آموزش کامل سایت TSETMC (شرکت مدیریت فناوری بورس تهران) | راهنمای جامع ۱۴۰۵

سایت TSETMC چیست و چرا هر سرمایه‌گذار باید آن را بشناسد؟

اگر در بورس تهران فعالیت می‌کنید یا تازه قدم به این بازار گذاشته‌اید، یک آدرس وجود دارد که باید آن را مثل کف دستتان بشناسید: سایت TSETMC. این پایگاه اطلاعاتی، موتور اصلی داده‌رسانی بازار سرمایه ایران است و تقریباً هر چیزی که برای تصمیم‌گیری در بورس نیاز دارید، اینجا پیدا می‌کنید.

TSETMC مخفف عبارت انگلیسی Tehran Securities Exchange Technology Management Co به معنای «شرکت مدیریت فناوری بورس تهران» است. این شرکت زیرمجموعه مستقیم بورس اوراق بهادار تهران محسوب می‌شود و وظیفه‌اش، پردازش و انتشار لحظه‌به‌لحظه اطلاعات تمام معاملات بازار است.

نقش TSETMC در هسته معاملات

هر سفارش خرید یا فروشی که در کارگزاری خود ثبت می‌کنید، ابتدا به هسته معاملات بورس ارسال می‌شود. پس از تطابق سفارش خرید و فروش، نتیجه به کارگزاری‌ها بازمی‌گردد. سایت TSETMC این فرآیند را به صورت لحظه‌ای منعکس می‌کند؛ یعنی چیزی که در صف خرید یا فروش می‌بینید، مستقیماً از هسته معاملات می‌آید.

این سایت از دو آدرس tsetmc.ir و tsetmc.com قابل دسترسی است. در این راهنمای جامع ۱۴۰۵، قدم‌به‌قدم تمام بخش‌های این سایت را به زبان ساده آموزش می‌دهیم تا بتوانید مثل یک تحلیلگر حرفه‌ای از آن استفاده کنید.

نگاه اول به صفحه اصلی سایت TSETMC

وقتی برای اولین بار وارد سایت می‌شوید، با یک رابط کاربری پر از داده روبه‌رو می‌شوید که شاید در ابتدا کمی گیج‌کننده به نظر برسد. اما نگران نباشید؛ در چند دقیقه همه چیز را می‌آموزید.

صفحه اصلی از دو بخش کلی تشکیل شده است: نوار ابزار سمت چپ (شامل ۱۰ آیکون کاربردی) و جدول مرکزی با ۷ سربرگ اصلی. در ادامه ابتدا آیکون‌های نوار ابزار را معرفی می‌کنیم، سپس به سربرگ‌های اصلی می‌پردازیم.

آیکون‌های نوار ابزار سایت TSETMC (۱۰ ابزار کلیدی)

در سمت چپ صفحه اصلی، ۱۰ آیکون وجود دارد که هر کدام دسترسی سریع به یک بخش مهم را فراهم می‌کنند. بیایید هر کدام را بررسی کنیم:

۱. نمایش فهرست (منوی اصلی)

با کلیک روی این آیکون، منوی اصلی سایت باز می‌شود که شامل بخش‌های «اطلاعات بازار»، «مدیریت فناوری بورس تهران»، «گزارش‌ها»، «محصولات»، «مستندات» و «مدیریت کاربران» است. نقطه قوت این بخش این است که می‌توانید اطلاعات چند نماد را همزمان کنار هم ببینید و مقایسه کنید.

۲. تغییر زبان

این آیکون برای سرمایه‌گذاران خارجی یا کسانی که می‌خواهند داده‌ها را به زبان انگلیسی ببینند، کاربردی است. با کلیک روی آن، رابط کاربری سایت به انگلیسی تغییر می‌کند.

۳. خانه (بازگشت به صفحه اصلی)

هر جایی در سایت که باشید، با کلیک روی این آیکون به صفحه اصلی برمی‌گردید.

۴. دیده‌بان بازار

این یکی از پرکاربردترین بخش‌های سایت برای فعالان بورس است. با کلیک روی این آیکون، صفحه دیده‌بان بازار باز می‌شود که لیست تمام نمادها را نشان می‌دهد.

