استخراج ارز دیجیتال را شنیده‌اید و می‌پرسید آیا شما هم می‌توانید از آن درآمد دلاری داشته باشید، یا فقط پولتان می‌سوزد و کارتان به دردسر قانونی می‌کشد؟ استخراج یا همان ماینینگ یعنی اینکه رایانه‌های هر کسی که بخواهد، بی‌آنکه بانک یا نهاد مرکزی‌ای در کار باشد، تراکنش‌های یک شبکه را ثبت کنند و شبکه در عوض ارز تازه به آن‌ها بدهد. از پنج راه عملی برای مشارکت در آن فقط یکی امروز سود روشن دارد و آن دستگاه تخصصی ASIC با برق ارزان و مجاز است، که با داده‌های ۲۳ و ۲۴ مهر ۱۴۰۵ روزی حدود هفت‌ونیم دلار برای دستگاهی چند هزار دلاری درمی‌آورد؛ با موبایل و لپ‌تاپ سودی در کار نیست. در این صفحه پنج روش را کنار هم می‌گذاریم، برای هر کدام می‌گوییم امروز چه حالی دارد و چه کسی را به‌درد می‌خورد، و برای جزئیات هر روش شما را به صفحهٔ تخصصی‌اش می‌فرستیم.
ارز تازه با استخراج ارز دیجیتال چطور به وجود می‌آید
شبکهٔ بیت‌کوین مدیری ندارد که تراکنش‌ها را ثبت کند؛ رایانه‌هایی در سراسر دنیا هر حدود ده دقیقه یک دسته از تراکنش‌ها را، به نام بلوک، به دفتر مشترک اضافه می‌کنند. اولین رایانه‌ای که در یک مسابقهٔ حدس‌زدن عدد به جواب برسد، بلوک را ثبت می‌کند، و چون راهی جز حدس‌های سریع و پیاپی وجود ندارد، شانس برنده شدن با کسی است که قدرت محاسبهٔ بیشتری دارد؛ این قدرت را با واحد هش می‌سنجند و هر هش یک حدس است. پاداش برنده ۳٫۱۲۵ بیت‌کوین تازه است، حدود ۲۵۵ هزار دلار با قیمت ۸۱٬۵۴۳ دلاری بیت‌کوین، و تا هاوینگ بعدی، یعنی نصف شدن پاداش هر بلوک در حدود فروردین یا اردیبهشت ۱۴۰۷، به همین اندازه می‌ماند.
شبکه هر حدود دو هفته مسابقه را سخت‌تر یا آسان‌تر می‌کند تا بلوک‌ها همچنان حدود هر ده دقیقه بیایند؛ درجهٔ این سختی را سختی شبکه می‌گویند. تعدیل ۲۴ مهر سختی را حدود ۵٫۹ درصد بالا برد و به حدود ۱۴۰٫۶ تریلیون رساند؛ تعدیل بعدی حدود ۸ آبان است. هرچه مسابقه سخت‌تر شود رایانهٔ معمولی شانس کمتری دارد و برای همین امروز عملاً فقط دستگاه‌های مخصوص این کار بیت‌کوین استخراج می‌کنند. اگر هدفتان فقط داشتن بیت‌کوین یا ارز دیگری است، لازم نیست خودتان استخراج کنید و می‌توانید آن را از یکی از صرافی‌های ایرانی ارز دیجیتال بخرید.
پنج روش استخراج ارز دیجیتال و وضع هر کدام امروز
جدول زیر پنج راهی را کنار هم می‌گذارد که معمولاً دربارهٔ استخراج ارز دیجیتال می‌شنوید. قیمت‌ها دلاری و تقریبی‌اند و بین فروشنده‌ها پراکنده است، پس پیش از هر خرید قیمت روز را بپرسید. استخر سخت‌افزار نیست و راهی برای تقسیم درآمد صاحبان دستگاه است، ولی چون مردم معمولاً آن را هم کنار بقیهٔ روش‌ها می‌پرسند، در جدول جایش داده‌ایم.
