شما: ۱۳,۱۱۰ − ۱۳,۰۱۰ = ۱۰۰ دلار

هر دو طرف بازار فارکس باز است!

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فارکس این است که می‌توانید از کاهش قیمت هم سود کنید. اگر پیش‌بینی می‌کنید یورو ضعیف می‌شود، EUR/USD را می‌فروشید (Short) و اگر قیمت افتاد، سود می‌کنید. این همان بازار دوطرفه است.

انواع بازار در فارکس

فارکس در سه بازار اصلی انجام می‌شود که هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند:

بازار اسپات (Spot Market)

بزرگ‌ترین و رایج‌ترین بخش فارکس. در این بازار، ارزها بر اساس قیمت لحظه‌ای (عرضه و تقاضا) معامله می‌شوند. عوامل موثر در تعیین قیمت اسپات:

• نرخ بهره بانک‌های مرکزی
• عملکرد اقتصادی کشورها (GDP، تورم، اشتغال)
• رویدادهای ژئوپولیتیکی (جنگ، تحریم، انتخابات)
• احساسات و پیش‌بینی‌های معامله‌گران

تسویه معاملات اسپات معمولاً ظرف ۲ روز کاری انجام می‌شود (T+2).

بازار فوروارد (Forward Market)

در این بازار، دو طرف توافق می‌کنند که در تاریخ آینده‌ای مشخص با قیمتی از پیش تعیین‌شده ارز معامله کنند. فوروارد معمولاً برای پوشش ریسک (Hedging) توسط شرکت‌های چندملیتی استفاده می‌شود و در بازار OTC (خارج از بورس رسمی) انجام می‌شود.

بازار فیوچرز (Futures Market)

شبیه فوروارد است اما استاندارد و رسمی است. قراردادهای فیوچرز در بورس‌های رسمی مثل CME (Chicago Mercantile Exchange) معامله می‌شوند و تاریخ تحویل، حجم و شرایط آن‌ها ثابت است. همچنین قراردادهای آپشن (Option) نیز وجود دارند که به خریدار حق (نه الزام) خرید یا فروش جفت ارز در قیمت مشخصی را می‌دهند.

چه کسانی در فارکس شرکت می‌کنند؟

فارکس یک بازار چند لایه است. بازیگران اصلی آن از بزرگ به کوچک عبارتند از:

• بانک‌های مرکزی: مثل فدرال رزرو آمریکا (Fed) و بانک مرکزی اروپا (ECB) که با تغییر نرخ بهره روی ارزها تأثیر می‌گذارند
• بانک‌های تجاری بزرگ: مثل JP Morgan، Goldman Sachs و Deutsche Bank که بخش بزرگی از معاملات بین‌بانکی را انجام می‌دهند
• شرکت‌های چندملیتی: برای تبادل ارز در تجارت بین‌المللی
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری بزرگ: برای سفته‌بازی و پوشش ریسک
• بروکرها و کارگزاران: واسطه‌ای که به معامله‌گران خرد دسترسی به بازار می‌دهند
• معامله‌گران خرد (شما و ما!): افراد عادی که از طریق بروکرها معامله می‌کنند

ساعات کار بازار فارکس

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های فارکس این است که ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۵ روز هفته (دوشنبه تا جمعه) باز است. اما همه ساعت‌ها یکسان نیستند. چهار جلسه اصلی بازار عبارتند از:

بهترین زمان برای ترید فارکس

تداخل جلسه لندن و نیویورک (بین ۱۶:۳۰ تا ۲۰:۳۰ به وقت ایران تابستان) پرنوسان‌ترین و پرفرصت‌ترین بازه زمانی روز است. اکثر معامله‌گران حرفه‌ای در این ساعات فعال‌ترند.

اهرم (Leverage) در فارکس؛ شمشیر دو لبه

اهرم یکی از مفاهیمی است که فارکس را هم جذاب و هم خطرناک می‌کند. با اهرم، می‌توانید با سرمایه کم، معاملات بزرگ انجام دهید.

مثال: با اهرم ۱:۱۰۰ و سرمایه ۵۰۰ دلار، شما می‌توانید معامله‌ای به ارزش ۵۰,۰۰۰ دلار انجام دهید.

