واحد پول روسیه روبل است؛ با کد بین‌المللی RUB، نماد ₽ و هر روبل برابر ۱۰۰ کوپک. اگر دنبال نرخ روبل در بازار تهران هستید، عدد روز را در صفحهٔ قیمت روبل امروز می‌بینید. هر مبلغ را هم با تبدیل روبل به تومان حساب کنید. در ادامه تاریخچهٔ روبل و اسکناس‌ها و سکه‌هایش را می‌خوانید. اگر به روسیه می‌روید، بخش آخر دربارهٔ پول و کارت سفر است.

پاسخ کوتاه

روبل (RUB) واحد پول رسمی روسیه است و بانک مرکزی روسیه آن را منتشر می‌کند. نمادش ₽ است و هر روبل ۱۰۰ کوپک دارد. اسکناس‌ها از ۵ تا ۵۰۰۰ روبل چاپ شده‌اند و سکه‌های یک، دو، پنج و ده روبلی بیش از بقیه به چشم می‌آیند.

واحد پول روسیه را بشناسید

روبل پول رسمی کشور روسیه است و بانک مرکزی این کشور آن را منتشر می‌کند. کد بین‌المللی آن RUB است. نماد ₽ حرف «р» روسی با یک خط افقی است و از آذر ۱۳۹۲ (دسامبر ۲۰۱۳) رسمی شده است. پیش از آن روبل نماد رسمی نداشت.

هر روبل ۱۰۰ کوپک است، اما امروز کوپک بیشتر برای حساب‌وکتاب به کار می‌رود. سکه‌های کوپکی کم‌کاربردند و در خرید روزمره معمولاً با سکه‌های یک، دو، پنج و ده روبلی سروکار دارید. اسکناس‌ها را شرکت دولتی گوزناک چاپ می‌کند و سکه‌ها در ضرابخانه‌های مسکو و سن‌پترزبورگ ضرب می‌شوند. ضرابخانهٔ سن‌پترزبورگ از حدود سیصد سال پیش کار می‌کند.

روبل جز روسیه، در ابخازیا و اوستیای جنوبی هم در عمل پول رایج است. روبل بلاروس پول دیگری است و در بخش جداگانه‌ای به آن می‌رسیم.

تاریخچهٔ واحد پول روسیه

روبل در طول چند قرن هم جنسش عوض شده، از شمش نقره تا اسکناس بی‌پشتوانه، هم کد و نامش. در ادامه می‌بینید چطور.

از شمش نقره تا استاندارد طلا

روبل از قدیمی‌ترین پول‌های جهان است که هنوز در گردش است. معمولاً آن را بعد از پوند استرلینگ دومین پول قدیمی در حال استفاده می‌دانند. روبل از شمش‌های نقره در قرون وسطی شروع شد و قدیمی‌ترین اشاره به آن در نوشته‌ها به سال ۱۳۱۶ میلادی برمی‌گردد.

در سال ۱۷۰۴ تزار پیتر اول نظام پولی را اصلاح کرد و روبل نقره‌ای را برابر ۱۰۰ کوپک مسی قرار داد. روبل به این ترتیب از نخستین پول‌های اعشاری جهان شد. در سال ۱۸۹۷ روسیه به استاندارد طلا رفت و سکه‌های نقره جایش را به روبل طلایی دادند. با شروع جنگ جهانی اول، سکه‌های طلا از گردش خارج شدند و اسکناس‌هایی که دیگر به طلا تبدیل نمی‌شد جایشان را گرفت.

انقلاب و جنگ داخلی روبل را تقریباً بی‌ارزش کرد. در میانهٔ دههٔ ۱۹۲۰ دولت شوروی پول را اصلاح کرد و روبل دوباره قابل اتکا شد.

روبل شوروی و تغییر کد

در دوران اتحاد جماهیر شوروی کد روبل SUR بود. بعد از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱، روسیه تا سال ۱۹۹۸ از کد RUR استفاده کرد. در آغاز ۱۹۹۸ هر هزار روبل قدیم شد یک روبل جدید و کد پول به RUB تغییر کرد. فقط سه صفر حذف شد و قدرت خرید عوض نشد.

اما چند ماه بعد، در تابستان همان سال، بحران مالی روسیه شروع شد و روبل بیش از نیمی از ارزش خود را از دست داد.

روبل شناور و تحریم‌ها

از آبان ۱۳۹۳ (نوامبر ۲۰۱۴) بانک مرکزی روسیه دیگر نرخ روبل را ثابت نگه نمی‌دارد و عرضه و تقاضا در بازار قیمتش را تعیین می‌کند. به این وضع نرخ شناور می‌گویند. بعد از سال ۲۰۲۲ دو چیز نوسان روبل را بیشتر کرد. یکی تحریم‌های پس از حملهٔ روسیه به اوکراین بود و دیگری محدودیت‌هایی که خود روسیه برای انتقال سرمایه گذاشت. این محدودیت‌ها مدام تغییر می‌کند. برای آخرین وضعیت سایت رسمی بانک مرکزی روسیه را ببینید.

