نحوه فروش سهام عدالت را می‌شود گام‌به‌گام نوشت، ولی خودِ فروش در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ هنوز باز نشده است. طبق گزارش‌های خبری تا ۱۰ مهر، سهامداران روش مستقیم نمی‌توانند از راه کارگزاری سهم‌شان را بفروشند و سهامداران روش غیرمستقیم هم نمی‌توانند نماد شرکت استانی را معامله کنند. تاریخ بازگشایی اعلام نشده است. ما هم تا امروز خبر رسمی از بازگشایی ندیده‌ایم.
یکی از خوانندگان همین صفحه نوشته بود کارگزارش گفته «فعلاً فروش، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، مجاز نیست». این جمله با گزارش‌های رسانه‌ای هم‌خوان است. اگر بخواهیم بی‌پرده بگوییم: مقاله‌ای که فروش را «بدون هیچ محدودیت» توصیف می‌کرد، دیگر درست نبود و آن را اصلاح کرده‌ایم.
فروش عمومی سهام عدالت فعلاً ممکن نیستطبق گزارش‌ها تا ۱۰ مهر ۱۴۰۵ هیچ کارگزاری سفارش فروش سهام عدالت را نمی‌پذیرد و تاریخ بازگشایی اعلام نشده است. وزیر اقتصاد در ۵ مهر ۱۴۰۵ گفت دستورالعمل اجرایی دولت ظرف هفته‌های آتی نهایی می‌شود، اما تاریخ فروش نداد. مراحل این مقاله برای روزی است که فروش دوباره مجاز شود. تا آن روز، هر تبلیغ یا پیامکی که فروش فوری سهام عدالت را وعده می‌دهد، به‌احتمال زیاد کلاهبرداری است.
فروش سهام عدالت از کی متوقف شد
دو توقف جدا از هم داریم و باید آن‌ها را از هم تفکیک کرد. برای روش مستقیم، فروش از ۲۵ آبان ۱۳۹۹ بسته شد. برای روش غیرمستقیم، شورای عالی بورس در اسفند ۱۴۰۰ نماد شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی را متوقف کرد. هر دو توقف تا امروز برداشته نشده‌اند.
این جدول را از گزارش‌های خبری جمع کرده‌ایم. اعلام رسمی تازه‌ای دربارهٔ بازگشایی ندیده‌ایم و اگر منتشر شود، همین بخش را به‌روز می‌کنیم.
چرا نحوه فروش سهام عدالت هنوز مشخص نشده است
گزارش‌ها سه دلیل را تکرار می‌کنند.
- مجامع عقب‌افتاده: شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سال‌هاست مجامع منظم ندارند. شورای عالی بورس تیرماه دوباره مهلت داد، اما گزارش‌ها می‌گویند پایان مهلت همهٔ مشکلات را حل نکرد
- حجم بزرگ سبد: به نقل از آمار سازمان بورس در تیر ۱۴۰۵، ارزش کل سبد حدود ۲۲۰۰ هزار میلیارد تومان است. حدود ۸۴۰ هزار میلیارد آن به روش مستقیم و حدود ۱۳۶۰ هزار میلیارد به شرکت‌های استانی تعلق دارد. عرضهٔ یک‌باره چنین حجمی به بورس فشار فروش سنگینی وارد می‌کند
- اختلاف دولت و مجلس: دولت دستورالعمل اجرایی خودش را دارد و مجلس طرح جامع می‌خواهد. هنوز دربارهٔ مدل نهایی توافق کامل نشده است
وزیر اقتصاد در تیرماه امیدوار بود فرایند آزادسازی در تابستان ۱۴۰۵ اجرایی شود. تابستان گذشت و این اتفاق نیفتاد. فرض کنید برای خرج ماه آینده روی پول این سهام حساب کرده‌اید؛ در این وضعیت همین حساب را باید کنار بگذارید. تا متن نهایی دستورالعمل منتشر نشود، ما توصیه نمی‌کنیم هیچ برنامهٔ مالی روی فروش سهام عدالت بنا شود.
