از نحوه سرمایه گذاری در صندوق ها تا معرفی بهترین های آن

چگونه در صندوق‌ ها سرمایه گذاری کنیم؟

تنور سرمایه گذاری در بازار سهام طی چند سال اخیر همواره داغ بوده است و در این مدت، سرمایه گذاران جدید متعددی روانه این بازار شده‌‌اند. بسیاری از سرمایه گذاران به‌دلیل در اختیار نداشتن زمان کافی و تخصص تحلیلی، از روش غیرمستقیم و عمدتا صندوق‌های سرمایه گذاری در بازار بورس فعالیت می‌کنند. در این مقاله پس از توضیحات کوتاهی در مورد صندوق‌ها، به شرح این می‌پردازیم که چگونه و با حداقل چه مقداری می‌توانیم در صندوق‌ها سرمایه گذاری کنیم…

فهرست این مقاله

صندوق سرمایه گذاری چیست؟

صندوق سرمایه گذاری یک نهاد مالی تحت نظارت سازمان بورس است که به‌منظور مدیریت حرفه‌ای دارایی تاسیس شده است. این صندوق‌ها با تجمیع دارایی‌های سرمایه گذاران (حقیقی و حقوقی) و با بهره‎‌گیری از کارشناسان مجرب سرمایه‌ گذاری، سبد متنوعی از انواع دارایی (بر اساس ماهیت صندوق مثلا اوراق بهادار، طلا و…) تشکیل می‌دهند. با وجود صندوق‌های سرمایه گذاری، افراد با سرمایه اندک نیز می‌توانند در فعالیت‌های سرمایه گذاری مشارکت کنند و از مزایای آن بهره‌مند شوند. لازم به‌ذکر است که بخش عمده فعالیت‌های سرمایه گذاری مردم در کشورهای توسعه یافته، از طریق نهادهای ارائه خدمات مالی نظیر صندوق‌های سرمایه گذاری انجام می‌شود!

انواع صندوق‌ های سرمایه گذاری در بازار سرمایه ایران

  • مبتنی بر صدور و ابطال

  • در سهام
  • مختلط
  • درآمد ثابت
  • قابل معامله در بورس (ETF)

  • در سهام
  • مختلط
  • درآمد ثابت
  • بازارگردانی
  • مبتنی بر طلا (ETF)
  • صندوق‌های تامین مالی (پروژه، جسورانه، زمین و ساختمان)

بهترین صندوق سرمایه گذاری کدام است؟

در وهله اول باید این حقیقت را ذکر کنیم که صورت سوال «بهترین یا بدترین صندوق سرمایه گذاری» خیلی منطقی نیست؛ چون سرمایه گذاران بر اساس فاکتورهای مختلفی صندوق‌ها را ارزیابی می‌کنند. در واقع ممکن است بهترین صندوق از نظر شما، بدترین صندوق سرمایه گذاری از نظر دیگران باشد! در ابتدا و قبل از هر چیز، شما باید میزان ریسک پذیری و افق سرمایه گذاری (کوتاه‌مدت یا بلندمدت) خود را مشخص کنید تا به یک درک صحیح از روحیات سرمایه گذاری خود برسید؛ با این کار دایره انتخاب خودتان را محدود و بهینه کرده‌اید. سپس باید صندوق‌هایی که با روحیات سرمایه گذاری شما سازگار است را بر اساس شاخص‌هایی نظیر بازدهی (در مقیاس‌های زمانی مختلف)، سابقه فعالیت، ارزش خالص دارایی کل (مقدار سرمایه‌ای که در اختیار صندوق است)، ضامن نقدشوندگی، سوابق شخص حقوقی یا حقیقی سبدگردان بررسی کنید تا به گزینه مورد نظر برسید.

