اگر تازه در سامانه سجام ثبت‌نام کرده‌اید و نمی‌دانید چطور بدون مراجعه حضوری، احراز هویت خود را تکمیل کنید، این راهنما دقیقاً برای شما نوشته شده است. در سال ۱۴۰۵، فرآیند احراز هویت غیر حضوری سجام به طور کامل آنلاین و از طریق سیستم بیومتریک انجام می‌شود؛ یعنی دیگر نیازی به رفتن به دفاتر پیشخوان دولت یا صرف وقت و هزینه اضافی ندارید.
نکته مهم برای سال ۱۴۰۵روش اصلی و رسمی احراز هویت غیر حضوری سجام، استفاده از درگاه یکپارچه سامانه سجام به آدرس sejam.ir یا اپلیکیشن‌های مجاز دارای مجوز از سازمان بورس است. از هرگونه سامانه یا اپلیکیشن فاقد مجوز رسمی اجتناب کنید.
احراز هویت غیر حضوری سجام چیست و چرا اهمیت دارد؟
سامانه جامع اطلاعات مشتریان (سجام) زیرمجموعه شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) است. هر فردی که قصد دارد وارد بازار سرمایه شود و کد بورسی دریافت کند، ابتدا باید در سجام ثبت‌نام کرده و سپس هویت خود را تأیید کند.
احراز هویت در واقع تضمین می‌کند که شخص ثبت‌نام‌کننده، همان فرد واقعی است و از هویت او سوءاستفاده نشده است. در گذشته این کار صرفاً از طریق مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان انجام می‌شد؛ اما امروز با بهره‌گیری از فناوری بیومتریک و هوش مصنوعی، این فرآیند به صورت کاملاً آنلاین قابل انجام است.
تفاوت احراز هویت حضوری و غیر حضوری
شرایط لازم برای احراز هویت غیر حضوری سجام
پیش از شروع فرآیند، مطمئن شوید که تمام شرایط زیر را دارید. نبود هر یک از این موارد، احراز هویت را ناموفق خواهد کرد:
- ✅ ثبت‌نام اولیه در سجام انجام شده باشد و کد پیگیری ۱۰ رقمی دریافت کرده باشید.
- ✅ سن بالای ۱۸ سال داشته باشید (احراز هویت غیر حضوری برای افراد زیر ۱۸ سال ممکن نیست).
- ✅ کارت ملی هوشمند یا رسید رسمی درخواست کارت ملی در دسترس باشد.
- ✅ ایرانی اصیل حقیقی باشید (این فرآیند برای اتباع خارجی یا احراز هویت به نمایندگی از دیگران قابل انجام نیست).
- ✅ گوشی هوشمند با دوربین سلفی و اتصال اینترنت پایدار داشته باشید.
- ✅ دسترسی از داخل کشور باشد (VPN را خاموش کنید؛ سامانه سجام دسترسی از خارج از ایران را محدود می‌کند).
درباره نمایندگی و وکالتاحراز هویت غیر حضوری صرفاً برای شخص متقاضی قابل انجام است. اگر ولی، قیم یا وکیل هستید، باید برای احراز هویت به مراکز حضوری مراجعه کنید.
مراحل گام‌به‌گام احراز هویت غیر حضوری سجام در ۱۴۰۵
فرآیند احراز هویت بیومتریک سجام از چند مرحله اصلی تشکیل شده است. در ادامه هر مرحله را با جزئیات کامل توضیح می‌دهیم:
مرحله اول: ورود به سامانه و تأیید هویت اولیه
وارد درگاه رسمی سامانه سجام یا اپلیکیشن مجاز دارای مجوز شوید. در بخش «احراز هویت» را انتخاب کنید. در صفحه‌ای که باز می‌شود، اطلاعات زیر را وارد کنید:
- کد ملی متقاضی
- کد پیگیری ۱۰ رقمی که پس از ثبت‌نام اولیه در سجام برایتان پیامک شده است
پس از تأیید، یک کد OTP (رمز یکبار مصرف) ۵ رقمی به شماره همراه ثبت‌شده شما ارسال می‌شود. این کد را وارد کنید.
مرحله دوم: پرداخت هزینه احراز هویت
پس از تأیید کد OTP، وارد مرحله پرداخت می‌شوید. چند نکته مهم درباره پرداخت:
- هزینه احراز هویت طبق تعرفه مصوب سازمان بورس تعیین می‌شود.
- پرداخت از طریق درگاه بانکی آنلاین انجام می‌شود.
- پس از پرداخت موفق، حتماً روی گزینه «بازگشت به سایت پذیرنده» کلیک کنید و از دکمه Back مرورگر استفاده نکنید.
هشدار مهمدر صورتی که احراز هویت در نهایت تأیید نشود، هزینه پرداختی عودت داده نمی‌شود. پس پیش از شروع، از آماده بودن همه شرایط مطمئن شوید.
مرحله سوم: ثبت اطلاعات کارت ملی هوشمند
در این مرحله باید سریال پشت کارت ملی هوشمند خود را وارد کنید. این سریال معمولاً یک کد ۱۰ رقمی است که در پشت کارت ملی درج شده است.
هنوز کارت ملی هوشمند نگرفته‌اید؟اگر برای کارت ملی ثبت‌نام کرده‌اید اما هنوز کارت به دستتان نرسیده، کد پیگیری رسید درخواست کارت ملی را در این مرحله وارد کنید.
مرحله چهارم: ثبت تصویر سلفی (عکس چهره)
در این مرحله باید از چهره خود عکس بگیرید. رعایت تمام موارد زیر الزامی است:
- 📸 تصویر باید کاملاً واضح و با نور مناسب باشد.
