دامنه نوسان قیمت سهام چیست و چه تاثیری در معاملات بازار بورس دارد؟

بورس در هر کشوری نماد یک بازار رقابتی کامل است. زیرا تعداد خریداران و فروشندگان در آن بسیار زیاد است، اطلاعات به طور کامل در دسترس همگان قرار دارد و مهم‌تر از همه، قیمت توسط افراد فعال بازار بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین‌ شده و نتیجه دیکته قیمت‌ها از جایی خارج از بازار نیست. یکی از مهم‌ترین وظایف نهادهای ناظر بازار سرمایه، کنترل نوسان‌ها و موج‌های پر تلاطم بازار است. این کنترل با استفاده از ابزارها و قوانین مختلف انجام می‌شود. یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده در بورس اوراق بهادار تهران، «دامنه نوسان» است.

اکنون در بسیاری از بورس‌های جهان به دلیل کاهش نوسان‌های بازار از دامنه مجاز نوسان استفاده می‌کنند. دامنه مجاز نوسان به حدود سقف و کف قیمتی گفته می‌شود که هر سهم در هر روز معاملاتی می‌تواند داشته باشد. در حال حاضر محدودیت نوسان قیمت شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سهام مثبت ۵ درصد تا منفی ۵ درصد است و برای حق تقدم سهام از مثبت ۱۰ درصد تا منفی ۱۰ درصد در نظر گرفته می‌شود. مثلا برای سهمی که دیروز قیمت آن ۲۰۰۰ ریال بود، طی معاملات روز بعد، قیمت می‌تواند تا ۲۱۰۰ ریال افزایش و تا ۱۹۰۰ ریال کاهش داشته باشد. اما بر اساس مقررات بازار سرمایه روزهای خاصی وجود دارد که سهم از این محدودیت تبعیت نمی‌کند؛ (البته نظر ناظر بازار ارجحیت دارد!)

  1. بازگشایی سهام پس از مجمع عمومی عادی سالانه برای تقسیم سود
  2. بازگشایی سهام پس از مجمع فوق‌العاده برای کاهش یا افزایش سرمایه
  3. بازگشایی پس از اعلام افزایش یا کاهش سود هر سهم یا EPS به ‌شرط آنکه از ۲۰ درصد بیشتر باشد.

به عبارت دیگر، در این ۳ روز، سهم بدون نوسان قیمت، داد و ستد می‌شود. ماجرا در مورد بازار فرابورس کمی متفاوت است. سهام بازار پایه زیر ۳ تابلو پایه زرد، پایه نارنجی و پایه قرمز تقسیم‌ بندی می‌شود. در بازار زرد دامنه نوسان معاملات مثبت و منفی ۳ درصد است. در تابلوی نارنجی دامنه نوسان انجام معاملات مثبت و منفی ۲ درصد و در تابلوی قرمز، مثبت و منفی ۱ درصد است. در صورت وجود صف‌های خرید یا فروش در هر یک از سهام بازار پایه به مدت ۳ روز متوالی، در جلسه معاملاتی بعد نوسان هر یک از تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز به ترتیب ۵، ۴ و ۲ درصد خواهد بود. همچنین باید به این نکته اشاره کرد که شرکت‌هایی که نماد آن‌ها مدتی متوقف‌ شده است پس از بازگشایی نماد، مشمول دامنه نوسان نمی‌شوند. زیرا اطلاعات با اهمیتی که نماد شرکت به خاطر آن متوقف‌ شده، ممکن است تأثیری بیش از دامنه نوسان تعیین‌ شده بر قیمت سهام داشته باشد. در این صورت، طبیعی است که بر اساس حراج، باید اجازه داده شود تا اطلاعات، تأثیر واقعی خود را بر میزان عرضه و تقاضا و در نتیجه قیمت سهم بگذارد؛ هرچند این تأثیر بیشتر از دامنه مجاز نوسان روزانه باشد.

دامنه نوسان قیمت سهم

دامنه نوسان قیمت سهمحجم مبنا چیست؟

حجم مبنا، حداقل تعداد سهام یک شرکت است که باید در طول روز معامله شود تا قیمت پایانی آن سهم بتواند بر اساس سقف دامنه نوسان، افزایش یا کاهش یابد. بنابراین در صورتی که تعداد سهام معامله شده یک شرکت در طول روز، کمتر از حجم مبنا باشد به همان نسبت درصد نوسان قیمت آن سهم نیز کاهش خواهد یافت. هدف از تعیین حجم مبنا این است که سرمایه‌گذاران اطمینان داشته باشند نوسانات قیمت سهام، در نتیجه خرید و فروش تعداد مشخص و قابل‌ توجهی از سهام صورت گرفته است. چون در غیر این صورت، معامله حتی چند عدد سهم یک شرکت، می‌تواند قیمت سهام این شرکت را  تحت تأثیر قرار دهد و باعث ایجاد حباب قیمت‌های غیر واقعی و کاذب در بورس شود.

