ارز لونا ۲.۰ چیست؟ فرق آن با لونا کلاسیک و وضعیت ۲۰۲۶

اگر ارز لونا را در فهرست یک صرافی یا سایت قیمت دیده‌اید، احتمالاً دو گزینهٔ LUNA و LUNC را دیده‌اید و نمی‌دانید کدام لونای معروف است. دلیلش این است که امروز دو توکن جدا با این نام بازار دارند. LUNC، یعنی لونا کلاسیک، همان لونای اصلی است. در اردیبهشت ۱۴۰۱ همراه استیبل‌کوین UST فروریخت و روی شبکهٔ قدیمی، یعنی ترا کلاسیک، ماند. UST امروز USTC نام دارد. LUNA را بازار لونا ۲ یا لونا ۲.۰ و لونا جدید هم می‌نامد. این توکن شبکهٔ تازه‌ای است که در خرداد همان سال با ایردراپ به دارندگان قبلی رسید و استیبل‌کوین الگوریتمی ندارد. در ادامه فقط لونا ۲ و لونا کلاسیک می‌گوییم. در این مقاله سه توکن را کنار هم می‌بینید، با وضعیتشان در ۲۳ مهر ۱۴۰۵. بعد با آمار عرضه می‌پرسیم لونا می‌تواند به قیمت‌های قبل برگردد یا نه. در پایان می‌گوییم کجا می‌توانید این توکن‌ها را معامله کنید و پروندهٔ دو کوون به کجا رسید.

ارز لونا ۲ و لونا کلاسیک دو توکن جدا هستند

تا اردیبهشت ۱۴۰۱ فقط یک لونا وجود داشت، توکن شبکهٔ ترا که به «ترا لونا» هم معروف بود و بر پایهٔ کازماس کار می‌کرد. بعد از فروپاشی، شبکهٔ قدیمی با نام ترا کلاسیک و توکن LUNC ادامه داد و جامعه شبکهٔ تازه‌ای با توکن LUNA راه انداخت. برای همین بازار امروز از «لونا کلاسیک» و «لونا ۲» حرف می‌زند.

USTC، همان UST قبلی، هم روی شبکهٔ کلاسیک مانده و قیمتش بسیار پایین‌تر از یک دلار است. فرق اصلی این است که لونا ۲ از روز اول استیبل‌کوینی مثل UST ندارد؛ ثبات UST به تعویض با خود لونا بستگی داشت. کیف‌پول Terraform Labs، شرکت سازندهٔ ترا، هم در ایردراپ لونا ۲ سهمی نگرفت.

قیمت ارز لونا ۲ و لونا کلاسیک در ۲۳ مهر ۱۴۰۵

جدول زیر عکس یک روز است، نه قیمت لحظه‌ای؛ برای قیمت زنده به صفحهٔ قیمت لحظه‌ای لونا ۲، قیمت لحظه‌ای لونا کلاسیک و قیمت USTC بروید.

LUNA از اوجش حدود ۹۹٫۸ درصد پایین‌تر است و فقط در یک سال گذشته ۵۹ درصد افت کرده. LUNC با همهٔ فاصلهٔ عمیقش از اوج، در همین یک سال ۹٫۴ درصد رشد کرد. قیمت یک واحد از هر توکن را با هم مقایسه نکنید، چون عرضهٔ LUNC چند هزار برابر LUNA است و قیمت هر واحدش کسری از سنت می‌ماند. ارزش بازار هر دو، حدود ۳۰ در برابر ۲۵۹ میلیون دلار، اندازهٔ واقعی‌شان را نشان می‌دهد.

آیا ارز لونا برمی‌گردد؟

اگر منظورتان از برگشتِ ارز لونا رسیدن به قیمت‌های ۱۴۰۱ است، حساب عرضه آن را بعید نشان می‌دهد و دلیلش را در ادامه می‌بینید. هر دو شبکه هنوز کار می‌کنند؛ دارندگان توکن دربارهٔ تصمیم‌ها رأی می‌دهند و نسخه‌های تازه می‌آید. ولی ارزان بودن قیمت به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که توکن هنوز جای بالا رفتن دارد. باید عرضه، حجم معامله و کاربرد را دید و این دو توکن در هر سه با هم فرق دارند. ما قیمت آینده را پیش‌بینی نمی‌کنیم و فقط داده‌های عرضه را کنار هم می‌گذاریم.

لونا کلاسیک زیر بار عرضهٔ تریلیونی

بعد از فروپاشی عرضهٔ لونای اصلی از چند صد میلیون به حدود ۶٫۹ تریلیون رسید و امروز هم تریلیونی است. جامعه تا امروز حدود ۴۶۱ میلیارد توکن را سوزانده و ۶٫۷ درصد از عرضهٔ پس از فروپاشی را کم کرده. این سوزاندن را روی خود شبکه هم می‌توانید ببینید و بررسی کنید.

از ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ روی تراکنش‌های شبکه مالیات ۱٫۵ درصدی فعال است. طبق متن پیشنهاد شمارهٔ ۱۲۲۲۳، که این مالیات را تعیین کرد، بیشترش، یعنی ۱٫۲ درصد، می‌سوزد. این پیشنهاد با اختلاف کم رأی آورد؛ اگر رأی‌های ممتنع، یعنی بی‌طرف، را کنار بگذاریم، حدود ۵۳ درصد رأی‌ها موافق بودند. ما عرضهٔ LUNC را بین ۲۳ شهریور و ۲۳ مهر مقایسه کردیم. با همین سرعت، جامعه در یک سال کمتر از ۰٫۶ درصد از عرضه را می‌سوزاند.

حساب سادهٔ بازگشت LUNC به یک دلار

پرسش طبیعی هر دارنده این است که LUNC می‌تواند به یک دلار برسد یا نه. برای جواب دو حساب ساده کافی است؛ کادر زیر هر دو را با عددهای همین صفحه می‌کند.

حساب ساده برای رسیدن LUNC به یک دلار

حساب اول این است که اگر هر LUNC یک دلار شود، ۵٫۵ تریلیون توکنِ در گردش حدود ۵٫۵ تریلیون دلار می‌ارزد. ارزش بازار امروز حدود ۲۵۹ میلیون دلار است، پس باید بیش از بیست هزار برابر شود. حساب دوم دربارهٔ سوزاندن است. با آهنگ فعلی، حدود ۰٫۱ میلیارد توکن در روز، نصف شدن کل عرضه، یعنی رسیدن از ۶٫۴ به ۳٫۲ تریلیون، نزدیک نود سال طول می‌کشد. ولی حتی نصف شدن عرضه، اگر ارزش بازار همان بماند، قیمت را فقط دو برابر می‌کند. این آهنگ برآورد ماست و ممکن است عوض شود، ولی تغییر کوچک آن نتیجه را عوض نمی‌کند.

این دو حساب به معنای بی‌ارزش بودن LUNC نیست. جامعه واقعاً توکن می‌سوزاند و LUNC رتبهٔ ۱۵۷ را دارد. از تیر ۱۴۰۴ تا امروز دارندگان توکن دربارهٔ ۴۲ پیشنهاد رأی دادند و شبکه در ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ به نسخهٔ v4.0.0 رسید. با این حال جامعه چند طرح بزرگ را رد کرده است. پیشنهاد شمارهٔ ۱۲۲۱۴ برای یک استیبل‌کوین وثیقه‌دار (فوریهٔ ۲۰۲۶) رأی نیاورد. پیشنهاد سیستم استیکینگ USTC هم، یعنی قفل کردن توکن برای گرفتن پاداش، در مارس همین سال رأی نیاورد.

لونا ۲ و افزایش هفت‌درصدی عرضه

مسئلهٔ لونا ۲ برعکس است؛ عرضه‌اش کوچک است، ولی مدام رشد می‌کند. شبکه هر سال ۷ درصد توکن تازه می‌سازد و عرضه امروز حدود ۱٫۲۸۶ میلیارد توکن است، بیشتر از یک میلیارد توکنِ روز راه‌اندازی. دارنده‌ای که پاداش استیک نگیرد، هر سال سهم کمتری از کل عرضه دارد. دارندگان حدود ۲۳ درصد LUNA را استیک کرده‌اند. جامعه هم نسخهٔ تازهٔ v2.22.0 را در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ تصویب کرد، یعنی شبکه هنوز فعال است.

در عین حال LUNA در ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ به پایین‌ترین قیمت اخیر خود رسید. اگر از سال ۱۴۰۱ لونا دارید یا قیمت پایین وسوسه‌تان کرده، سه چیز را بسنجید. عرضه‌اش هر سال چقدر بالا می‌رود. وقتی بخواهید بفروشید، خریدار کافی هست یا نه. و این توکن جز معامله به چه کاری می‌آید.

خرید ارز لونا ۲ و لونا کلاسیک از کجا ممکن است

هر دو توکن در ۲۳ مهر ۱۴۰۵ در بایننس، کوکوین، ال بانک و چند صرافی خارجی دیگر با تتر (USDT) معامله می‌شوند. بیشترین حجم در بایننس است، ولی همان‌جا هم حجم معاملهٔ یک‌روزه کم است، حدود ۰٫۷۸ میلیون دلار برای LUNA و حدود ۱٫۹ میلیون دلار برای LUNC. سفارش کوچک مشکلی ندارد، ولی سفارش درشت قیمت را جابه‌جا می‌کند. اگر بایننس را انتخاب کنید، مراحل کار را در راهنمای معامله در بایننس نوشته‌ایم.

