اگر عدد لوریج را در پنل کارگزار یا روی اسلایدر یک صرافی دیده‌اید و می‌پرسید لوریج چیست و چقدرش پول خودتان است، جوابش کوتاه است. لوریج نشان می‌دهد برای باز کردن یک معامله چه کسری از ارزش آن را باید از پول خودتان بگذارید. در لوریج ۱۰، ده درصد ارزش معامله از سرمایهٔ خودتان است. برای نود درصد بقیه پولی نمی‌گذارید، ولی سود و زیان کل معامله به حساب شما می‌آید. یک دلار از پول خودتان هم با لوریج ۱:۱۰۰ معاملهٔ صددلاری را باز می‌کند. در این مقاله جدول لوریج و مارجین را می‌بینید، می‌فهمید کارگزار کِی حساب را می‌بندد و سقف قانونی چهار حوزه را کنار هم می‌خوانید. برای مبتدی و برای ارز دیجیتال هم جدا جواب می‌دهیم.
نظر ما این است که لوریج نه دشمن شماست و نه میان‌بر ثروت. ابزاری است که با سرمایهٔ کم هم به معاملهٔ معنادار می‌رساند. خطرش از جایی می‌آید که اجازه می‌دهد موقعیتی بسیار بزرگ‌تر از موجودی‌تان باز کنید. موقعیت همان معاملهٔ بازی است که هنوز نبسته‌اید. برای همین مبتدی باید بیش از عدد لوریج به اندازهٔ موقعیتش فکر کند، و دلیلش را در بخش لوریج مؤثر با عدد می‌بینید.
لوریج چیست و حسابش با یک مثال
در یک جمله، لوریج همان اهرم است و برگردان واژهٔ leverage. کارگزار یا صرافی اجازه می‌دهد معامله‌ای بزرگ‌تر از پولتان باز کنید، به شرط اینکه بخشی از ارزش آن را به‌عنوان وثیقه نزد او بگذارید. این وثیقه همان مارجین است و لوریج نسبت ارزش معامله به آن را نشان می‌دهد. با لوریج ۱:۱۰۰ برای معاملهٔ ده‌هزار دلاری صد دلار مارجین کافی است.
بدون لوریج برای معاملهٔ ده‌هزار دلاری باید همهٔ آن مبلغ را در حساب داشته باشید. با لوریج ۱:۱۰۰ همان معامله فقط صد دلار از موجودی را درگیر می‌کند و بقیه آزاد می‌ماند. هرچه مارجین کمتر باشد، پول آزاد بیشتری در حسابتان می‌ماند و اگر قیمت موقتاً خلاف جهت شما برود، حساب بیشتر تحمل می‌کند. اما لوریج ریسک را کم نمی‌کند، چون سود و زیان همیشه از کل ارزش معامله می‌آید.
لوریج ۱۰ یعنی چقدر از پول خودتان
سهم پول خودتان از یک تقسیم ساده درمی‌آید، یک بر عدد لوریج. در لوریج ۱۰ جواب ده درصد است. از معاملهٔ ده‌هزار دلاری هزار دلار از سرمایهٔ خودتان است و برای نه‌هزار دلار بقیه پولی نمی‌گذارید. در لوریج ۱۰۰ همین سهم یک درصد و در لوریج ۵۰۰ دو دهم درصد است.
جدول فقط مارجین را نشان می‌دهد و سود و زیان در همهٔ ردیف‌ها از همان معاملهٔ ده‌هزار دلاری می‌آید. اگر سود را با اهرم‌های مختلف حساب می‌کنید، مقالهٔ محاسبهٔ سود با اهرم کمک می‌کند.
اگر فقط بازار فارکس برایتان مهم است، پاسخ متمرکزتری در مقالهٔ لوریج در فارکس هست.
مارجین و لحظه‌ای که کارگزار معامله را می‌بندد
مارجین همان وثیقه‌ای است که برای باز ماندن معامله نزد کارگزار می‌گذارید. با این حال سود و زیان کل معامله به حساب شما می‌آید، نه فقط به اندازهٔ همان مبلغ.
مارجین وام است؟در فارکس و CFD مارجین وثیقه است، نه وام؛ کسی بقیهٔ ارزش معامله را به شما قرض نداده. با لوریج ۱۰ و هزار دلار مارجین در معاملهٔ ده‌هزار دلاری، سود و زیان کل ده‌هزار دلار به حساب شما می‌آید. هر یک درصد حرکت قیمت برای شما صد دلار سود یا زیان است.