این‌ها را می‌دانیم: دو توقف بالا برقرار است و دولت از نهایی شدن دستورالعمل خبر داده است. این‌ها را نمی‌دانیم: تاریخ بازگشایی، سقف فروش، مرحله‌ای بودن آن و اینکه روش مستقیم زودتر باز می‌شود یا غیرمستقیم.
در حال حاضر با سهام عدالت چه کارهایی ممکن است
فروش بسته است، اما همهٔ کارها بسته نیست.
- دیدن ارزش و وضعیت سهام: در سامانهٔ رسمی samanese.ir با کد ملی وارد شوید و ارزش روز، روش مدیریت و سودهای پرداخت‌نشده را ببینید
- پیگیری سود: رئیس سازمان بورس در شهریور گفت سود عملکرد ۱۴۰۳ کامل پرداخت شده، اما سود ۱۴۰۴ هنوز نهایی نیست و تاریخ رسمی ندارد. روش پیگیری را در راهنمای نحوه پیگیری سود سهام عدالت توضیح داده‌ایم
- انتقال به وراث: سازمان بورس در تیر ۱۴۰۳ اعلام کرد انتقال سهام عدالت متوفی به وراث رایگان است و یکی از وراث دارای سجام باید با مدارک به شعب منتخب بانک یا کارگزاری برود. رویهٔ فعلی را پیش از مراجعه از همان شعبه بپرسید
- ثبت‌نام جاماندگان: سازمان خصوصی‌سازی در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد برنامه‌ای برای واگذاری سهام عدالت به افراد مشمول‌نشده ندارد
خریدار شخصی برای سهام عدالت وجود نداردطبق وضعیت فعلی هیچ سازوکار رسمی برای خرید و فروش شخص‌به‌شخص سهام عدالت وجود ندارد. اگر کسی تماس می‌گیرد یا پیامک می‌فرستد که سهام شما را نقدی می‌خرد، کلاهبردار است. هر کسی که کد تأیید، رمز یا اطلاعات ورود به سجام یا کارگزاری شما را بخواهد هم همین‌طور. پول فروش، در روزی که فروش باز شود، فقط از راه کارگزاری رسمی و فقط به حساب بانکی خودتان می‌رسد. کد ملی برای استعلام کافی است، برای فروش نه. اگر قربانی شده‌اید، از راه پلیس فتا (تلفن ۰۹۶۳۸۰) گزارش دهید.
ارزش سهام عدالت ۵۳۲ و ۴۹۰ هزار تومانی در ۸ مهر ۱۴۰۵
سهام عدالت یک سهم مستقل با یک نماد نیست. هر مشمول مالک سبدی از ۳۶ شرکت بورسی و فرابورسی است. عددهایی مثل ۵۳۲ هزار یا ۴۹۰ هزار تومان یا یک میلیون تومان ارزش اسمی اولیه‌اند، نه ارزش امروز. اگر هنوز مطمئن نیستید این طرح دقیقاً چیست و چه کسانی مشمول آن‌اند، راهنمای سهام عدالت چیست را بخوانید.
بانک اول در گزارش ۸ مهر ۱۴۰۵، پس از پایان معاملات، این ارزش‌ها را اعلام کرد:
این اعداد را رسانه‌ها هر روز با قیمت پایانی نمادها حساب می‌کنند و بین منابع کمی اختلاف دارند. عدد معتبر برای شما همان است که در samanese.ir می‌بینید.
ارزش روی کاغذ پول در دست نیستارزش بالا ارزش تقریبی سبد با قیمت پایانی نمادهاست و با بورس هر روز بالا و پایین می‌شود. تا فروش باز نشود، این ارزش به پول تبدیل نمی‌شود. رئیس سازمان بورس در مرداد ۱۴۰۴ هم گفته بود مدل در حال نهایی شدن است تا خرید و فروش به ارزش منصفانه انجام شود. پس قیمت فروش واقعی ممکن است با عدد روزانهٔ بورس فرق کند.
مدیریت مستقیم یا غیرمستقیم و اثر آن بر فروش
هر دو روش از یک سبد می‌آیند، اما نحوه فروش سهام عدالت در آن‌ها فرق دارد. اگر مطمئن نیستید کدام روش را دارید، همین حالا در samanese.ir ببینید. تصمیم میان این دو روش را هم در راهنمای آزادسازی سهام عدالت یا انتخاب روش غیرمستقیم بررسی کرده‌ایم.