اگر ایرانی هستید، هر صرافی خارجی شرایط رسمی خودش را دارد و پیش از ثبت‌نام باید همان را از خودِ صرافی بخوانید. دربارهٔ صرافی ال بانک، طبق توافق‌نامهٔ کاربر آن (نسخهٔ تیر ۱۴۰۵) ایران جزو کشورهایی است که این صرافی به آن‌ها خدمات نمی‌دهد. اگر دنبال گزینهٔ خارجی هستید، راهنمای انتخاب صرافی خارجی برای ایرانیان وضعیت هر صرافی را با تاریخ بازبینی آورده است. اگر مسیر داخلی می‌خواهید، فهرست بهترین صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی را ببینید.

در اردیبهشت ۱۴۰۱ چه چیزی فروریخت

UST قرار بود همیشه یک دلار بماند، ولی پشتوانه‌اش دلار واقعی در حساب نبود. شبکه هر UST را با LUNA به ارزش یک دلار عوض می‌کرد. در ۱۷ تا ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ ارزش UST از یک دلار پایین‌تر رفت. دارندگان UST آن را به شبکه می‌دادند و LUNA می‌گرفتند؛ برای همین LUNA تازهٔ بسیار زیادی وارد بازار شد و قیمتش را پایین کشید. پژوهشی از دفتر ملی پژوهش‌های اقتصادی آمریکا (NBER) می‌گوید هجوم به Anchor پس از جابه‌جایی چند دارندهٔ بزرگ UST در ۷ مه ۲۰۲۲ آغاز شد. همین پژوهش شواهدی پیدا نکرده که دستکاری یک گروه علت آن بوده باشد. زیان گزارش‌شده بین ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار بود.

در ۴ خرداد ۱۴۰۱ جامعه در پیشنهاد شمارهٔ ۱۶۲۳ طرح احیا را تصویب کرد. ۶۵٫۵ درصد کل آرا موافق بود و اگر رأی‌های ممتنع را کنار بگذاریم، ۸۲٫۹ درصد. این طرح کیف‌پول Terraform Labs را از ایردراپ حذف کرد. در ۷ خرداد شبکهٔ تازه با یک میلیارد LUNA راه افتاد. ۳۰ درصدش به صندوق مشترک جامعه رفت و ۷۰ درصدش به‌صورت ایردراپ به دارندگان LUNA و UST، چه پیش از فروپاشی و چه پس از آن، رسید. البته پیش از فروپاشی فقط UST سپرده‌شده در Anchor حساب می‌شد.

مردم به این ماجرا فورک می‌گویند، ولی جامعه شبکهٔ قدیمی را ارتقا نداد. شبکهٔ تازه را از صفر ساخت، با اسنپ‌شات، یعنی ثبت موجودی دارندگان در یک لحظهٔ مشخص، و ایردراپ. فرق فورک را در مقالهٔ هارد فورک و سافت فورک بخوانید و دربارهٔ استیبل‌کوین پیشین ترا هم استیبل‌کوین UST را ببینید.

پروندهٔ دو کوون و وضعیت زیان‌دیدگان

دو کوون، چهرهٔ اصلی ترا، در ۲۱ مرداد ۱۴۰۴ در دادگاه فدرال به دو اتهام اقرار کرد. یکی توطئه برای کلاهبرداری بود و دیگری کلاهبرداری از راه ارتباطات الکترونیکی که در حقوق آمریکا wire fraud نام دارد. قاضی منهتن او را در ۲۰ آذر ۱۴۰۴ به ۱۵ سال زندان محکوم کرد، در حالی که دادستان ۱۲ سال خواسته بود.

زیان‌دیدگان حدود ۱۶٬۶۴۰ ادعا ثبت کرده‌اند و برآورد طرح انحلال برای پرداخت به آن‌ها تا ۴۴۲ میلیون دلار است، یعنی حدود یک درصد زیان گزارش‌شده. هنوز نه مبلغ نهایی روشن است و نه زمان پرداخت، پس نباید روی بازگشت پول حساب باز کرد.

پیش از خرید یا نگه داشتن ارز لونا چه کنید

برای هر توکنی که در نظر دارید، عرضهٔ کل، ارزش بازار و حجم روزانه را کنار هم بگذارید. آن‌ها را از صفحهٔ زندهٔ قیمت لونا ۲ یا لونا کلاسیک بخوانید، نه از جدول این صفحه.

سلب مسئولیت

این مقاله اطلاعاتی است و توصیهٔ خرید، فروش یا نگه‌داری نیست. هر دو توکن از اوج خود بسیار پایین آمده‌اند و ممکن است باز هم شدید نوسان کنند. عددهای این صفحه عکس یک روز هستند، پس پیش از هر تصمیم قیمت و شرایط را از منبع زنده و خودِ صرافی بخوانید.