سطح مارجین نشان می‌دهد موجودی فعلی حسابتان چند درصدِ مارجینِ درگیر است. برای محاسبه‌اش موجودی حساب را، با احتساب سود و زیان معامله‌های باز، بر مارجین درگیر تقسیم می‌کنند و در صد ضرب می‌کنند. هرچه قیمت بیشتر خلاف جهت شما برود، این عدد پایین‌تر می‌آید.
کال مارجین هشدار کارگزار است که موجودی دارد کم می‌شود، و استاپ اوت لحظه‌ای است که کارگزار خودش معامله‌ها را می‌بندد. این مقاله سطح مارجینی را که کارگزار در آن معامله‌ها را می‌بندد «سطح بستن اجباری» می‌نامد. این دو مرحله را در مقالهٔ کال مارجین و استاپ اوت جدا توضیح داده‌ایم.
هر کارگزار سطح بستن اجباری را خودش تعیین می‌کند. در اروپا، بریتانیا و استرالیا ۵۰٪ است و بیرون از این حوزه‌ها معمولاً هر کارگزار عدد خودش را دارد. اثر این عدد را با یک نمونهٔ فرضی می‌بینیم. موقعیتی ۵٬۰۰۰ واحدی روی یورو/دلار را در نظر بگیرید که هر واحدش یک یورو است. برای ساده ماندن حساب، در مثال‌های این مقاله یورو را برابر یک دلار می‌گیریم. در حساب صددلاری و لوریج ۱:۱۰۰ این موقعیت حدود پنجاه دلار مارجین درگیر می‌کند و هر پیپ آن نیم دلار می‌ارزد.
با سطح بستن اجباری ۵۰٪ کارگزار پس از ۷۵ دلار زیان حساب را می‌بندد. با ۲۰٪ معامله تا ۹۰ دلار زیان باز می‌ماند و تا لحظهٔ بستن تقریباً همهٔ موجودی صددلاری را از دست داده‌اید.
بیشتر از موجودی بدهکار می‌شوم؟
این بستگی به کارگزار دارد. در اروپا، بریتانیا و استرالیا کارگزار نمی‌تواند از شما بیش از موجودی حساب طلب کند و به این قاعده حفاظت از موجودی منفی می‌گویند. در جاهای دیگر ممکن است چنین حفاظتی نباشد؛ پیش از واریز قرارداد کارگزارتان را بخوانید.
لوریج چیست در عمل و ریسک واقعی حساب
جواب کامل لوریج چیست فقط عدد روی حساب نیست؛ عدد لوریج حساب فقط مقدار مارجین را عوض می‌کند. ریسک واقعی شما به نسبت اندازهٔ موقعیت به موجودی بستگی دارد و به این نسبت لوریج مؤثر می‌گویند. حساب هزار دلاری با موقعیت ده‌هزار دلاری لوریج مؤثر ده دارد، چه لوریج حسابتان ۱:۱۰۰ باشد چه ۱:۵۰۰.
لوریج ۱ به ۵۰۰ چیست و حسابم را زودتر می‌بندد؟
لوریج ۱:۵۰۰ یعنی برای معاملهٔ ده‌هزار دلاری فقط بیست دلار مارجین لازم است. با این عدد کارگزار حساب را زودتر نمی‌بندد. همان حساب هزار دلاری را با سطح بستن اجباری ۵۰٪ در نظر بگیرید. در لوریج ۱:۱۰۰ کارگزار پس از ۹۵۰ دلار زیان حساب را می‌بندد، معادل ۹٫۵٪ ارزش موقعیت. در لوریج ۱:۵۰۰ همین اتفاق پس از ۹۹۰ دلار زیان، معادل ۹٫۹٪، می‌افتد؛ یعنی تقریباً همان‌جا.
پس اگر اندازهٔ موقعیت ثابت باشد، با لوریج بالاتر هم کارگزار حساب را زودتر نمی‌بندد و حتی کمی دیرتر می‌بندد، چون مارجین کمتری درگیر است. خطر از جای دیگر می‌آید. با لوریج بالا می‌توانید موقعیتی خیلی بزرگ‌تر از موجودی‌تان باز کنید. حساب بیست‌دلاری با لوریج ۱:۵۰۰ می‌تواند موقعیتی ده‌هزار واحدی، پانصد برابر موجودی، باز کند و هر پیپ آن یک دلار می‌ارزد، معادل پنج درصد حساب.