روش مدیریت مستقیم
در این روش، سهام ۳۶ شرکت در پرتفوی بورسی شخصی شما و با کد بورسی خودتان ثبت شده است. پس از بازگشایی، انتظار می‌رود فروش مثل هر سهم دیگری از راه کارگزاری انجام شود. سقف و شرایط دقیق را دستورالعمل جدید تعیین می‌کند و تا امروز اعلام نشده است.
روش مدیریت غیرمستقیم
در این روش، سهام شما به شرکت سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت رسیده است. شما سهامدار همان شرکت استانی هستید، نه مستقیماً سهامدار ۳۶ شرکت. نماد این شرکت‌ها در بورس یا فرابورس درج شده، اما از اسفند ۱۴۰۰ متوقف است.
نحوه فروش سهام عدالت پس از بازگشایی، گام‌به‌گام برای روش مستقیم
مراحل زیر برای زمانی است که فروش دوباره مجاز شود. از امروز فقط گام اول را می‌شود عملی انجام داد. بقیه به دستورالعمل نهایی بستگی دارد و اگر چیزی تغییر کرد، همین‌جا اصلاح می‌کنیم.
گام اول، دریافت کد بورسی فعال
برای معامله سهام عدالت در روش مستقیم، کد بورسی (کد سهامداری) فعال لازم است. اگر کد ندارید یا غیرفعال شده، مراحل زیر را طی کنید. آموزش کامل ثبت‌نام را هم در راهنمای ثبت‌نام سجام بورس می‌بینید.
- به سایت sejam.ir (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) مراجعه کنید
- احراز هویت آنلاین را با کد ملی و اطلاعات شناسنامه‌ای کامل کنید
- یک کارگزاری معتبر از فهرست کارگزاری‌های مجاز سازمان بورس انتخاب کنید
- پس از تأیید نهایی، کد بورسی شما فعال می‌شود
نکته مهم درباره کد بورسیاگر قبلاً کد بورسی دریافت کرده‌اید اما چند سال معامله نکرده‌اید، ممکن است کدتان غیرفعال شده باشد. با کارگزاری خود تماس بگیرید تا وضعیت کد را بررسی و در صورت نیاز فعال‌سازی مجدد انجام دهند.
گام دوم، ورود به پنل معاملاتی کارگزاری
پس از بازگشایی، نحوه فروش سهام عدالت از راه کارگزاری آنلاین است. وارد پنل معاملاتی کارگزاری خود شوید. در بخش «پرتفوی» یا «دارایی‌ها» باید سهام ۳۶ شرکت عدالت را ببینید.
سهام در پرتفوی شما نیست؟اگر روش مستقیم را انتخاب کرده‌اید اما سهام را در پرتفوی کارگزاری نمی‌بینید، با پشتیبانی کارگزاری تماس بگیرید. ممکن است سهام هنوز به کارگزاری شما منتقل نشده باشد. شرایط و هزینهٔ این انتقال را از خود کارگزاری بپرسید.
گام سوم، ثبت سفارش فروش
در پرتفوی شما ۳۶ نماد وجود دارد. برای فروش هر نماد:
- نماد مورد نظر را در پنل معاملاتی جستجو کنید (مثلاً فملی، شپنا، وبملت و…)
- روی گزینه «فروش» کلیک کنید
- تعداد سهام و قیمت پیشنهادی را وارد کنید
- سفارش را تأیید نهایی کنید
سقف فروش بعد از بازگشایی هنوز معلوم نیستمحدودیت ۳۰ درصدی مربوط به دورهٔ کوتاه فروش در سال ۱۳۹۹ بود. هیچ منبع رسمی تازه‌ای پیدا نکردیم که بگوید پس از بازگشایی چنین سقفی هست یا نیست. ممکن است فروش مرحله‌ای و کنترل‌شده باشد. پیش از ثبت سفارش، اعلام رسمی سازمان بورس را ببینید.