دیده‌بان بازار و فیلترنویسی

مهم‌ترین قابلیت دیده‌بان بازار، امکان فیلترنویسی است. با نوشتن فیلترهای جاوااسکریپت در کادر مربوطه، می‌توانید از بین صدها نماد، فقط نمادهایی را که شرایط خاصی دارند (مثلاً: P/E زیر ۵، حجم بالای میانگین، صف خرید) فیلتر و شناسایی کنید. این ابزار در دست تحلیلگران حرفه‌ای، یک اسکنر قوی بازار است.

۵. جست‌وجوی نماد

با کلیک روی این آیکون (یا فشردن کلید S روی کیبورد)، کادر جست‌وجو فعال می‌شود. کافی است نام یا نماد شرکت مورد نظرتان را تایپ کنید تا به صفحه کامل اطلاعات آن نماد هدایت شوید.

۶. نظر و پیشنهاد

از طریق این بخش می‌توانید پیشنهادات، انتقادات یا سوالات خود درباره سایت را برای تیم TSETMC ارسال کنید.

۷. راهنما

راهنمای رسمی سایت برای آشنایی با امکانات و بخش‌های مختلف. اگر در استفاده از قابلیتی به مشکل برخوردید، اینجا اولین جایی است که باید به آن مراجعه کنید.

۸. اخبار

آخرین اطلاعیه‌ها و اخبار مرتبط با سایت و زیرساخت‌های معاملاتی در این بخش منتشر می‌شود.

۹. محتوای آموزشی

بخشی که کمتر کسی به آن توجه می‌کند اما ارزشمند است. در این بخش می‌توانید فایل‌های آموزشی رسمی درباره نحوه استفاده از سایت و مفاهیم بازار را دانلود کنید.

۱۰. نقشه بازار (Heat Map)

نقشه بازار یا Heat Map، یکی از جذاب‌ترین ابزارهای بصری سایت TSETMC است. در این نما، هر نماد به صورت یک مستطیل رنگی نمایش داده می‌شود: سبز یعنی مثبت، قرمز یعنی منفی. هر چه رنگ تیره‌تر باشد، تغییر قیمت بزرگ‌تر است و هر چه مستطیل بزرگ‌تر باشد، ارزش بازار شرکت بیشتر است.

نقشه بازار را چطور بخوانیم؟

نقشه بازار در ۳ ثانیه به شما می‌گوید بازار امروز چه رنگی دارد. اگر اکثر مستطیل‌ها سبز بود، بازار صعودی است. اگر قرمز، نزولی. اما نکته مهم‌تر اینجاست: به مستطیل‌های بزرگ نگاه کنید؛ اگر شپنا، فولاد یا فارس (نمادهای شاخص‌ساز بزرگ) قرمز باشند، حتی اگر تعداد نمادهای سبز بیشتر باشد، شاخص کل ممکن است منفی شود.

سربرگ‌های اصلی جدول مرکزی سایت TSETMC

حالا به بخش مرکزی و اصلی‌ترین قسمت سایت می‌رسیم. در بالای جدول صفحه اصلی، ۷ سربرگ اصلی وجود دارد که هر کدام دروازه‌ای به یک دنیای اطلاعاتی هستند:

سربرگ اول: در یک نگاه

این سربرگ، داشبورد اصلی بازار است. اطلاعات کلی هم بورس و هم فرابورس در اینجا قابل مشاهده است. این بخش شامل ۴ زیرمجموعه مهم است:

۱. بازار نقدی بورس در یک نگاه

در این جدول اطلاعات زیر را به صورت لحظه‌ای می‌بینید: وضعیت بازار، شاخص کل، شاخص کل هم‌وزن، ارزش بازار، تعداد و حجم معاملات.

واحد اعداد در جدول بازار نقدی

در جدول «بازار نقدی بورس»، اعداد با حرف B نمایش داده می‌شوند که مخفف Billion است و واحد آن میلیارد ریال است. پس عدد ۵۰۰B یعنی ۵۰۰ میلیارد ریال یا ۵۰ میلیارد تومان.