اغلب سرمایه گذاران حقیقی بازار سرمایه ایران، در صندوق‌های سهامی، مختلط، درآمد ثابت و مبتنی بر سپرده کالایی سرمایه‌گذاری می‌کنند؛ بنابراین پیش از ورود به بحث نحوه سرمایه گذاری در صندوق‌ها، به ارائه توضیحاتی در مورد ماهیت صندوق‌های مذکور می‌پردازیم. لطفا این بخش را به‌دقت مطالعه کنید، زیرا درک ماهیت و سازوکار هر کدام از این صندوق‌ها، نقش اساسی در انتخاب گزینه مناسب سرمایه گذاری ایفا می‌کند.

صندوق در سهام

بر اساس قوانین، این صندوق‌ها باید حداقل 70 درصد از دارایی خود را به سهام تبدیل کنند؛ بنابراین بخش عمده پرتفوی سرمایه گذاری صندوق را سهام شرکت‌ها تشکیل می‌دهد و بر این اساس، پتانسیل کسب بازدهی بالاتری دارند. البته فراموش نکنید که روی دیگر سکه، ریسک است و طبیعتا صندوق‌های در سهام در دسته صندوق‌های با ریسک بالا قرار می‌گیرند. اگر یک سرمایه گذار ریسک‌پذیر هستید، صندوق‌های سهامی برای شما مناسب است. لازم به‌ذکر است که در حال حاضر تعداد کمی از صندوق‌های سرمایه گذاری در سهام پرداخت سود نقدی دارند؛ بنابراین اگر دریافت سود نقدی برای شما اهمیت دارد، انتخاب محدودی دارید…

مختلط

شرایط صندوق‌های سرمایه‌ گذاری مختلط از لحاظ ترکیب پرتفوی متفاوت است. این صندوق‌ها دارایی‌ها خود را با ترکیب 40 تا 60 درصد در سهام و اوراق درآمد ثابت (مثلا اوراق مشارکت و سپرده بانکی) سرمایه‌ گذاری می‌کنند. ریسک و بازدهی این صندوق‌ها به نسبت کنترل شده‌تر و به‌عبارتی در محدوده میانی (مابین ریسک‌گریز و ریسک‌پذیر) است. به‌دلیل ترکیب پرتفوی، صندوق‌های مختلط نسبت به صندوق‌های سهامی معمولا بازدهی کمتری دارند. سرمایه گذاری در صندوق مختلط برای یک شخص با درجه ریسک‌پذیری متوسط، کاملا منطقی و مناسب است.

 اوراق بهادار با درآمد ثابت

اولین و مهم‌ترین نکته در مورد صندوق‌های با درآمد ثابت، درصد بازدهی مشخص و تضمین شده است؛ بنابراین اگر یک سرمایه گذار کاملا ریسک گریز هستید یا می‌خواهید بخشی از دارایی خود را در یک فضای امن سرمایه گذاری کنید، صندوق‌ درآمد ثابت گزینه مناسبی برای شما است. بر اساس قوانین، این صندوق‌ها باید حداقل 75 درصد از دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت نظیر اوراق مشارکت و سپرده‌های بانکی سرمایه گذاری کنند. به 2 روش می‌توانید در این صندوق‌ها بازدهی کسب کنید:

  • پرداخت سود نقدی: بر اساس حداقل بازدهی تضمین شده، سود نقدی طی دوره‌های مشخصی (معمولا ماهیانه یا 3 ماهه) به سرمایه گذار پرداخت می‌شود.
  • افزایش قیمت واحد: این صندوق‌ها سود را مستقیما پرداخت نمی‌کنند و بازدهی شما، از افزایش قیمت واحدهای سرمایه گذاری ایجاد می‌شود. ارزش هر واحد روزانه و بر اساس تغییرات ارزش مجموع دارایی‌های صندوق محاسبه می‌شود و شما با فروش واحدها، می‌توانید اصل و سود سرمایه خود را دریافت کنید.