این مطلب را حتما بخوانید:  کاهش دامنه نوسان چیست و چه تاثیری در بورس دارد؟
این مطلب را حتما بخوانید:  کاهش دامنه نوسان چیست و چه تاثیری در بورس دارد؟

نگاهی بر فواید و مضرات دامنه نوسان

باید توجه داشت که چالش‌های بسیار زیادی در حوزه سیاست‌گذاری دامنه نوسان وجود دارند. چون برخی پژوهشگران بر اجرای حد نوسان سهام تأکید دارند، در حالی که برخی به آثار منفی آن اشاره می‌کنند. با این وجود، در اغلب کشورها در طول زمان و با رشد بازارهای مالی دامنه نوسان قیمت سهام افزایش‌ یافته است. به طور کلی، اعمال دامنه مجاز نوسان روزانه، فواید و مضراتی دارد. از فواید آن می‌توان به کاهش تلاطم بازار، محافظت از سرمایه‌گذاران، جلوگیری از بروز بحران‌های مالی، حفظ بازار و کاهش دست‌کاری قیمت اشاره کرد. همچنین تأخیر در کشف قیمت، عکس‌العمل بیش از اندازه، دخالت در معاملات، کاهش نوسان‌ها و اثر ربایشی از مضرات اعمال دامنه نوسان مجاز نرمال به شمار می‌روند.

به این مقاله امتیاز دهید

میانگین امتیازات: 3.6 / 5. تعداد امتیاز: 38

اولین نفری باشید که به این مقاله امتیاز میدهید

ترتیبی که برای خواندن مقالات" بازده و ریسک "به شما پیشنهاد می‌کنیم:
61 دیدگاه
  1. سارا می گوید

    سلام خسته نباشید.میخاستم بدونم سهمی که افزایش سرمایه داره چجور حساب میشه.کلا افزایش سرمایه سهمی چقد سود داره ؟

    1. خانه سرمایه می گوید

      باسلام دوست عزیز
      با توجه به روش های مختلف افزایش سرمایه مشخص کنید کدام روش مد نظر شما می باشد

  2. مهدی می گوید

    سلام
    سهم آگاس که یک صندوق هست از نوع فرابورسیه و تو سایت tsetms هم نوشته فرابورسی ولی دامنه نوسانش خیلی بالاتر هست حالا سوال دارم
    ۱- مگه طبق جدول شما فرابورسی ها نهایتا سه حالت نداشتن؟ خب الان آگاس من دیدم با ۱۰% هم نوسان می گیرن ایا فرابورسی هها تقسیم بندی دیگه ای دارن که شما اشاره نکردید یا شما فقط مهمترین هاش را گفتید یا ….؟

    ۲- تو قیمت مجاز اگاس تو سایت بورس نوشته از ۱ ریال تا دوبرابر قیمت سهم هم نوشته !!!! این الکیه یا واقعا میشه تو یه روز قیمت سهم مثلا ۸ هزارتومنیش بشه ۱ ریال؟ یعنی ۸۰هزار برابر کمتر!!

    1. خانه سرمایه می گوید

      باسلام دوست عزیز
      دامنه نوسان روزانه صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله سهامی و مختلط در بورس اوراق بهادار تهران از روز دوشنبه مورخ ۱۶ تیرماه ۹۹ به ۱۰ (ده) درصد کاهش یافته است.

  3. مهسا می گوید

    سلام من تازه کار و مبتدی هستم.میخواستم بدونم یه دوستی که تو این برهه داره سرمایه گذاری میکنه گفته کمکت میکنم و تورو ب اون هدفت میرسونمت طی چند ماه اما من باید یه نوسان ۳۰درصدی انجام بدم بعد پولتو برداری این یعنی چی یعنی ضرر من یا هیچ مشکلی نداره لطفا راهنمایی کنید ممنون میشم.

    1. خانه سرمایه می گوید

      باسلام دوست عزیز
      با توجه به وضعیت فعلی بازار نوسانگیری کمی مشکل و زمان بر است و باید به دید میان مدت و یا بلند مدت به سرمایه گذاری نگاه کنید.امکان دارد که دوست شما بخواهد با پول شما میانگین کم کند و ضرر خود را جبران کند سپس برای شما کاری انجام دهد.در این بازار بیشتر بررسی کنید

دیدگاه شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

X
اکنون
X