۲. شاخص‌های منتخب

در این بخش، ۷ شاخص اصلی بورس ایران نمایش داده می‌شوند:

• شاخص کل (TEDPIX): میانگین وزنی قیمت و سود همه نمادها
• شاخص قیمت: فقط تغییرات قیمت را نشان می‌دهد (بدون احتساب سود تقسیمی)
• شاخص کل هم‌وزن: هر نماد وزن یکسان دارد؛ معیار بهتری برای سنجش وضعیت اکثر سهام
• شاخص قیمت هم‌وزن: ترکیب شاخص قیمت و هم‌وزن
• شاخص آزاد شناور: بر اساس سهام در دسترس عموم محاسبه می‌شود
• شاخص بازار اول: وضعیت نمادهای بازار اول بورس
• شاخص بازار دوم: وضعیت نمادهای بازار دوم بورس

با کلیک روی هر شاخص، نمودار تاریخی و جزئیات بیشتر آن را می‌بینید.

کدام شاخص را دنبال کنیم؟

اگر می‌خواهید بدانید سرمایه‌گذاران خرد (حقیقی‌ها) چه روزی داشتند، به شاخص کل هم‌وزن نگاه کنید. این شاخص تحت تأثیر چند نماد بزرگ مثل فارس، شپنا یا فولاد نیست و تصویر واقعی‌تری از وضعیت اکثریت نمادها می‌دهد.

۳. تأثیر در شاخص

این جدول نشان می‌دهد کدام نمادها امروز بیشترین تأثیر را روی شاخص کل داشته‌اند. نمادهای سبز تأثیر مثبت و نمادهای قرمز تأثیر منفی روی شاخص گذاشته‌اند. این ابزار به شما کمک می‌کند سریعاً بفهمید چرا شاخص کل امروز مثبت یا منفی شد.

۴. نمادهای پرتراکنش

لیست نمادهایی که در روز جاری بیشترین تعداد معامله را داشته‌اند. این نمادها معمولاً بیشترین توجه بازار را به خود جلب کرده‌اند و می‌توانند سیگنال‌های مهمی برای تحلیل باشند.

سربرگ دوم: بورس اوراق بهادار تهران

با کلیک روی این سربرگ، ۸ زیرشاخه در دسترس قرار می‌گیرد:

• بازار در یک نگاه: خلاصه وضعیت بورس تهران
• شاخص‌ها: جزئیات تمام شاخص‌های بورس
• قیمت‌ها: لیست قیمت‌های جاری همه نمادها
• عرضه و تقاضا: صف‌های خرید و فروش نمادها
• ابزارهای مشتقه و اوراق بدهی: اطلاعات اختیار معامله، آتی و اوراق
• افزایش‌ها و تغییرات: نمادهایی که امروز افزایش سرمایه یا تغییر مهمی داشتند
• نمادهای مشمول تعلیق: نمادهایی که معاملاتشان متوقف شده
• همه اطلاعات: نمای جامع از تمام داده‌ها

سربرگ سوم: فرابورس ایران

ساختار این سربرگ مشابه بورس تهران است، با این تفاوت که اطلاعات آن مختص نمادهای فرابورس ایران است. علاوه بر بخش‌های مشابه، زیرشاخه‌های اختصاصی فرابورس شامل شرکت‌های کوچک و متوسط و بازار پایه (الف، ب و ج) هم در این سربرگ موجود است.

تفاوت بازار پایه الف، ب و ج چیست؟

بازار پایه فرابورس به سه دسته تقسیم می‌شود: الف (کمترین ریسک، دامنه نوسان ۳±٪)، ب (ریسک متوسط، دامنه نوسان ۲±٪) و ج (بیشترین ریسک، دامنه نوسان ۱±٪). نمادهایی که شرایط ورود به تابلوهای اصلی بورس یا فرابورس را ندارند، در بازار پایه قرار می‌گیرند. به همین دلیل نقدشوندگی پایین‌تری دارند.

سربرگ چهارم: بورس انرژی ایران

این سربرگ اطلاعات بورس انرژی ایران را شامل می‌شود: بازار فیزیکی، بازار عمده‌فروشی برق، بازار مصرف‌کنندگان بزرگ برق، سلف استاندارد، قراردادهای آتی و موارد دیگر.