هشدار جدی درباره اهرم

اهرم مثل یک ضریب عمل می‌کند؛ هم سود را چند برابر می‌کند، هم زیان را. معامله‌گران تازه‌کار باید از اهرم‌های پایین (مثل ۱:۵ یا ۱:۱۰) شروع کنند. آمارها نشان می‌دهد بیش از ۷۰٪ معامله‌گران خرد در بلندمدت زیان می‌کنند و استفاده نادرست از اهرم اصلی‌ترین دلیل آن است.

انواع تحلیل در فارکس

برای اینکه بدانید چه زمانی بخرید یا بفروشید، باید بازار را تحلیل کنید. سه روش اصلی تحلیل در فارکس عبارتند از:

تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)

تحلیل تکنیکال یعنی بررسی نمودار قیمت برای پیدا کردن الگوها و پیش‌بینی حرکات آینده. این روش بر این اصل استوار است که «تاریخ تکرار می‌شود» و الگوهای قیمتی در طول زمان تکرار می‌شوند.

ابزارهای پرکاربرد تحلیل تکنیکال:

• سطوح حمایت و مقاومت
• خطوط روند (Trendline)
• میانگین‌های متحرک (Moving Average)
• اندیکاتورهایی مثل RSI، MACD، Bollinger Bands
• الگوهای کندل‌استیک (شمعی)
• الگوهای نموداری مثل سر و شانه، مثلث، فنجان و دسته

تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis)

تحلیل فاندامنتال یعنی بررسی عوامل اقتصادی، سیاسی و خبری که روی ارزش ارزها تأثیر می‌گذارند. این تحلیل پاسخ می‌دهد که «چرا» قیمت حرکت می‌کند.

مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی که روی فارکس تأثیر می‌گذارند:

• تصمیمات نرخ بهره بانک‌های مرکزی (مهم‌ترین عامل)
• گزارش اشتغال (NFP آمریکا هر جمعه اول ماه)
• تورم (CPI)
• رشد اقتصادی (GDP)
• تراز تجاری و حساب جاری
• رویدادهای ژئوپولیتیکی (انتخابات، بحران‌ها، جنگ)

تحلیل احساسات بازار (Sentiment Analysis)

این روش بررسی می‌کند که اکثریت معامله‌گران در حال حاضر چه موضعی دارند. اگر ۸۰٪ معامله‌گران یک ارز را می‌خرند، ممکن است بازار در حال اشباع خرید باشد و برگشت قیمت نزدیک باشد. ابزارهایی مثل COT Report (گزارش تعهدات معامله‌گران) در این تحلیل استفاده می‌شوند.

انواع نمودار در فارکس

سه نوع اصلی نمودار در فارکس وجود دارد:

نمودار خطی (Line Chart)

ساده‌ترین نوع نمودار که فقط قیمت بسته شدن هر دوره را نشان می‌دهد. برای دیدن روند کلی بازار مناسب است.

نمودار میله‌ای (Bar Chart)

هر میله چهار اطلاعات مهم را نشان می‌دهد: قیمت باز شدن (Open)، بالاترین قیمت (High)، پایین‌ترین قیمت (Low) و قیمت بسته شدن (Close) که به آن‌ها OHLC می‌گویند.

نمودار شمعی یا کندل‌استیک (Candlestick Chart)

محبوب‌ترین نوع نمودار در میان معامله‌گران. هر شمع همان اطلاعات OHLC را نشان می‌دهد اما به شکل بصری جذاب‌تر. شمع سبز (یا سفید) یعنی قیمت در آن دوره بالا رفته؛ شمع قرمز (یا سیاه) یعنی قیمت پایین آمده.

الگوهای شمعی مهم مثل «Shooting Star» (ستاره ثاقب) و «Hanging Man» می‌توانند نقاط بازگشت قیمت را نشان دهند.

استراتژی‌های اصلی ترید در فارکس

بسته به اینکه چقدر وقت دارید، چقدر ریسک‌پذیر هستید و به چه سبکی راحت‌ترید، می‌توانید یکی از این استراتژی‌ها را انتخاب کنید:

چگونه فارکس را شروع کنیم؟ (راهنمای گام به گام)

گام اول: آموزش ببینید

قبل از هر چیز، آموزش اولویت شماره یک است. بدون یادگیری اصول، ورود به فارکس مثل رانندگی بدون گواهینامه است. منابع آموزشی معتبر فارسی و انگلیسی زیادی وجود دارد. همچنین می‌توانید با آموزش فارکس از خانه سرمایه شروع کنید.