دستگاه ASIC با برق ارزان هنوز سود می‌دهد
ASIC سخت‌افزاری است که فقط یک الگوریتم را اجرا می‌کند و برای همین در آن کار از کارت گرافیک و پردازنده بسیار جلوتر است. برای اینکه عدد دستتان بیاید، یک Antminer S21 XP را حساب کردیم. این دستگاه ماینر ۲۷۰ تراهش در ثانیه می‌زند (هر تراهش هزار میلیارد هش است)، ۳٬۶۴۵ وات برق می‌کشد. قیمتش پراکنده است: ما در حساب‌هایمان حدود ۴٬۰۰۰ دلار گرفته‌ایم، ولی دو فهرست اینترنتی ۵٬۴۰۰ و ۶٬۰۰۰ دلار نوشته‌اند.
درآمد را با هش‌پرایس می‌سنجند، یعنی اینکه هر یک پتاهش در ثانیه، که هزار تراهش است، روزی چند دلار درمی‌آورد؛ این عدد در ۲۳ مهر حدود ۳۸٫۸۱ دلار بود. سختی ۲۴ مهر حدود ۵٫۹ درصد بالا رفت و با همان قیمت بیت‌کوین این عدد به حدود ۳۶٫۶ دلار می‌رسد. دستگاه ما ۰٫۲۷ پتاهش است، پس درآمد ناخالصش حدود ۹٫۹ دلار در روز می‌شود.
سود روزانهٔ استخراج ارز دیجیتال با قیمت‌های مختلف برق
این محاسبه کار خود ماست، از قیمت‌های ۲۳ مهر و سختی بعد از تنظیم ۲۴ مهر؛ دستگاهی روشن نکرده‌ایم و کارمزد استخر، خرابی و خاموشی در آن نیامده است. دستگاه روزانه حدود ۸۷٫۵ کیلووات‌ساعت برق می‌خورد، همان واحدی که قبض برق با آن حساب می‌شود، و سودش به قیمت هر کیلووات‌ساعت بستگی دارد.
با تعرفهٔ مجاز ایران، که ارزان‌ترین برقِ این جدول است، دستگاه روزی حدود هفت‌ونیم دلار سود دارد؛ با برق ده‌سنتی سود به حدود یک دلار می‌رسد و از حدود یازده سنت به بالا هر روز زیان است. برای همین مهم‌ترین ورودی این حساب برق است و از خود دستگاه هم مهم‌تر.
بازگشت سرمایه در استخراج ارز دیجیتال
اگر قیمت دستگاه را حدود ۴٬۰۰۰ دلار بگیریم، سرمایه‌ای که برایش گذاشته‌اید با تعرفهٔ مجاز در حدود ۱۷ ماه برمی‌گردد و با چهار ماه خاموشی تابستان در حدود ۲۶ ماه، بدون احتساب هزینهٔ مجوز، واردات و خنک‌کاری. هر دو عدد با قیمت و سختی امروز حساب شده‌اند؛ اگر دستگاه ۶٬۰۰۰ دلار باشد، هر دو حدود یک‌ونیم برابر می‌شوند. اگر هش‌پرایس به پایین‌ترین سطحی برگردد که گزارش‌های خبری برای حدود خرداد ۱۴۰۵ (ژوئن ۲۰۲۶) آورده‌اند، یعنی حدود ۲۷٫۷۰ دلار، سود روزانهٔ دستگاه با همان تعرفه به حدود پنج دلار می‌رسد. برآورد مفصل‌تر سود و زیان را در محاسبهٔ سود ماینینگ می‌بینید.
نظر ما این است که در استخراج ارز دیجیتال، ASIC تنها راهی است که حساب‌وکتابش جور درمی‌آید، اما آن را مثل یک کسب‌وکار کوچک ببینید، نه مثل یک حقوق ثابت. روزی هفت‌ونیم دلار ماهی حدود ۲۲۵ دلار می‌شود، یعنی با دلار ۲۶۶٬۲۰۰ تومانیِ ۱۶ مهر نزدیک ۶۰ میلیون تومان، و دستگاهی که این درآمد را می‌دهد حدود یک تا ۱٫۶ میلیارد تومان قیمت دارد.