اگر لوریج حساب ۱:۳۰ بود، همین حساب بیست‌دلاری برای این موقعیت ۳۳۳ دلار مارجین لازم داشت و کارگزار آن را قبول نمی‌کرد. پس لوریج بالا این موقعیت را ممکن می‌کند و خطر از همین‌جا می‌آید.
سقف قانونی لوریج در اروپا، بریتانیا، استرالیا و آمریکا
نهادهای ناظر بزرگ برای معامله‌گر غیرحرفه‌ای، یعنی فرد عادی که با پول خودش معامله می‌کند، روی فارکس و قرارداد مابه‌التفاوت سقف گذاشته‌اند. در اروپا، بریتانیا و استرالیا کنار این سقف بستن اجباری در ۵۰٪ و حفاظت از موجودی منفی هم هست. جدول زیر حداکثر لوریج را می‌دهد، مثلاً ۳۰ یعنی ۱:۳۰، و خط تیره یعنی قاعدهٔ آن نهاد برای آن دسته سقف جداگانه‌ای نیاورده است. منبع سقف اروپا بیانیهٔ رسمی ESMA دربارهٔ محدودیت CFD است.
جفت‌ارز اصلی مثل یورو/دلار است و شاخص عددی است که حرکت گروهی از سهام را نشان می‌دهد. در ردیف آمریکا، CFTC نهاد ناظر بازار آتی است و NFA انجمن خودتنظیم‌گر همان بازار. NFA فهرست جفت‌ارزهای اصلی را تعیین می‌کند و می‌تواند سپردهٔ بالاتری بخواهد.
بریتانیا هم برای جفت‌ارزهای اصلی سقف ۳۰ دارد. برای دارایی‌های دیگر سقف‌هایی پله‌پله پایین‌تر دارد، تا ۵ برای سهام. فروش مشتق رمزارز به مشتری غیرحرفه‌ای در بریتانیا ممنوع است. سقف CFD بریتانیا از ۱ اوت ۲۰۱۹ دائمی است. عدد هر دسته در جدول نیست؛ آن را از اعلام رسمی نهاد ناظر مالی بریتانیا (FCA) بخوانید.
اثر سقف‌گذاری بر زیان معامله‌گران
سقف‌گذاری اثر قابل‌سنجش داشته است. ASIC می‌گوید در شش ماه پس از اجرای سقف، زیان خالص حساب‌های معامله‌گران غیرحرفه‌ای ۹۱٪ کمتر شد. این زیان از ۳۷۲ میلیون دلار استرالیا در هر سه‌ماه به ۳۳ میلیون رسید. بستن‌های اجباری، یعنی معامله‌هایی که کارگزار خودش می‌بندد، هم ۸۷٪ کمتر شد.
کارگزار آفشور و وضعیت ایران
کارگزارهای آفشور شرکتشان را در جاهایی مثل بلیز، سیشل یا وانواتو ثبت می‌کنند. معمولاً سقف قانونی مشخصی برای معامله‌گر غیرحرفه‌ای ندارند و برخی در تبلیغاتشان لوریج چند هزار برابری می‌دهند. ما مجوز بلیز و سیشل را در راهنمای تشخیص اعتبار کارگزار ضعیف‌تر از مراجع تراز اول دسته‌بندی کرده‌ایم. اگر کارگزار انتخاب می‌کنید، فهرست بهترین بروکر فارکس را ببینید. سطح بستن اجباری و حفاظت از موجودی منفی را در شرایط حساب خود او بخوانید.
برای خواننده‌ای که در ایران است، سازمان بورس در فروردین ۱۳۹۰ فعالیت فارکس را غیرقانونی اعلام کرد. وضعیت کامل را در مقالهٔ وضعیت قانونی فارکس در ایران توضیح داده‌ایم.
لوریج چیست و بهترین لوریج برای مبتدیان
برای مبتدی که می‌پرسد لوریج چیست و کدامش درست است، ما عدد لوریج را مهم‌ترین تصمیم نمی‌دانیم. لوریج ۱:۳۰ همان سقفی است که اروپا، بریتانیا و استرالیا برای جفت‌ارز اصلی معامله‌گر غیرحرفه‌ای گذاشته‌اند و نقطهٔ مرجع معقولی است. لوریج بالاتر هم خودش اشتباه نیست، به شرط اینکه اندازهٔ موقعیت را خودتان کوچک نگه دارید. اگر حسابتان کوچک است، مقالهٔ بهترین لوریج برای ۱۰۰ دلار همین حالت را جدا بررسی کرده است.
