بانکداری الکترونیکی چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیکی نوع خاصی از بانکداری است که جهت ارائه سرویس به مشتریان خود از یک محیط الکترونیکی مانند اینترنت استفاده میکند. در این نوع بانک تمامی عملیات بانکی اعم از دریافت یا واریزکردن پول، تایید امضا، ملاحظه موجودی و دیگر عملیات بانکی به صورت الکترونیکی انجام می‌شود و یا به عبارت دیگر استفاده از فناوری‌های پیشرفته نرم افزاری و سخت افزاری مبتنی بر شبکه و مخابرات برای تبادل منابع و اطلاعات مالی به صورت الکترونیکی که می‌تواند باعث حذف نیاز به حضور فیزیکی مشتری در شعب بانک‌ها شود.

تاریخچه بانکداری الکترونیکی در جهان

بانکداری الکترونیک چیست؟

زمان شروع پرداخت الکترونیکی در دنیا به سال ۱۹۱۸ میلادی بر می‌گردد. یعنی هنگامی که بانک‌های فدرال رزرو آمریکا به انتقال وجوه از طریق تلگراف می‌پرداختند. اینترنت درسال ۱۹۷۰ توسط متخصصین دانشگاهی، به منظور اشتراک دریافت‌ها توسعه یافت و تا سال ۱۹۹۳ محبوبیت اینترنت برای عموم و خصوصاً تجاری که امید به گسترش مشتریانشان داشتند، افزایش پیدا کرد. عواملی که بانکداران را به سمت اینترنت متوجه ساخت عبارتند از مواجه شدن با مبالغ هنگفت و رقابت بین غیربانکی‌ها. در سال ۱۹۹۴، بانک‌ها شروع به کاوش در اینترنت کردند تا به عنوان یک سیستم تحویل داری پیشنهادی برای محصولات و خدماتشان از بانکداری اینترنتی استفاده کنند. این نوع بانک برای هر تراکنشی قیمت کمتری را از بانک‌های شعبه دار پیشنهاد کرد، همچنین به دسترسی بازارهای جهانی و آسایش بیشتر مشتریان توجه بیشتری نشان داد. تا ژانویه ۱۹۹۵، فقط ۲۴ بانک بر روی شبکه اینترنت وجود داشت. اما به فاصله یک سال، ۸۰۰ بانک به این تعداد افزوده شد.

تاریخچه بانکداری الکترونیک در ایران

بانکداری الکترونیک چیست؟با رشد هر چه بیشتر سیستم‌های جدید ، بانک‌ها خود را در برابر تعداد زیادی سیستم مجزا و منفک از یکدیگر (سیستم های جزیره‌ای) دیدند که ادامه فعالیت را برایشان دشوار می‌ساخت. در اواخر دهه ۱۳۶۰ بانک‌های کشور به سیستم اتوماسیون عملیات بانکی و رایانه‌ای کردن ارتباطات خود توجه نشان دادند. بر این اساس، نیاز به سیستمی یکپارچه که کلیه خدمات بانکی را از طریق پایگاه داده های متمرکز ارائه و مدیریت نماید بیش از پیش احساس گردید. بنابراین بانک‌ها به سوی استفاده از سیستم جامع متمرکز بانکداری (Core Banking) روی آوردند. حرکت به سمت بانکداری الکترونیکی از اوایل دهه ۷۰ آغاز شد و پس از ان کارت های اعتباری، خودپردازها، سیستم‌های گویاو… وارد خدمات نوین بانکی شد. سیستم شتاب یا شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی درسال ۱۳۸۱ ایجاد شد. همانطور که اشاره شد، زیرساخت‌های بانکداری الکترونیکی یکپارچه، در دهه ۷۰ ایجاد گردید و دو بانک بزرگ کشور (بانک ملی ایران و بانک صادرات ایران) سیستم یکپارچه بانکی خود را عملیاتی نمودند. با راه اندازی این سیستم‌ها، به تدریج حساب‌های سنتی که دسترسی به آن ها برای صاحب حساب تنها از طریق مراجعه حضوری به شعبه افتتاح کننده حساب مقدور بود، به حساب های سیبا در بانک ملی ایران و سپهر (سیستم پردازش هوشمند رایانه‌ای) در بانک صادرات ایران تبدیل گردید. با استفاده از این سیستم‌ها، صاحب حساب برای انجام امور بانکی، دیگر نیازی به مراجعه حضوری به شعبه افتتاح کننده حساب ندارد. شماره این حساب‌های جدید ۱۳ رقمی بوده و در سطح همان بانک منحصر بفرد می‌باشند.