بورس انرژی برای چه کسانی مفید است؟

اطلاعات بورس انرژی عمدتاً برای سرمایه‌گذاران حقوقی و فعالان صنایع انرژی‌بر کاربرد دارد. اگر تازه‌کار هستید، فعلاً نیازی به بررسی این بخش ندارید و می‌توانید از آن عبور کنید.

سربرگ پنجم: شبکه کدال

این سربرگ یک میانبر برای دسترسی سریع به آخرین اطلاعیه‌های منتشرشده در سایت کدال است. اما اگر می‌خواهید اطلاعیه‌های یک نماد خاص را به صورت کامل و فیلترشده ببینید، توصیه می‌کنیم مستقیماً به codal.ir مراجعه کنید.

سربرگ ششم: صندوق‌های سرمایه‌گذاری

این سربرگ یکی از کامل‌ترین منابع برای بررسی صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. زیرشاخه‌های آن شامل انواع مختلف صندوق‌ها می‌شود:

برای بررسی اطلاعات کامل یک صندوق خاص، روی نام آن دبل‌کلیک کنید تا صفحه‌ای با اطلاعات کلی، NAV، نمودار خالص ارزش دارایی‌ها و بازدهی‌های مختلف باز شود:

سربرگ هفتم: بورس کالا

در بورس کالا، ۱۰ زیرشاخه تعریف شده که اطلاعات گسترده‌ای شامل: سلف استاندارد، صندوق‌های کالایی، گواهی سپرده کالایی، نمای بازار آتی، نمای بازار اختیار معامله، اطلاعیه عرضه بازار فیزیکی، قیمت نمادهای فیزیکی، معاملات بازار فیزیکی، پیام ناظر و اعلانات را ارائه می‌دهد.

آموزش کامل صفحه نماد در TSETMC (تحلیل عمیق یک نماد)

حالا به قلب ماجرا می‌رسیم؛ بخشی که تحلیلگران بیشترین وقتشان را در آن می‌گذرانند: صفحه اطلاعات یک نماد.

فرض کنید قصد سرمایه‌گذاری روی سهام «شبندر» (پالایش نفت بندر عباس) را دارید. می‌خواهید از سودآوری، وضعیت مالی و جایگاه این شرکت نسبت به رقبایش مطمئن شوید. پس روی آیکون جست‌وجو کلیک کرده، «شبندر» را تایپ می‌کنید و صفحه زیر باز می‌شود:

این صفحه پر از اطلاعات است. بیایید هر بخش را جداگانه بررسی کنیم:

بخش اول: آخرین قیمت‌های خرید، معامله و فروش

تفاوت قیمت معامله و قیمت پایانی

بسیاری از تازه‌کاران این دو را اشتباه می‌گیرند. قیمت «معامله» آخرین قیمتی است که یک بسته سهام دست به دست شده. اما قیمت «پایانی» میانگین وزنی تمام معاملات روز است و مهم‌تر است؛ چون مبنای دامنه نوسان روز بعد همین عدد است.

بخش دوم: دامنه نوسان و بازه‌های قیمتی

• بازه روز: کف و سقف قیمتی که تاکنون در روز جاری معامله شده (به‌روز می‌شود)
• قیمت مجاز: حداقل و حداکثر قیمتی که سهم امروز می‌تواند معامله شود (دامنه نوسان ±۵٪ برای بورس و فرابورس اصلی، ±۳٪ برای بازار پایه الف، ±۲٪ برای بازار پایه ب و ±۱٪ برای بازار پایه ج)
• بازه هفته: بالاترین و پایین‌ترین قیمت معامله‌شده در هفته جاری
• بازه سال: بالاترین و پایین‌ترین قیمت معامله‌شده در ۵۲ هفته گذشته (سقف و کف سالانه)

بخش سوم: جزئیات معاملات حقیقی و حقوقی

این جدول یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحلیل رفتار بازار است. نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران حقیقی (افراد عادی) و حقوقی (شرکت‌ها، صندوق‌ها) در روز جاری چه مقدار خریده و فروخته‌اند.