اسکناس و سکهٔ واحد پول روسیه

اسکناس‌های رایج روسیه در ارزش‌های ۵، ۱۰، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰، ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۵۰۰۰ روبل چاپ شده‌اند. اسکناس‌های ۵ و ۱۰ روبلی را سکه جا انداخته و در عمل بیشتر با اسکناس‌های ۱۰۰ روبل به بالا سروکار دارید.

روی اسکناس‌ها شهرها و بناهای روسیه نقش بسته‌اند. مثلاً روی اسکناس ۵۰۰۰ روبلی بنای یادبود و پل خاباروفسک هست. اسکناس ۲۰۰ روبلی هم که در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷) آمد، تصاویری از سواستوپل و خرسونس در کریمه دارد. چون کریمه محل اختلاف است، انتشار این اسکناس واکنش سیاسی هم داشت.

سکه‌های رایج یک، دو، پنج و ده روبلی هستند. سکه‌های یادبود با ارزش‌های دیگر هم ضرب می‌شود، اما بیشتر برای کلکسیون‌داران است تا خرید روزمره.

چه چیزی نرخ روبل را عوض می‌کند؟

روسیه از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت و گاز است و هر چه ارز بیشتری از این راه وارد کشور شود، به روبل کمک می‌کند. با این حال نفت تنها عامل نیست. نرخ بهرهٔ بانک مرکزی روسیه، تحریم‌ها، محدودیت‌های ارزی و رفتار سرمایه‌گذاران هم نقش دارند. به همین دلیل نرخ روبل بارها نوسان شدیدی داشته است.

قیمت روبل مدام عوض می‌شود. نرخ لحظه‌ای و نمودار روبل را در صفحهٔ قیمت پیدا می‌کنید.

روبل به تومان چند می‌شود؟

برای تبدیل، مبلغ روبلی را در قیمت هر روبل به تومان ضرب کنید. قیمت روز را در صفحهٔ قیمت روبل می‌بینید. برای حساب برعکس، یعنی «فلان مبلغ تومان چند روبل می‌شود»، مبلغ تومانی را بر قیمت هر روبل تقسیم کنید. صرافی روبل را گران‌تر از آنچه می‌خرد می‌فروشد و کارمزد هم می‌گیرد. پس برای پرداخت واقعی نرخ همان صرافی را بپرسید. محاسبهٔ سریع را با مبدل روبل به تومان انجام دهید.

روبل بلاروس با روبل روسیه یکی نیست

بلاروس هم واحد پولش را «روبل» می‌نامد، اما بانک ملی بلاروس آن را منتشر می‌کند و کد آن BYN است. بلاروس در سال ۱۹۹۲ روبل خودش را به‌جای روبل شوروی منتشر کرد و بعدها دو بار چند صفر از آن حذف کرد. اگر در یک منبع به «روبل» برخوردید، نخست ببینید کدام کشور مقصود است، چون نرخ این دو روبل جداست.

پول و کارت برای سفر به روسیه

مسافر ایرانی در روسیه دو دغدغه دارد، چطور روبل نقد تهیه کند و چطور با کارت پرداخت کند. واحد پول روسیه در هر دو مورد شرایط خاص خودش را دارد.
اگر به روسیه می‌روید، اول بدانید که از سال ۲۰۲۲ ویزا و مسترکارت آنجا کار نمی‌کنند و کارت‌های خارجی معمولاً جواب نمی‌دهند. پس پول نقد در این سفر نقش مهم‌تری دارد.

برای نقد کردن دلار یا یورو به روبل، به بانک یا صرافی رسمی بروید و گذرنامه‌تان را هم ببرید. اسکناس‌های تمیز و بی‌پارگی راحت‌تر قبول می‌شوند. نرخ را در چند جا مقایسه کنید و از تبدیل پول در خیابان بپرهیزید. اگر پول زیادی با خودتان می‌برید، پیش از سفر از منبع رسمی بپرسید تا چه مبلغی را می‌شود بدون اظهار به گمرک برد. این سقف ممکن است عوض شود.

روسیه کارت ملی خودش را دارد که میر (Mir) نام دارد. کارت میر را بانک‌های روسی صادر می‌کنند و گردشگر خارجی معمولاً چنین کارتی ندارد. در آبان ۱۴۰۳ شبکهٔ شتاب (شبکهٔ کارت‌های بانکی ایران) به شبکهٔ میر وصل شد و ایرانی‌ها می‌توانستند در خودپردازهای روسیه با کارت شتاب روبل برداشت کنند. در اردیبهشت ۱۴۰۴ هم ایران پرداخت با کارت میر را پذیرفت. دربارهٔ خرید با کارت ایرانی در فروشگاه‌های روسیه هم گزارش‌هایی منتشر شده، اما خبر رسمی آن را ندیده‌ایم. فعلاً روی آن حساب نکنید.

پیش از سفر از بانک خود بپرسید

کارت شما همین حالا در روسیه چه کاری می‌کند، سقف برداشت چقدر است و چه کارمزدی می‌گیرند؟ پاسخ این سؤال‌ها با شرایط بانک و وضعیت شبکه عوض می‌شود. پس به این کارت تنها تکیه نکنید و مقداری پول نقد هم همراه داشته باشید.