 اوراق بهادار مبتنی بر سپرده کالایی

صندوق کالایی نوعی صندوق قابل معامله در بورس است که بر اساس یک کالای مشخص (مثلا طلا) به‌عنوان دارایی پایه ایجاد شده است و متناسب با نوسانات قیمت دارایی مذکور، قیمت آن کاهش یا افزایش می‌یابد. دارایی پایه صندوق‌های کالایی در بورس ایران، اوراق بهادار مبتنی بر کالا (در واقع این صندوق‌ها به‌طور مستقیم اقدام به خرید و نگهداری دارایی فیزیکی نمی‌کنند) نظیر قراردادهای آتی، گواهی سپرده، قراردادهای اختیار معامله کالایی و… است.

چگونه یک واحد سرمایه گذاری بخریم؟

صندوق‌های سرمایه گذاری از نظر نحوه خرید و فروش، به 2 دسته کلی «مبتنی بر صدور و ابطال» و «قابل معامله در بورس یا ETF» تقسیم می‌‌شوند. فرآیند سرمایه گذاری در هر کدام از این صندوق‌ها مشابه نیست و سرمایه گذاران باید از مسیرهای متفاوتی اقدام کنند. بر اساس آخرین ویرایش قوانین بازار سرمایه، تمام سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی برای هرگونه فعالیت در بازار سرمایه ایران، باید در سامانه سجام ثبت‌نام نموده و احزار هویت شوند. بنابراین به‌عنوان اولین گام برای هرگونه سرمایه گذاری مستقیم یا غیرمستقیم، باید سجامی شده و کد بورسی بگیرید!

صندوق‌ های مبتنی برصدور و ابطال

صدور و ابطال چیست؟

فرآیند خرید واحدهای سرمایه گذاری در صندوق‌های غیر قابل معامله در بازار سهام، اصطلاحا صدور واحد نام دارد. در طرف مقابل، فروش واحدهای این صندوق‌ها ابطال نامیده می‌شود. به‌بیان ساده، صدور و ابطال به‌معنی خرید و فروش واحدهای صندوق‌های غیر قابل معامله در بورس است.

انواع صندوق‌ های صدور و ابطالی در بورس ایران

  • در سهام: مشترک پیشتاز، آهنگ سهام کیان، مشترک آگاه، سهم آشنا، مشترک آسمان یکم و فیروزه موفقیت
  • مختلط: مشترک آسمان خاورمیانه، توسعه ممتاز، مشترک گنجینه مهر، کارگزاری بانک تجارت و مشترک سپهر آتی
  • درآمد ثابت: پاداش سرمایه بهگزین، اندوخته آمیتیس، درآمد ثابت کوثر یکم و حکمت آشنا ایرانیان

صندوق‌های فوق به‌عنوان مثال و برای آشنایی بیشتر (بر اساس درجه‌بندی عملکرد یکساله موجود در وبسایت فیپیران) انتخاب شده‌اند؛ بنابراین آموزشگاه خانه سرمایه هیچ مسئولیتی در قبال سرمایه گذاری احتمالی افراد ندارد!

راهنمای گام‌ به‌ گام خرید واحدهای سرمایه گذاری

  1. به وبسایت صندوق سرمایه گذاری مراجعه نموده و ثبت‌نام کنید؛ در برخی صندوق‌ها اگر برای اولین بار است که سرمایه‌ گذاری می‌کنید، برای احراز هویت باید یک بار حضورا به دفتر صندوق مراجعه نمایید!
  2. پس از اتمام فرآیند ثبت‌نام و دریافت نام کاربری و رمز عبور، می‌توانید وارد پروفایل کاربری خود شوید.
  3. در پروفایل کاربری، از طریق گزینه «صدور واحد» می‌توانید وارد بخش ثبت سفارش شوید.
  4. پس از واریز مبلغ از درگاه اینترنتی یا بارگذاری فیش واریز بانکی، درخواست اولیه صدور واحد ثبت می‌شود.
  5. صدور واحدهای سرمایه گذاری معمولا بعد از گذشت 2 تا حداکثر 5 روز کاری پس از ثبت درخواست و بر اساس قیمت روز صدور واحد، صورت می‌پذیرد.