موقعیت بزرگ نسبت به موجودیوقتی موقعیت نسبت به موجودی بزرگ است، حرکتی کوچک حساب را می‌بندد. در حساب بیست‌دلاری با لوریج ۱:۵۰۰ و موقعیت ده‌هزار واحدی، ده پیپ برای بستن در ۵۰٪ کافی است و بیست پیپ همهٔ موجودی را می‌برد. حفاظت از موجودی منفی در اروپا، بریتانیا و استرالیا اجباری است و در جاهای دیگر تضمین‌شده نیست، پس شرط کارگزار خودتان را پیش از واریز بخوانید.
حجم معامله را از ریسک حساب کنید
حجم معامله را بر پایهٔ ریسکی که می‌پذیرید حساب کنید، نه بر پایهٔ عدد لوریج. مثلاً حساب ۵۰۰ دلاری را در نظر بگیرید. ما حدود دو درصد موجودی را برای هر معامله پیشنهاد می‌کنیم، یعنی ده دلار. این قاعده‌ای سرانگشتی است، نه قانون.
اگر حد ضررتان بیست پیپ از قیمت ورود فاصله داشته باشد، هر پیپ باید نیم دلار بیارزد تا زیان بیست‌پیپی همان ده دلار بماند. برای جفتی مثل یورو/دلار این موقعیتی ۵٬۰۰۰ واحدی است. در متاتریدر حجم را با لات می‌سنجند و هر لات یورو/دلار ۱۰۰٬۰۰۰ واحد است، پس این موقعیت ۰٫۰۵ لات است. چنین موقعیتی حدود ده برابر موجودی ۵۰۰ دلاری است. در لوریج ۱:۳۰ مارجین این موقعیت حدود یک‌سوم موجودی است و در لوریج ۱:۵۰۰ فقط حدود ده دلار. ریسک هر پیپ در هر دو نیم دلار می‌ماند.
لوریج چیست در ارز دیجیتال
در ارز دیجیتال دو ابزار را جدا بررسی می‌کنیم، معاملهٔ آتی و توکن اهرم‌دار. در فیوچرز برخی صرافی‌های بزرگ روی بعضی قراردادها لوریج بالا می‌دهند. بایننس مثلاً برای قرارداد بیت‌کوین/تتر تا ۱۵۰ برابر می‌دهد، آن هم برای موقعیت کوچک، و با بزرگ‌تر شدن موقعیت پله‌پله پایین می‌آید. عدد دقیق هر قرارداد را از جدول خود صرافی بخوانید.
با لوریج ۱۰ حدود ده درصد حرکت خلاف جهت مارجین موقعیت را تمام می‌کند و با لوریج ۱۵۰ کمتر از یک درصد. این برآورد ساده است و عدد دقیق را صرافی تعیین می‌کند. وقتی قیمت به آن حد برسد، صرافی موقعیت را می‌بندد و به این لیکویید شدن می‌گویند. قیمت ارزهای کوچک‌تر گاهی در یک روز ده درصد و بیشتر تغییر می‌کند، پس با لوریج بالا فاصلهٔ شما تا لیکویید شدن کم است.
در حالت ایزوله فقط مارجین خودِ موقعیت پشتوانهٔ آن است. زیان معامله به همان مارجین محدود می‌ماند و بقیهٔ موجودی حساب به خطر نمی‌افتد. این از مزیت‌های فیوچرز ارز دیجیتال است. سقف CFD رمزارز برای معامله‌گر غیرحرفه‌ای در اروپا و استرالیا ۲ به ۱ است. در فیوچرز همان دارایی به ۱۵۰ هم می‌رسد، پس سقف را مقررات تعیین می‌کند، نه خود دارایی. توضیح کامل‌تر را در مقالهٔ اهرم در ارز دیجیتال نوشته‌ایم. اگر صرافی‌ها را مقایسه می‌کنید، فهرست بهترین صرافی ارز دیجیتال خارجی را ببینید و شرایط اهرم و لیکویید شدن را از صفحهٔ خود صرافی بخوانید.
توکن اهرم‌دار و فرسایش ارزش
توکن اهرم‌دار، مثل BTC3L یا BTC3S، تغییر روزانهٔ قیمت یک دارایی را چند برابر دنبال می‌کند. اهرمش را خودش هر روز دوباره تنظیم می‌کند. کال مارجین ندارد و لازم نیست مارجین را خودتان مدیریت کنید، و در روند قوی بازده‌اش می‌تواند بیش از سه برابر دارایی باشد.