ASIC فقط مال بیت‌کوین نیست؛ برای لایت‌کوین و دوج‌کوین، که با یک دستگاه هم‌زمان استخراج می‌شوند، و برای کاسپا هم دستگاه جداگانه هست. در تخمین‌هایی که دیده‌ایم یک KS7 کاسپا با برق ده‌سنتی روزی حدود ۳ دلار درمی‌آورد، هرچند قیمت این دستگاه‌ها پراکنده است. جزئیات لایت‌کوین را در صفحهٔ ماینینگ لایت‌کوین و مقایسهٔ مدل‌ها را در فهرست بهترین دستگاه‌های ماینر بیت‌کوین می‌خوانید.
کارت گرافیک و پردازنده بیشتر برای یادگیری‌اند
کارت گرافیک در شبکه‌های بزرگ دیگر رقابتی نیست و در شبکهٔ کاسپا، که حدود ۳۶۵ پتاهش در ثانیه است، فقط ASIC کار می‌کند. طبق محاسبهٔ یک منبع دیگر برای RTX 4090، با برق ده‌سنتی استخراج ریون‌کوین، ارگو و اتریوم کلاسیک روزی بین ۱۲ تا ۵۳ سنت زیان دارد. با برق مجاز ایران بعضی از این ارزها، مثلاً ارگو، روزی حدود ۲۰ سنت سود می‌دهند، ولی این سود به‌قدری کم است که یک افت کوچک قیمت یا تعدیل سختی آن را از بین می‌برد.
پردازنده تنها راهی است که هزینهٔ ورود ندارد. سازندگان مونرو آن را برای مقاومت در برابر ASIC طراحی کرده‌اند و پردازندهٔ معمولی هم می‌تواند آن را استخراج کند، هرچند ASIC مخصوص آن هم وارد بازار شده است. یک Ryzen 9 5950X، که پردازندهٔ دسکتاپ قوی‌ای است، طبق تنها منبعی که دیدیم حدود ۱۹٫۵ کیلوهش در ثانیه می‌زند و حدود ۰٫۰۰۱۴ مونرو، نزدیک ۰٫۸ دلار، در روز درمی‌آورد، آن هم پیش از برق؛ لپ‌تاپ کمتر از این است. برای یاد گرفتن اینکه ماینینگ چطور کار می‌کند بد نیست و برای درآمد به کار نمی‌آید؛ راه‌اندازی‌اش را در آموزش ماینینگ مونرو نوشته‌ایم.
استخر درآمد را منظم می‌کند ولی بیشتر نمی‌کند
استخر جایی است که چند صاحب دستگاه قدرتشان را روی هم می‌گذارند و پاداش هر بلوک را به نسبت سهمشان بین خودشان تقسیم می‌کنند. علتش این است که از هر ده میلیون حدسی که کل شبکه می‌زند، فقط حدود دو و نیمش مال یک S21 XP است و به‌طور میانگین حدود ۷۰ سال طول می‌کشد تا این دستگاه تنهایی یک بلوک پیدا کند؛ برای همین هر کسی که دستگاه می‌خرد عملاً به یک استخر ماینینگ می‌پیوندد. در روش پرداخت FPPS، که یکی از رایج‌هاست، استخر پاداش بلوک و سهمی از کارمزد تراکنش‌های شبکه را به نسبت کار دستگاه شما می‌پردازد و فرقی نمی‌کند آن روز بلوکی پیدا کرده باشد یا نه.
استخر درآمد را یکنواخت می‌کند و یک دستگاه بد را سودآور نمی‌کند؛ چند درصد هم به‌عنوان کارمزد از شما برمی‌دارد. نکتهٔ عملی برای ایرانی‌ها این است که بایننس هم استخری به نام بایننس پول دارد، ولی در شرایط استفادهٔ خود ایران را جزو کشورهای پرخطر آورده و ایرانی‌ها را نمی‌پذیرد؛ پس پیش از خرید دستگاه بپرسید استخر موردنظرتان از ایران عضو می‌گیرد یا نه. مقایسهٔ استخرها را در بهترین استخرهای ماینینگ می‌خوانید.