- 📸 تمام صورت باید دیده شود؛ ماسک، عینک آفتابی، کلاه یا هر چیزی که بخشی از صورت را بپوشاند مجاز نیست.
- 📸 تصویر باید از روبرو گرفته شود؛ تصاویر نیم‌رخ قابل قبول نیستند.
- 📸 استفاده از هرگونه فیلتر یا افکت تصویری ممنوع است.
- 📸 پس‌زمینه باید ساده و بدون شلوغی باشد.
- 📸 رعایت پوشش اسلامی برای بانوان الزامی است.
- 📸 چهره باید داخل قاب مشخص شده قرار گیرد.
پس از گرفتن عکس، پیش‌نمایش نمایش داده می‌شود. اگر عکس کیفیت لازم را ندارد، حذف و مجدداً عکس بگیرید.
مرحله پنجم: ثبت نمونه امضا
روی یک کاغذ سفید کاملاً ساده (بدون خط یا طرح پس‌زمینه) امضای خود را بکشید و از آن عکس بگیرید. نکات مهم:
- امضا نباید دارای خط‌خوردگی، تاریخ، نام یا نام‌خانوادگی باشد.
- نور محیط باید کافی باشد تا امضا کاملاً خوانا باشد.
- کادربندی امضا در مرکز تصویر قرار گیرد.
مرحله ششم: ضبط ویدیو سلفی (بیومتریک صوتی-تصویری)
این مرحله مهم‌ترین بخش فرآیند است. یک متن تصادفی به شما نمایش داده می‌شود و باید آن را با صدای بلند و واضح بخوانید. راهنمایی‌های ضروری:
- 🎥 ابتدا متن را یک بار بخوانید تا در هنگام ضبط روان‌تر بیان کنید.
- 🎥 محیط باید کاملاً ساکت باشد و صدا واضح ضبط شود.
- 🎥 چهره باید در مرکز قاب و با نور مناسب باشد.
- 🎥 از لرزش دوربین جلوگیری کنید.
- 🎥 هیچ شخص دیگری در تصویر نباشد.
- 🎥 در پشت فرد شیشه یا سطح بازتابنده نور قرار نگیرد.
فناوری تشخیص زنده بودن (Liveness Detection)ویدیو سلفی شما توسط الگوریتم‌های پیشرفته هوش مصنوعی بررسی می‌شود که هم هویت چهره را با پایگاه داده ثبت احوال مطابقت می‌دهند و هم از زنده بودن شخص در لحظه ضبط اطمینان حاصل می‌کنند. به همین دلیل استفاده از عکس یا فیلم آماده به هیچ وجه کار نمی‌کند.
مرحله هفتم: تأیید نهایی و ارسال اطلاعات
پس از تکمیل تمام مراحل، یک پیش‌نمایش از تمام اطلاعات ثبت‌شده به شما نمایش داده می‌شود. موارد را بررسی کنید و در صورت تأیید، گزینه «تأیید اطلاعات» را انتخاب کنید. پس از ارسال موفق، پیام زیر نمایش داده می‌شود:
«درخواست شما با موفقیت ثبت شد و در اسرع وقت بررسی و نتیجه از طریق پیامک به شما اعلام می‌شود.»
قوانین و نکات مهم احراز هویت غیر حضوری سجام
پیش از شروع، این نکات حقوقی و فنی را حتماً بخوانید:
- این فرآیند بر اساس مجوزهای رسمی سازمان بورس و طبق تعرفه‌های مصوب انجام می‌شود و شامل استعلام از سازمان ثبت احوال کشور است.
- احراز هویت غیر حضوری برای هر کد ملی فقط یک بار امکان‌پذیر است.
- این روش صرفاً برای افراد حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال قابل استفاده است.
- ورود به سامانه به منزله پذیرش کامل قوانین بازار سرمایه است.
- دسترسی فقط از داخل ایران مجاز است؛ VPN را خاموش کنید.
- در صورت عدم تطابق چهره با تصویر ثبت احوال، باید به مراکز احراز هویت حضوری مراجعه کنید.
- ویدیو و اطلاعات شما پس از تأیید در سرورهای امن سمات ذخیره و به صورت رمزگذاری‌شده نگهداری می‌شوند.
خلاصه چک‌لیست قبل از شروع۱. VPN خاموش باشد | ۲. کد پیگیری سجام آماده باشد | ۳. کارت ملی هوشمند یا رسید آن در دسترس باشد | ۴. نور محیط مناسب باشد | ۵. اینترنت پایدار داشته باشید | ۶. کاغذ سفید برای امضا آماده کنید
دلایل رد شدن احراز هویت و راه‌حل‌ها
اگر احراز هویت شما تأیید نشد، احتمالاً یکی از دلایل زیر وجود داشته است:
تعداد تلاش‌های مجازهر کاربر با یک کد ملی، مجاز به ۳ بار تلاش برای آپلود ویدیو است. پس از ۳ بار شکست متوالی، حساب قفل شده و باید برای احراز هویت حضوری مراجعه کنید.
پس از احراز هویت چه اتفاقی می‌افتد؟
پس از تأیید موفق احراز هویت غیر حضوری سجام، مراحل زیر طی می‌شود:
- نتیجه از طریق پیامک به شماره ثبت‌شده اعلام می‌شود.
- شما می‌توانید برای دریافت کد بورسی از طریق یک کارگزاری رسمی اقدام کنید.
- پس از دریافت کد بورسی، به تمام ابزارهای بازار سرمایه دسترسی خواهید داشت.
گام بعدی شماپس از احراز هویت موفق در سجام، مرحله بعدی ثبت‌نام در یک کارگزاری رسمی و دریافت کد بورسی است. کد بورسی کلید ورود شما به بازار سرمایه ایران است.