فرآیند ابطال واحد نیز از طریق وبسایت خود صندوق و به‌واسطه ثبت درخواست ابطال انجام می‌شود. لازم به‌ذکر است که واریز مبلغ حاصل از فروش واحدهای صندوق، به‌صورت آنی نیست.

صندوق‌ های قابل معامله در بورس (ETF)

صندوق قابل معامله یا ETF چیست؟

صندوق‌های ETF می‌توانند ماهیت مختلف نظیر سهامی، مختلط، درآمد ثابت و سپرده کالایی داشته باشند اما برای سرمایه گذاری در این صندوق‌ها نیازی به صدور و ابطال واحد نیست؛ چون واحدهای این صندوق‌ها همانند اوراق سهام در بازار سرمایه خرید و فروش می‌شوند. از نکات قابل توجه در مورد صندوق‌های قابل معامله این است که ارزش خالص دارایی‌های این صندوق‌ها به صورت‌ دقیقه‌ای (هر 2 دقیقه خودکار) به‌روزرسانی شده و از طریق سامانه معاملاتی به سرمایه گذاران اطلاع‌رسانی می‌شود.

انواع صندوق‌ های ETF در بورس ایران

  • در سهام: توسعه اندوخته آینده، سرو سودمند مدبران، هستی بخش آگاه، سپهرکاریزما و افق ملت
  • مختلط: آرمان سپهر آشنا، سپهر اندیشه نوین و زیتون نماد پایا
  • درآمد ثابت: افرا نماد پایدار، گنجینه یکم آوید، اعتماد آفرین پارسیان، با درآمد ثابت کیان و مشترک آسمان امید
  • مبتنی بر سپرده کالایی: مبتنی بر سکه طلای مفید، پشتوانه سکه طلای زرافشان امید ایرانیان، پشتوانه طلای لوتوس و مبتنی بر سکه طلای کیان

صندوق‌های فوق به‌عنوان مثال و برای آشنایی بیشتر (بر اساس درجه‌بندی عملکرد یکساله موجود در وبسایت فیپیران) انتخاب شده‌اند؛ بنابراین آموزشگاه خانه سرمایه هیچ مسئولیتی در قبال سرمایه گذاری احتمالی افراد ندارد!

راهنمای گام‌ به‌ گام خرید واحدهای سرمایه‌ گذاری

  1. بدین منظور در ابتدا باید یک حساب معاملاتی فعال داشته باشید. (در حال حاضر، ثبت‌نام و احراز هویت در اغلب شرکت‌های کارگزاری به‌صورت آنلاین انجام می‌شود)
  2. پس از انتخاب صندوق سرمایه گذاری مورد نظر، نماد صندوق را در سامانه معاملاتی جستجو کنید.
  3. در بخش ثبت سفارش پس از انتخاب تعداد واحدها (بر اساس قیمت هر واحد و مبلغی که می‌خواهید سرمایه گذاری کنید)، می‌توانید سفارش خرید خود را ثبت کنید.

برای ابطال واحد صندوق‌های ETF، باید درخواست فروش واحد ثبت کنید؛ در واقع فرآیند ابطال واحدی در این زمینه وجود ندارد و پس از فروش واحدها، مبلغ حاصل از فروش در حساب معاملاتی قرار می‌گیرد.

پلتفرم های جامع سرمایه گذاری؛ مسیر جدید سرمایه گذاری در بورس

در حال حاضر پلتفرم‌های یکپارچه سرمایه گذاری غیرمستقیم در بازار سرمایه ایجاد شده‌اند که از طریق آن‌ها می‌توانید فرآیند صدور و ابطال واحد (یا خرید و فروش واحدهای ETF) صندوق‌های سرمایه گذاری مختلف را به‌صورت آنلاین انجام دهید. در این بخش از مطلب، به ارائه توضیحاتی در مورد نحوه سرمایه گذاری در صندوق‌ها از طریق پلتفرم‌های مذکور می‌پردازیم.