در ایران ماینینگ فقط با مجوز و برق مجاز ممکن است
قانون در ایران ماینینگ را ممنوع نکرده و آن را مشروط کرده است. هیئت وزیران شهریور ۱۴۰۱ آیین‌نامهٔ استخراج رمزدارایی‌ها، یعنی همین ارزهای دیجیتال، را تصویب و بعدتر اصلاح کرد. بر پایهٔ آن هر فعالیتی در این حوزه، از واردات و تولید دستگاه تا فروش و تعمیر آن، مجوز وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌خواهد. استفاده از انشعاب برق یا گازی که برای استخراج تعریف نشده ممنوع است و کسی که بدون مجوز مصرف کند باید هزینه و خسارت را بپردازد.
تعرفهٔ برق برای استخراج ارز دیجیتال و خاموشی تابستان
تعرفه هر سه ماه یک‌بار عوض می‌شود و به قیمت برق صادراتی ایران و نرخ ارز مرکز مبادلهٔ ارز و طلا بسته است، پس به دلار هم گره خورده است. برای تبدیل ریال به دلار از نرخ آزاد ۱۶ مهر ۱۴۰۵، یعنی ۲۶۶٬۲۰۰ تومان، استفاده کرده‌ایم. تعرفهٔ دورهٔ آخری که پیدا کردیم از تعرفهٔ مرداد تا آبان ۱۴۰۴ بالاتر است و چون تعرفهٔ مهر ۱۴۰۵ را نیافتیم، ممکن است از ۰٫۰۲۷ دلار بیشتر باشد. حتی اگر دو برابر شود، همان دستگاه جدول بالا هنوز حدود شش دلار در روز سود می‌دهد و نگرانی اصلی مجوز و خاموشی تابستان است. اینکه یک فرد حقیقی با یک دستگاه از چه مسیری مجوز می‌گیرد برای ما روشن نشد و حدس نمی‌زنیم؛ پیش از هر خرید باید از وزارت صمت و توانیر پرسید.
ضبط دستگاه و وضع حقوقی
توانیر در آبان ۱۴۰۴ دربارهٔ کسانی که بدون مجوز و با برق غیرمجاز ماینینگ می‌کنند از ضبط دستگاه گفت، و در همان گفته افزود که هنوز قانون مشخصی که این کار را جرم بداند وجود ندارد و لایحه‌ای در راه است. یعنی خطر ضبط هست، ولی از نظر حقوقی وضع هنوز روشن نیست و ما این مسیر را راه درآمد نمی‌دانیم. نوشتهٔ قدیمی‌تر ما دربارهٔ درآمد ماینینگ در ایران را هم ببینید، اما ارقامش را برای امروز نگیرید.
ماینینگ ابری و برنامه‌های استخراج با گوشی
در ماینینگ ابری شما به‌جای خرید دستگاه، قدرت استخراج (هش) را از یک شرکت اجاره می‌کنید و سودش را خود شرکت اعلام می‌کند؛ دستگاهی نمی‌بینید، برقی حساب نمی‌کنید و راهی هم برای بررسی مستقل ادعایش ندارید. نمونهٔ مشخصش HashFlare است که از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ حدود ۵۷۷ میلیون دلار قدرت استخراج اجاره‌ای فروخت. دادستان‌های آمریکا آن را طرح پونزی، یعنی طرحی که سود قدیمی‌ها را از پول تازه‌واردها می‌دهد، نامیدند و دو بنیان‌گذارش در اوت ۲۰۲۵ هر کدام به همان حدود ۱۶ ماهی که پیش‌تر در بازداشت گذرانده بودند محکوم شدند، یعنی حکم زندان تازه‌ای نگرفتند. البته هر سایت ابری لزوماً کلاهبردار نیست، ولی تا دلیل مستقلی نبینید ادعای بازده را باور نکنید؛ بررسی سایت‌های ماینینگ ابری را هم می‌توانید بخوانید.