گام چهارم، دریافت وجه حاصل از فروش
پس از انجام معامله، طبق روال معمول بورس:
- وجه ظرف ۲ روز کاری (T+2) به کیف پول کارگزاری شما واریز می‌شود
- سپس از پنل کارگزاری، وجه را به حساب بانکی ثبت‌شده خودتان منتقل می‌کنید
- واریز به حساب بانکی معمولاً یک روز کاری بعد از درخواست برداشت انجام می‌شود
نحوه فروش سهام عدالت برای دارندگان روش غیرمستقیم
اگر روش غیرمستقیم را دارید، سهام شما در قالب نماد شرکت سرمایه‌گذاری استانی است. هر استان نماد مخصوص خودش را دارد. این نمادها فعلاً بسته‌اند و بازگشایی‌شان به مجامع شرکت‌ها و دستورالعمل جدید بستگی دارد. پس از بازگشایی، مسیر این است:
- نماد شرکت استانی خودتان را در پنل کارگزاری جستجو کنید
- سهام این شرکت باید در پرتفوی شما دیده شود
- ثبت سفارش مثل هر سهم دیگری انجام می‌شود
نمونه‌ای از نمادهای شرکت‌های استانی سهام عدالت
نکته مهم درباره نقدشوندگی نمادهای استانیپس از بازگشایی، برخی نمادهای استانی ممکن است با صف فروش طولانی روبه‌رو شوند. پیش از فروش، وضعیت نماد را در سایت tsetmc.com بررسی کنید تا از نقدشوندگی آن مطمئن شوید.
کارمزد و مالیات نحوه فروش سهام عدالت
در معاملات عادی بورس، این هزینه‌ها خودکار از مبلغ فروش کسر می‌شود. برای سهام عدالت هم انتظار داریم همین باشد، مگر اینکه دستورالعمل جدید چیز دیگری بگوید.
جمع کارمزد فروش چقدر است؟در معاملات عادی بورس، حدود ۰.۶۲۵ تا ۰.۷ درصد از مبلغ فروش به‌عنوان کارمزد و مالیات کسر می‌شود. درصدها را پیش از فروش از کارگزاری‌تان تأیید کنید.
نحوه فروش سهام عدالت در شرایط ویژه
وراث، زیر ۱۸ سال‌ها و دریافت‌کنندگان حمایت دولتی هر کدام مسیر خودشان را دارند. این مسیرها فقط پس از بازگشایی فروش به فروش می‌رسند.
سهام عدالت متوفی و وراث
اگر سهامدار عدالت فوت کرده باشد، انتقال سهام به وراث با این مراحل انجام می‌شود:
- اخذ گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف یا دادگاه
- ارائه مدارک به کارگزاری یا بانک منتخب برای انتقال سهام به نام وراث
- پس از انتقال رسمی، هر وارث سهم خودش را مستقلاً مدیریت می‌کند
جزئیات مدارک را در راهنمای انحصار وراثت در بازار سرمایه نوشته‌ایم. فروش سهم وراث هم مثل بقیه تا بازگشایی ممکن نیست.
هشدار برای وراثتا پیش از انجام کامل فرایند انحصار وراثت و انتقال رسمی سهام، هیچ‌کس حتی نزدیک‌ترین بازماندگان حق فروش سهام متوفی را ندارد. اقدام غیررسمی، از جمله پرداخت پول به واسطه‌ها برای فروش، می‌تواند مشکل حقوقی جدی ایجاد کند.
سهام عدالت افراد زیر ۱۸ سال
برای افرادی که در زمان واگذاری صغیر بودند یا هنوز به سن قانونی نرسیده‌اند:
- ولی قانونی (پدر یا جد پدری) یا قیم با مدارک قانونی می‌تواند سهام را مدیریت کند
- برای فروش معمولاً مجوز دادگاه لازم است
- پس از رسیدن به ۱۸ سالگی، خود فرد می‌تواند کد بورسی بگیرد و سهام را مستقل مدیریت کند
سهام عدالت و افراد تحت پوشش بهزیستی یا کمیته امداد
برای این گروه قاعدهٔ جداگانه‌ای دربارهٔ فروش اعلام نشده است. پس مسیر همان مسیر عمومی است: کد بورسی، کارگزاری و سفارش آنلاین. اینکه سهام عدالت بر مستمری یا یارانهٔ شما اثر دارد یا نه را فقط سازمان حمایتی مربوط می‌تواند بگوید. پیش از هر اقدامی از همان سازمان بپرسید.