ضعف آن فرسایش ارزش است. اگر بیت‌کوین در یک روز از ۱۰۰ به ۱۱۰ برود و روز بعد به ۱۰۰ برگردد، خودش جایی نرفته است. اما توکن سه‌برابر از ۱۰۰ به ۱۳۰ و بعد به ۹۴٫۵۵ می‌رسد.
اگر دارایی‌ای که توکن دنبالش می‌کند، مثل بیت‌کوین، در یک روز ۳۳٫۳٪ بیفتد، توکن سه‌برابر صعودی به صفر می‌رسد. هر صادرکننده در طول روز با روش خودش اهرم را تنظیم می‌کند، پس نتیجهٔ دقیق ممکن است فرق کند.
صرافی‌ها عرضهٔ این توکن‌ها را محدودتر کرده‌اند. بایننس و کوکوین آن‌ها را متوقف کرده‌اند. ولی گیت تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در بازار اسپات خودش هنوز BTC3L و BTC3S را معامله‌پذیر نگه داشته بود. بایننس از ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۴ خرید و فروش و سابسکریپشن، یعنی خرید توکن تازه مستقیم از صرافی، را متوقف کرد. BTCUP و BTCDOWN را هم ۳ آوریل ۲۰۲۴ از فهرست حذف کرد. کوکوین امکان فروش توکن‌ها به صرافی را تا ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ باز گذاشت و جفت‌های معاملاتی را روز بعد بست. این صرافی اعلام کرد پس از آن هیچ توکن اهرم‌داری در فهرستش نمی‌ماند. وضعیت امروز گیت را از صفحهٔ خود صرافی بررسی کنید.
به نظر ما این توکن‌ها برای کسی مناسب‌اند که کوتاه‌مدت و در یک روند قوی روی یک جهت معامله می‌کند، نه برای نگه‌داری چندهفته‌ای. SEC، ناظر بازار سرمایهٔ آمریکا، و FINRA، نهاد خودتنظیم‌گر کارگزاران آن، هم دربارهٔ محصولات اهرم‌دار روزانه، مثل صندوق‌های اهرم‌دار بورسی، هشدار داده‌اند.
ترید بدون لوریج و جواب لوریج چیست در حالت یک به یک
ترید بدون لوریج یعنی لوریج ۱:۱ و مارجینی برابر کل ارزش معامله. برای معاملهٔ ده‌هزار دلاری ده‌هزار دلار لازم دارید و لوریج مؤثرتان از یک بالاتر نمی‌رود. بهایش این است که با موجودی کم فقط موقعیت کوچک می‌گیرید، و لوریج برای رفع همین مشکل به کار می‌رود. اگر تازه ترید را شروع کرده‌اید و می‌خواهید اول رفتار قیمت را یاد بگیرید، معامله بدون لوریج گزینهٔ معقولی است.
لوریج چیست در متاتریدر
متاتریدر مارجین هر معامله را با فرمول لات × اندازهٔ قرارداد ÷ لوریج حساب می‌کند. طبق نمونهٔ رسمی خودش، یک لات یورو/دلار با قرارداد ۱۰۰٬۰۰۰ واحدی در لوریج ۱:۱۰۰ هزار یورو مارجین می‌گیرد. موقعیت ۰٫۰۵ لات، همان ۵٬۰۰۰ واحد مثال بالا، در همان لوریج حدود ۵۰ یورو مارجین می‌خواهد.
لوریج حساب شما را کارگزار تعیین می‌کند. شرط و روش تغییرش در هر کارگزار فرق دارد و پاسخ دقیق را در پنل یا قرارداد همان کارگزار بخوانید.
پیش از اولین معامله
شرایط حساب کارگزارتان را باز کنید و سه چیز را پیدا کنید، لوریج حساب، سطح بستن اجباری و حفاظت از موجودی منفی. بعد با همان ریسک دو درصدی و فاصلهٔ حد ضرر حجم اولین معامله را حساب کنید و اولین معامله را کوچک بگیرید.
سلب مسئولیتاین مقاله آموزشی است و توصیهٔ مالی نیست. حساب هزار دلاری، حساب بیست‌دلاری با لوریج ۱:۵۰۰، حساب صددلاری و حساب ۵۰۰ دلاری مثال‌های فرضی‌اند و با شرایط حساب واقعی، کارمزد و قواعد کارگزار شما فرق دارند. معامله با اهرم ممکن است بیش از آنچه فکر می‌کنید زیان بدهد و تصمیم نهایی با خودتان است.