گام دوم: یک بروکر مناسب انتخاب کنید

بروکر (کارگزاری) واسطه‌ای است که به شما امکان ورود به بازار فارکس را می‌دهد. در انتخاب بروکر به این موارد توجه کنید:

• رگولاتوری و مجوز: بروکر باید توسط نهادهای معتبری مثل FCA (انگلیس)، ASIC (استرالیا) یا CySEC (قبرس) تنظیم‌شده باشد
• اسپرد و کارمزد: هرچه پایین‌تر، بهتر
• پلتفرم معاملاتی: اکثر بروکرهای معتبر MetaTrader 4 یا 5 ارائه می‌دهند
• حداقل واریز اولیه: مناسب با بودجه شما باشد
• پشتیبانی فارسی: برای ایرانیان این مورد اهمیت زیادی دارد

می‌توانید لیست بهترین بروکرهای فارکس را بررسی کنید.

گام سوم: حساب دمو باز کنید و تمرین کنید

قبل از استفاده از پول واقعی، حتماً با حساب دمو (آزمایشی) تمرین کنید. در حساب دمو شما با پول مجازی معامله می‌کنید اما شرایط بازار کاملاً واقعی است. این مرحله را دست کم نگیرید؛ حداقل ۳ تا ۶ ماه با دمو تمرین کنید.

حساب دمو در ایران قانونی است؟

بله! استفاده از حساب دمو برای آموزش و تمرین هیچ مشکل قانونی ندارد چون پول واقعی درگیر نیست. این بهترین روش برای یادگیری عملی فارکس است.

گام چهارم: حساب واقعی افتتاح و واریز کنید

بعد از کسب تجربه کافی با دمو، می‌توانید حساب واقعی باز کنید. مدارک موردنیاز معمولاً شامل پاسپورت/کارت ملی و یک قبض برای تأیید آدرس است. روش‌های واریز معمولاً شامل ارزهای دیجیتال، ارز نقدی و حواله‌های بین‌المللی است.

گام پنجم: با سرمایه کم شروع کنید

اولین سرمایه واقعی شما باید پولی باشد که از دست دادنش آسیبی به زندگی‌تان نمی‌زند. با میکرولات و حجم‌های کوچک شروع کنید و به‌تدریج با کسب تجربه، حجم را افزایش دهید.

چگونه در پلتفرم خرید و فروش کنیم؟

بعد از ورود به پلتفرم، از بخش «Browse Market» بازار مورد نظر را انتخاب کنید.

سپس آن را به فضای کاری اضافه کنید:

با کلیک روی دکمه خرید (Buy/سبز) یا فروش (Sell/قرمز)، پنجره ثبت معامله باز می‌شود. در این پنجره باید مشخص کنید:

• حجم معامله (Lot Size): چقدر می‌خواهید معامله کنید
• Stop Loss: در چه قیمتی معامله بسته شود تا از ضرر بیشتر جلوگیری کنید
• Take Profit: در چه قیمتی سود برداشت شود

حداقل سرمایه برای ورود به فارکس چقدر است؟

این سوال را خیلی‌ها می‌پرسند. جواب صادقانه این است:

• حداقل فنی: برخی بروکرها با ۱۰ دلار هم حساب باز می‌کنند
• سرمایه مناسب برای شروع: بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ دلار
• سرمایه برای ترید جدی: از ۱۰۰۰ دلار به بالا

مهم‌تر از مقدار سرمایه

داشتن ۱۰,۰۰۰ دلار بدون آموزش کافی سریع‌تر از ۱۰۰ دلار با آموزش مناسب از بین می‌رود. دانش و مدیریت ریسک، مهم‌تر از مقدار سرمایه اولیه هستند.