رویکرد اول مدل‌های بانکداری الکترونیکی

دو نوع کلی از بانکداری الکترونیکی وجود دارد:

رویکرد دوم روش‌های ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی

مزایای بانکداری الکترونیک

می‌توان آن را از دو جنبه مشتریان و موسسات مورد بررسی قرار داد:

ازجنبه مشتریان می‌توان به صرفه جویی در هزینه‌ها اشاره کرد و از جنبه موسسات می‌توان به حفظ مشتریان علی رغم تغییرات مکانی بانک‌ها اشاره کرد، همچنین جلوگیری از اختلاس یکی دیگر ازمزایای مهم ان است. در بانک‌های پیشرو در خدمات بانکداری الکترونیک،کانال‌های مختلف بانکداری با هم تلفیق وسیستم‌های جزیره‌ای یکپارچه می‌شود پس مدیریت اطلاعات و مدیریت ارتباط با مشتریان بهبود می‌یابد و رضایت مشتریان، صرفه جویی در هزینه‌های تولید و درآمد بیشتر برای بانک‌ها را به همراه خواهد داشت اما قبل از اقدام به ایجاد و پیاده سازی سیستم بانکداری الکترونیک باید امکان پذیر بودن آن را در رابطه با محیط فنی، اقتصادی، مالی و نیروی انسانی مورد توجه قرار داد. این چهارچوب کاری باعث می‌شود که بانکی داشته باشیم که نیازی به امور کاغذی ندارد، محدود به مناطق جغرافیایی خاص نیست و هیچ گاه در آن به روی مشتریان بسته نمی‌شود و می‌تواند به صورت ۲۴ ساعته به مشتریان سرویس دهد.

سیستم‌های بانکداری الکترونیک

این سیستم‌ها در سه سطح به مشتریان سرویس دهی می‌کنند:

  1. اطلاع رسانی: این سطح ابتدایی ترین سطح بانکداری الکترونیکی اینترنتی است. بانک اطلاعات مربوط به به خدمات و عملیات خود را از طریق شبکه های ارتباطی دولتی وخصوصی فراهم می‌کند.
  2. ارتباطات: این سطح امکان انجام مبادلات بین سیستم بانکی و مشتری را فراهم می‌آورد. ریسک این سطح در بانکداری الکترونیک بیشتر از سطح سنتی است.
  3. تراکنش: این سیستم متناسب با نوع اطلاعات و ارتباطات خود از بالاترین میزان ریسک برخوردار است. دراین سطح مشتری در یک ارتباط متقابل قادر است تا عملیاتی چون صورت حساب، صدور چک، انتقال وجه و ارائه صورت حساب را انجام دهد.

شاخه‌های بانکداری الکترونیک برحسب نیازهای بازار بانکداری الکترونیک

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک چیست؟

مشکلات

دستگاه‌های ATM مطابق نیازهای امروز طراحی نشده است. خرابی دستگاه‌ها، کمبود تعداد دستگاه‌ها نسبت به میزان کارت‌های صادر و… شده ازجمله مشکلات است همچنین در رابطه با خدمات اینترنتی بانک‌ها سرعت کم و قطعی‌های مکرر سبب بی‌اعتمادی مردم نسبت به بانکداری الکترونیکی شده است و هنوز درصد بالایی از مراجعات مردم به بانک‌ها جهت به صورت حضوری است.

تفاوت بانکداری الکترونیکی و اتوماسیون بانکی

شاید تا حالا برایتان پیش آمده است که وارد یک بانک شوید و با دیدن اینکه غالب کارمندان کار خود را با کمک رایانه انجام می‌دهند، این سوال در ذهن تداعی شود که آیا در این بانک هم از بانکداری الکترونیکی استفاده می‌شود یا نه؟ در اتوماسیون بانکی زیر ساخت‌های بانکداری تغییر نکرده و صرفاً از کامپیوتر جهت آسان‌تر نمودن محاسبات مربوط به حساب‌ها استفاده می‌شود اما در بانکداری الکترونیکی زیر ساخت‌های بانکی تغییر نموده و برای انتقال منابع نیازی به صدور اسناد کاغذی نمی‌باشد بلکه از طریق دستورهای کامپیوتری مشتری این عمل انجام می‌گیرد.

منابع حقوق بانکداری الکترونیک

در این رابطه دو قانون خاص وجود دارند که ارتباط مستقیم با مباحث الکترونیک دارند:

به این مقاله امتیاز دهید
(۱۲۶ رای) ۴.۴
۱۲۳۴۵