آی‌ بی‌ شاپ (ibshop)

پلتفرم آی‌بی‌شاپ به‌منظور کاهش مراجعه حضوری مشتریان، صرفه جویی در زمان و کوتاه کردن مراحل اداری روند سرمایه گذاری در انواع صندوق‌های سرمایه گذاری (درآمد ثابت، سهامی و مختلط) تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار ایجاد شده است.

به منظور سرمایه‌گذاری از طریق آی‌بی‌شاپ، باید مراحل زیر را طی کنید:

  1. در ابتدا با استفاده از مشخصات هویتی، به‌عنوان یک کاربر حقیقی در سامانه ثبت‌نام کنید.
  2. سپس با انتقال اطلاعات (صرفا با چند کلیک از طریق خود آی‌بی‌شاپ) موجود در پروفایل خودتان در سامانه سجام، اطلاعات اولیه پروفایل را تکمیل کنید.
  3. پس از تکمیل اطلاعات مذکور، تصویر شناسنامه و کارت ملی را در پروفایل بارگذاری کنید. همچنین باید اطلاعات یک شماره حساب بانکی (به‌نام خود شخص) را در این بخش ثبت کنید.
  4. سپس از طریق منوی کشویی «سرمایه‌ گذاری»، می‌توانید صندوق مورد نظر خود را انتخاب نمایید؛ 2 روز (روز کاری) پس از ثبت سفارش و پرداخت مبلغ از طریق درگاه‌های اینترنتی، صدور واحد انجام شده و در بخش دارایی‌ها قابل مشاهده است.

رسام

هدف اصلی سامانه رسام، ایجاد سهولت در فرآیند انتخاب و سرمایه گذاری در صندوق‌ها است. امکاناتی از قبیل معرفی برترین‌ صندوق‌ها، امکان خرید و فروش واحد صندوق‌ها و اطلاعات کلی مورد نیاز سرمایه گذاران، در این سامانه ارائه شده است.

برای خرید واحدهای سرمایه‌گذاری از طریق سامانه رسام، باید مراحل زیر را طی کنید:

  1. در ابتدا با استفاده از مشخصات هویتی، به‌عنوان یک کاربر حقیقی در سامانه ثبت‌نام کنید. (برای ثبت‌نام در سامانه رسام، باید قبلا در سامانه سجام ثبت‌نام نموده و احراز هویت شده باشید)
  2. پس از امضای الکترونیکی فرم‌های ثبت‌نام از طریق پیامکی، پروفایل شما در این سامانه ایجاد می‌شود.
  3. در بخش داشبورد پروفایل (صفحه اصلی پس از ورود به پروفایل)، فهرست صندوق‌های سرمایه گذاری که از طریق این سامانه می‌توانید بخرید را مشاهده می‌کنید.
  4. پس از انتخاب صندوق سرمایه گذاری مورد نظر (بدین منظور باید روی دکمه صدور کلیک کنید)، به بخش ثبت سفارش می‌رویم و با ثبت جزئیات مربوطه در این قسمت، به درگاه پرداخت الکترونیکی هدایت می‌شویم.
  5. توجه داشته باشید که صدور واحدهای صندوق، 2 روز (روز کاری) پس از ثبت سفارش و پرداخت مبلغ، انجام شده و به پروفایل شما در این سامانه اضافه می‌گردد.