تحلیل رفتار حقیقی و حقوقی

اگر حجم خرید حقوقی‌ها به شکل قابل توجهی بیشتر از فروش آن‌هاست، معمولاً نشانه خوبی است؛ چون حقوقی‌ها معمولاً تحلیل‌محورتر عمل می‌کنند. البته این قانون استثنا هم دارد و باید در کنار سایر ابزارها بررسی شود.

بخش چهارم: ارزش معاملات و اطلاعات کلی نماد

• تعداد معاملات: چند بار سهم در روز جاری دست به دست شده
• حجم معاملات: مجموع تعداد سهام معامله‌شده در روز جاری
• ارزش معاملات: مجموع ارزش ریالی معاملات روز جاری
• ارزش بازار: کل ارزش شرکت در بازار بورس (قیمت × تعداد کل سهام)
• آخرین اطلاعات قیمت: ساعت و دقیقه آخرین به‌روزرسانی
• وضعیت: نماد در چه وضعیتی است؟ (مجاز / ممنوع / متوقف / محفوظ)

وضعیت‌های مختلف نماد به چه معناست؟

وضعیت «مجاز» یعنی نماد عادی معامله می‌شود. «ممنوع» یعنی سفارش‌گذاری ممنوع است اما معاملات قبلی پردازش می‌شوند. «متوقف» یعنی تمام معاملات موقتاً متوقف شده‌اند (مثلاً به دلیل انتشار اطلاعیه مهم). «محفوظ» حالتی است که ناظر بازار جهت بررسی نماد را نگه داشته است.

بخش پنجم: حجم مبنا، EPS و P/E

چطور از P/E استفاده کنیم؟

P/E به تنهایی کافی نیست. مقایسه P/E یک نماد با میانگین P/E گروه صنعتی آن، اطلاعات مفیدتری به شما می‌دهد. برای مثال اگر P/E شبندر ۶ باشد اما میانگین گروه پالایشی‌ها ۱۰ باشد، شبندر نسبت به هم‌گروهانش ارزنده‌تر به نظر می‌رسد.

بخش ششم: صف خرید و فروش لحظه‌ای (عمق بازار)

این جدول که به آن «عمق بازار» یا Order Book هم می‌گویند، بهترین پیشنهادهای خرید و فروش را در لحظه نشان می‌دهد. در هر ردیف می‌بینید که چه تعداد سرمایه‌گذار، چه حجمی از سهم را در چه قیمتی می‌خواهند بخرند یا بفروشند.

نکته طلایی در خواندن صف خرید و فروش

اگر حجم صف خرید بسیار بیشتر از صف فروش باشد، تقاضا برای این سهم زیاد است و احتمال رشد قیمت وجود دارد. اگر برعکس بود، فشار فروش وجود دارد. اما توجه کنید: سفارش‌های بزرگ حقوقی ممکن است در لحظات پایانی بازار حذف شوند و تصویر را تغییر دهند!

بخش هفتم: نمودار معاملات روزانه

یک نمودار آنلاین است که قیمت و حجم معاملات نماد را از ابتدای جلسه معاملاتی روز جاری تاکنون نشان می‌دهد. این نمودار در طول بازار هر چند دقیقه یک‌بار به‌روز می‌شود و می‌توانید روند قیمت در طول روز را ببینید.

بخش هشتم: مقایسه با سایر نمادهای هم‌گروه

این بخش یکی از ارزشمندترین ابزارهای تحلیل بنیادی است. در یک جدول، اطلاعات همه نمادهایی که در یک گروه صنعتی با نماد مورد نظر شما هستند، نمایش داده می‌شود. با این ابزار می‌توانید تحلیل درون‌گروهی انجام دهید و بفهمید کدام نماد از گروه، بهترین وضعیت را دارد.