پیش از پرداخت به هر سایت ماینینگ ابریدو نهاد ناظر بازار مالی آمریکا، SEC و CFTC، در هشداری مشترک در ۲۰۱۹ وعدهٔ «سود بالای تضمین‌شده» با «ریسک اندک یا بدون ریسک» را نشانهٔ کلاهبرداری دانستند. اگر سایتی یکی از این دو را بدهد، همان‌جا کنار بگذاریدش. اگر پیش از برداشت از شما واریز یا ارتقای حساب بخواهد، این هم همان علامت هشدار است. با این‌همه اگر می‌خواهید امتحان کنید، فقط مبلغی بگذارید که از دست دادنش برایتان سنگین نباشد.
برنامه‌های «ماینینگ رایگان با گوشی» هم وضع بهتری ندارند، چون سهم گوشی از شبکهٔ بیت‌کوین عملاً صفر است و اگر برنامه‌ای پولی می‌دهد، آن پول معمولاً از جای دیگری می‌آید، از تبلیغ یا از واریز کاربران بعدی. برنامه‌ای که برای برداشت از شما واریز می‌خواهد، پول را از جیب خود شما درمی‌آورد و ربطی به شبکه ندارد. توضیح کامل‌تر را در ماینینگ با موبایل نوشته‌ایم.
کدام روش استخراج ارز دیجیتال به کار شما می‌آید
تصمیم بیشتر به موقعیت شما بستگی دارد تا به خود ماینینگ، و نظر ما برای هر موقعیت این است.
- اگر فقط موبایل یا لپ‌تاپ دارید، با استخراج درآمدی نخواهید داشت و اگر هدفتان داشتن ارز است، خرید از یک صرافی ارز دیجیتال معتبر هم ساده‌تر است و هم ارزان‌تر.
- اگر چند ده میلیون تومان دارید، دستگاه نو دور از دسترس است، چون یک S21 XP حدود یک تا ۱٫۶ میلیارد تومان می‌شود. اگر دست‌دوم می‌خرید، از فروشنده بپرسید دستگاه برای هر تراهش چند ژول انرژی می‌خورد؛ هرچه این عدد کمتر باشد دستگاه بهتر است و S21 XP حدود ۱۳٫۵ دارد. طبق حساب ما با هش‌پرایس امروز، دستگاهی که بیش از حدود ۳۰ ژول بر تراهش می‌خورد از برق حدود پنج سنتی به بالا زیان می‌دهد.
- اگر برق مجاز و سرمایهٔ چند هزار دلاری دارید، ASIC همان راهی است که حساب‌وکتابش درمی‌آید، به شرط اینکه مجوز بگیرید و چهار ماه تعطیلی تابستان و حدود دو سال انتظار برای برگشت سرمایه را تحمل کنید.
- اگر می‌خواهید پولتان کار کند و دستگاه نمی‌خواهید، استیکینگ، یعنی قفل کردن ارز خودتان در شبکه برای گرفتن سود، راه دیگری است؛ مقایسهٔ ماینینگ و استیکینگ را ببینید تا بدانید کدام با ریسک و زمان شما جور است.
قدم بعدی، محاسبه با برق خودتان
پیش از خرج هر مبلغی، قیمت واقعی برق خودتان، قیمت روز دستگاه و هش‌پرایس را در ماشین‌حساب سود ماینینگ بگذارید و ببینید حساب شما مثبت درمی‌آید یا نه؛ قدرت محاسبهٔ کل شبکه (هش‌ریت) و سختی لحظه‌ای آن را هم می‌توانید در mempool.space ببینید.
سلب مسئولیتاین نوشته آموزشی است و توصیهٔ مالی، حقوقی یا سرمایه‌گذاری نیست. ارقام سود را خودمان حساب کرده‌ایم و تاریخ قیمت‌ها کنار هرکدام آمده است. قانون، تعرفهٔ برق و قیمت دستگاه‌ها تغییر می‌کنند و تصمیم نهایی با خود شماست.
نظر شما درباره این مقاله چیست؟
شما چه امتیازی میدهید؟