حداقل مبلغ مورد نیاز برای سرمایه گذاری در صندوق ها چقدر است؟

چگونه در صندوق‌ ها سرمایه گذاری کنیم؟

حداقل مبلغ مورد نیاز برای سرمایه گذاری، بر اساس قیمت صدور واحد تعیین می‌شود. در صندوق‌های سرمایه گذاری مبتنی بر صدور و ابطال، شما باید حداقل یک واحد سرمایه گذاری خریداری کنید؛ البته ممکن است بر اساس قوانین داخلی صندوق محدودیت‌هایی نیز ایجاد شود که برای کسب اطلاعات دقیق در این زمینه، باید با بخش پشتیبانی صندوق تماس بگیرید. بنابراین قبل از انتخاب صندوق سرمایه گذاری، حتما قیمت روز صدور واحد را چک کنید.

همانطور که ذکر شد، صندوق‌های قابل معامله یا ETF از طریق سامانه‌های آنلاین خرید و فروش می‌شوند و حداقل ارزش ریالی مجاز برای ثبت سفارش خرید ETF، 500 هزار تومان (در زمان تدوین مطلب، مورخ آذر 1400) است. بنابراین برای سرمایه گذاری در صندوق‌های ETF باید حداقل 500 هزار تومان (به‌علاوه کارمزد معاملاتی) موجودی داشته باشید

فیپیران؛ مرجع رسمی بررسی و مقایسه اطلاعات صندوق‌ های سرمایه‌ گذاری

اگر از روش غیرمستقیم در بازار بورس سرمایه‌ گذاری می‌کنید، وبسایت فیپیران مهم‌‌ترین منبع اطلاعاتی شما در فرآیند سرمایه گذاری است! پایگاه اینترنتی «مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران» که به‌صورت خلاصه Fipiran (Financial Information Processing of IRAN) نامیده می‌شود، یکی از مهم‌ترین سامانه‌های اطلاعاتی بازار سرمایه است؛ این وبسایت داده‌های مختلف بورس را در اختیار عموم سرمایه گذاران قرار می‌دهد. فیپیران عمدتا به‌عنوان مرجعی برای بررسی و مقایسه صندوق‌های سرمایه گذاری توسط فعالان بازار سرمایه شناخته می‌شود. در منوی «صندوق‌ها» می‌توانید مجموعه اطلاعات کاملی شامل فهرست، میانگین بازده، درجه‌بندی عملکرد، گزارشات ماهانه و انواع صندوق‌های سرمایه گذاری فعال در بازار سرمایه را مشاهده کنید.

 آیا سرمایه گذاری در صندوق ها سودآور است؟!

موج صعودی و نزولی سنگین بازار بورس تهران در بازه زمانی سال‌های 97 تا 99 به همگان اثبات کرد که مدیریت ریسک، قانون اول و شرط اصلی بقا در بازار سرمایه است. بنابراین اگر واقعا دانش مالی و تجربه کافی در امر سرمایه گذاری ندارید و اصطلاحا حرفه‌ای بازار نیستید، سرمایه گذاری در صندوق می‌تواند گزینه منطقی و مناسبی باشد.

چطور با تخفیف کارمزد در صرافی های ارز دیجیتال ثبت نام کنیم؟

نام صرافی تخفیف کارمزد IP خارج از ایران لینک ثبت نام
کوکوین دارد نیاز دارد ثبت نام با تخفیف کارمزد
کوینکس
دارد نیاز دارد ثبت نام با تخفیف کارمزد
بیت پین
دارد نیاز ندارد ثبت نام با تخفیف کارمزد
آبان‌تتر دارد نیاز ندارد ثبت نام با تخفیف کارمزد
بیت 24
دارد نیاز ندارد ثبت نام با تخفیف کارمزد
نوبیتکس
دارد نیاز ندارد ثبت نام با تخفیف کارمزد

توجه: با وجود اینکه دو صرافی کوینکس و کوکوین هر دو فعلا بدون نیاز به تغییر IP فعالیت می‌کنند اما بهتر است برای امنیت بیشتر از IP ثابت خارج از ایران استفاده کنید.

برای ورود به صرافی کوینکس حتما باید با IP خارج از ایران وارد شوید.

5/5 (3 امتیاز)
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.