بفروشم یا نگه دارم؟ تا بازگشایی چه کنیم
تا فروش باز نشده، «فروش» انتخاب شما نیست. تصمیم عملی این است که برای روز بازگشایی آماده باشید و سبد را درست بشناسید. اگر نیاز مالی فوری دارید، شاید توثیق سهام برای وام راه دیگری باشد؛ در راهنمای وام با سهام عدالت در سامانه ستاره ببینید این مسیر برای شما ممکن است یا نه.
دلایل نگهداری سهام عدالت
- پوشش تورم: سهام شرکت‌های بزرگ بورسی در بلندمدت معمولاً بالاتر از تورم رشد کرده‌اند
- سود نقدی سالانه: سود شرکت‌ها هر سال به حساب سهامداران می‌رسد و نیاز به اقدام ندارد
- سبد متنوع: ۳۶ شرکت از صنایع مختلف مثل پتروشیمی، فلزات، بانک و بیمه ریسک را پخش می‌کنند
- بدون مدیریت فعال: این سبد نیازی به پیگیری روزانه ندارد
دلایل موجه برای فروش پس از بازگشایی
- نیاز مالی فوری و ضروری که جایگزین بهتری ندارد
- سرمایه‌گذاری در فرصتی با بازده بالاتر، برای افراد با دانش و تجربهٔ کافی
- جابه‌جایی به سهامی با پتانسیل بیشتر، با مدیریت فعال سبد
توصیه ما تا روز بازگشاییدر شرایط فعلی، نقدشوندگی سهام عدالت صفر است. پس پول مورد نیاز ماه آینده را روی فروش آن حساب نکنید. سود سالانه و ارزش کاغذی را درآمد قطعی ندانید. فقط در صورت نیاز واقعی مالی پس از بازگشایی اقدام به فروش کنید.
چک‌لیست نحوه فروش سهام عدالت در روز بازگشایی
این شش کار را از همین حالا می‌توانید پیش ببرید یا برای روز بازگشایی نگه دارید:
- ✅ روش خود را بشناسید: مستقیم یا غیرمستقیم؟ از samanese.ir بررسی کنید
- ✅ کد بورسی فعال داشته باشید: از sejam.ir احراز هویت کنید
- ✅ کارگزاری معتبر انتخاب کنید: یکی از کارگزاری‌های مجاز سازمان بورس
- ✅ حساب بانکی را کنترل کنید: حساب ثبت‌شده باید به نام خودتان و فعال باشد
- ✅ فقط به اعلام رسمی تکیه کنید: سازمان بورس، سپرده‌گذاری مرکزی و وزارت اقتصاد
- ✅ پس از بازگشایی سفارش بدهید: از پنل آنلاین کارگزاری و با رعایت سقف اعلام‌شده
مراجعه به بانک برای فروش سهام عدالترویه فروش از راه مراجعه حضوری به شعب بانک مربوط به تابستان ۱۳۹۹ بود و امروز جاری نیست. فروش، پس از بازگشایی، از راه کارگزاری و سامانه‌های آنلاین معاملاتی انجام می‌شود. به هر کسی که برای فروش سهام عدالت از شما مبلغی پیش‌پرداخت می‌خواهد اعتماد نکنید.
سلب مسئولیتاین مطلب بر اساس گزارش‌های خبری تا ۱۲ مهر ۱۴۰۵ نوشته شده و توصیهٔ مالی یا سرمایه‌گذاری نیست. وضعیت فروش سهام عدالت با تصمیم سازمان بورس و شورای عالی بورس هر لحظه ممکن است تغییر کند. پیش از هر اقدام، اعلام رسمی را بررسی کنید.
نظر شما درباره این مقاله چیست؟
شما چه امتیازی می‌دهید؟