آیا فارکس در ایران قانونی است؟ حکم شرعی آن چیست؟

این سوال ذهن خیلی از ایرانیان را درگیر می‌کند. بیایید صادقانه پاسخ دهیم:

وضعیت قانونی

در ایران هیچ قانون صریحی که ترید در فارکس توسط اشخاص را مستقیماً جرم اعلام کند وجود ندارد. با این حال بانک مرکزی ایران استفاده از بروکرهای خارجی را تأیید نمی‌کند و خروج ارز از کشور محدودیت دارد. معامله‌گران ایرانی از طریق روش‌های جایگزین (ارز دیجیتال و…) با بروکرها کار می‌کنند.

حکم شرعی فارکس

اکثر مراجع تقلید اصل خرید و فروش ارز را مجاز می‌دانند. با این حال چند نکته مهم وجود دارد:

• سواپ (Swap): بهره‌ای که شبانه محاسبه می‌شود از نظر اکثر فقها ربا محسوب می‌شود. راه‌حل: استفاده از حساب‌های Islamic/Swap-free که اکثر بروکرها ارائه می‌دهند
• معاملات CFD: برخی علما با توجه به اینکه ارز واقعی تحویل داده نمی‌شود، آن را مشکل‌دار می‌دانند. بهتر است با مرجع تقلید خود مشورت کنید
• قمار نبودن: اگر معاملات بر اساس تحلیل و دانش باشد (نه شانس محض)، اکثر علما آن را قمار نمی‌دانند

حساب اسلامی (Swap-Free) چیست؟

اکثر بروکرهای معتبر حساب‌هایی بدون سواپ (Islamic Account) ارائه می‌دهند که در آن بهره شبانه دریافت یا پرداخت نمی‌شود. اگر نگران حکم شرعی هستید، این نوع حساب‌ها مناسب‌تر هستند.

مزایا و معایب فارکس؛ نگاه واقع‌بینانه

مزایای فارکس

• بزرگ‌ترین بازار جهان: نقدینگی بسیار بالا یعنی همیشه خریدار و فروشنده وجود دارد
• دسترسی ۲۴ ساعته: با هر ساعت کاری می‌توانید ترید کنید
• بازار دوطرفه: از هر دو جهت (صعود و نزول) می‌توانید سود کنید
• اهرم مالی: با سرمایه کم می‌توانید معاملات بزرگ انجام دهید
• هزینه پایین: اسپردهای پایین و کارمزد نسبتاً کم
• تنوع ابزار: از ارز تا طلا و نفت و شاخص‌ها
• امکان اتوماسیون: می‌توانید با Expert Advisors (ربات‌های معاملاتی) ترید خودکار داشته باشید

معایب و ریسک‌های فارکس

• ریسک اهرم: همان‌قدر که اهرم سود را چند برابر می‌کند، زیان را هم چند برابر می‌کند
• نیاز به دانش عمیق: برای موفقیت باید هم تحلیل تکنیکال و هم فاندامنتال بدانید
• فشار روانی: مدیریت احساسات (ترس، طمع) یکی از سخت‌ترین بخش‌های ترید است
• بروکرهای کلاهبردار: متأسفانه در این صنعت بروکرهای غیرمعتبر زیادی وجود دارند
• بی‌نظمی نسبی: بازار OTC نظارت کمتری نسبت به بورس‌های رسمی دارد
• درآمد ثابت نیست: فارکس منبع درآمد مطمئن ماهانه نیست؛ سود و زیان آن متغیر است

جمع‌بندی: آیا فارکس برای شما مناسب است؟

فارکس یک بازار واقعی، بزرگ و پر از فرصت است. اما این فرصت‌ها در کنار ریسک‌های جدی هم قرار دارند. اگر می‌خواهید وارد فارکس شوید، باید با این واقعیت‌ها روبرو باشید:

• ✅ برای شما مناسب است اگر: حاضرید زمان کافی برای یادگیری بگذارید، با پول غیرضروری شروع می‌کنید و صبر و انضباط دارید
• ❌ برای شما مناسب نیست اگر: دنبال درآمد سریع و قطعی هستید، با پول زندگی می‌خواهید شروع کنید یا آستانه تحمل استرس پایینی دارید

مسیر موفقیت در فارکس

۱. آموزش ببینید (حداقل ۶ ماه) → ۲. با دمو تمرین کنید → ۳. یک استراتژی پیدا کنید که با آن سودده بودید → ۴. با سرمایه کم وارد شوید → ۵. مدیریت سرمایه را جدی بگیرید. این مسیر کند است اما تنها راه ماندگاری است.