ابزارهای پیشرفته TSETMC که کمتر کسی می‌شناسد

فراتر از بخش‌های اصلی، سایت TSETMC چند ابزار پیشرفته دارد که کاربران حرفه‌ای از آن‌ها استفاده می‌کنند:

فیلترنویسی پیشرفته در دیده‌بان بازار

در صفحه دیده‌بان بازار، یک کادر ورودی وجود دارد که با نوشتن کدهای جاوااسکریپت در آن، می‌توانید شرایط دلخواه خود را روی تمام نمادها اعمال کنید. برخی فیلترهای محبوب:

• نمادهایی که حجم امروزشان بیشتر از ۳ برابر میانگین ماهانه است
• نمادهایی که P/E زیر ۸ دارند
• نمادهایی که صف خرید دارند
• نمادهایی که بیش از ۳ روز متوالی مثبت بوده‌اند

فیلترنویسی؛ قدرت واقعی TSETMC

فیلترنویسی در TSETMC یکی از قدرتمندترین ابزارهای رایگان بورس ایران است. با یادگیری چند فیلتر پایه، می‌توانید در کمتر از ۳۰ ثانیه از میان ۶۰۰+ نماد، دقیقاً نمادهایی را که شرایط تحلیلی شما را دارند پیدا کنید.

نمودار تاریخی قیمت (چارت)

در صفحه هر نماد، با کلیک روی دکمه «نمودار» یا «چارت»، یک نمودار تاریخی کامل باز می‌شود که قیمت سهم را در بازه‌های زمانی مختلف (روزانه، هفتگی، ماهانه) نمایش می‌دهد. این نمودار پایه تحلیل تکنیکال است.

دسترسی به داده‌های تاریخی

از طریق منوی اصلی سایت و بخش «گزارش‌ها»، می‌توانید به آرشیو کامل معاملات تاریخی دسترسی داشته باشید. این داده‌ها برای بک‌تست استراتژی‌های معاملاتی ارزشمند هستند.

سوالات رایج درباره سایت TSETMC

آیا TSETMC رایگان است؟

بله، دسترسی به تمام بخش‌های عمومی سایت TSETMC کاملاً رایگان است و نیازی به ثبت‌نام یا پرداخت هزینه ندارید.

سایت TSETMC چه ساعتی به‌روز می‌شود؟

در روزهای کاری (شنبه تا چهارشنبه)، داده‌های سایت از ساعت ۸:۴۵ (پیش‌گشایش) تا ۱۲:۳۰ (پایان معاملات) به صورت لحظه‌ای به‌روز می‌شود. خارج از ساعات معاملاتی، آخرین داده‌های روز کاری قبل نمایش داده می‌شود.

تفاوت tsetmc.ir و tsetmc.com چیست؟

هر دو آدرس به همان سایت اصلی TSETMC منتهی می‌شوند و محتوای یکسانی دارند. استفاده از هر کدام که راحت‌ترید، کاملاً مجاز است.

جمع‌بندی: تسلط بر TSETMC یعنی مزیت رقابتی در بورس

سایت TSETMC یک ابزار رایگان، رسمی و لحظه‌ای است که اگر بلد باشید از آن استفاده کنید، همان اطلاعاتی را می‌بینید که حرفه‌ای‌های بازار می‌بینند. در این مقاله یاد گرفتیم:

• ساختار کلی سایت و ۱۰ آیکون نوار ابزار (از نقشه بازار تا فیلترنویسی)
• ۷ سربرگ اصلی و کاربرد هر کدام از بورس تهران تا صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• نحوه خواندن صفحه یک نماد بورسی با تمام جزئیات (قیمت‌ها، EPS، P/E، حجم مبنا، عمق بازار)
• ابزارهای پیشرفته‌ای مثل فیلترنویسی و داده‌های تاریخی که کمتر کسی از آن‌ها استفاده می‌کند
• نکات تحلیلی کاربردی که در هیچ راهنمای رسمی پیدا نمی‌شوند

قدم بعدی شما

الان همین صفحه را ببندید، وارد tsetmc.ir شوید و یک نماد که می‌شناسید (مثلاً شرکتی که در آن کار می‌کنید یا محصولاتش آشناست) را جست‌وجو کنید. سعی کنید تمام بخش‌هایی که در این مقاله آموختید را روی آن نماد واقعی پیدا کنید. یادگیری عملی، ۱۰ برابر سریع‌تر از تئوری است.