اگر تصمیم گرفته‌اید ثبت شکایت کلاهبرداری اینترنتی را شروع کنید و نمی‌دانید از کجا، خبر خوب این است که ترتیب کار مشخص است. اول هرچه مدرک دارید جمع می‌کنید و از آن‌ها نسخهٔ پشتیبان می‌گیرید. بعد از درگاه رسمی پلیس فتا گزارش می‌دهید. برای پیگیری قضایی هم شکوائیه می‌دهید، یعنی همان شکایت کتبی که دادسرا را وارد کار می‌کند. چند مسیر دیگر هم هست که می‌شود همزمان رفت. در این صفحه هر مرحله را با مدارکش می‌بینید و نمونهٔ متن شکایت هم آخرش است؛ فقط جای خالی‌هایش را پر می‌کنید.
قبل از هر کاری مدارک را جمع کنید
اگر تازه فهمیده‌اید فریب خورده‌اید، احتمالاً دلتان می‌خواهد همین حالا یک جایی داد بزنید. کمی صبر کنید و اول پوشه‌ای برای مدارک بسازید. آرام‌تر که شدید، بقیهٔ کار ساده‌تر پیش می‌رود.
شکایت بدون مدرک زود به بن‌بست می‌رسد، پس پیش از هر تماس و هر فرمی سراغ مدارک بروید. اگر هنوز با طرف مقابل در تماس هستید، گفت‌وگو را همین حالا ذخیره کنید، چون ممکن است حسابش را ببندد. این‌ها را کنار هم بگذارید.
- رسید واریز، شمارهٔ کارت یا شبای مقصد، صورت‌حساب بانکی و فاکتور، اگر چیزی خریده‌اید.
- برای ارز دیجیتال، شناسهٔ هر تراکنش (همان TXID یا هش)، آدرس کیف پول مبدأ و مقصد، نام شبکه مثل ترون یا ERC20 و تاریخ‌ها.
- تاریخچهٔ پنل یا کیف پول، ایمیل‌ها و پیام‌های پشتیبانی.
- اسکرین‌شات تاریخ‌دار از چت تلگرام، واتس‌اپ یا اینستاگرام، پیامک‌ها و پروفایل یا کانال، همراه با نشانی دقیق صفحه و شناسهٔ حساب.
- کارت ملی و شناسنامهٔ خودتان.
اگر پولتان ارز دیجیتال بوده
هر انتقال در بلاکچین شناسهٔ تراکنش دارد. آن را در تاریخچهٔ کیف پول یا صرافی پیدا می‌کنید و نشان می‌دهد پول کِی و به کدام آدرس رفته. شناسه‌ها را یکی‌یکی کپی کنید و کنار هر کدام مبلغ، تاریخ و شبکه را بنویسید.
چطور نگهشان دارید
هیچ‌چیز را پاک نکنید، حتی گفت‌وگوهایی که از یادآوری‌شان ناراحت می‌شوید. از همه نسخهٔ پشتیبان بگیرید، خروجی چت را ذخیره کنید و روی هر اسکرین‌شات تاریخ و نشانی صفحه پیدا باشد. این‌ها توصیهٔ عملی ماست، نه فهرست رسمی.
ثبت شکایت کلاهبرداری اینترنتی از پلیس فتا گام‌به‌گام
بیشتر کسانی که فریب خورده‌اند اول سراغ پلیس فتا می‌روند، و کار درست هم همین است. فقط دو کار جدا در کار است. گزارش تخلف آنلاین کار مقدماتی است و کد رهگیری می‌دهد. شکوائیهٔ رسمی هم چیزی است که پیگیری قضایی از آن شروع می‌شود.
پیش از ثبت، صفحهٔ رسمی را ببینیدمراحل پلیس فتا و ثنا را از گزارش‌های رسانه‌ای آورده‌ایم، از جمله گزارشی که ۱۵ مهر ۱۴۰۵ به‌روز شده. بخش اتحادیه از صفحهٔ رسمی خودش است. درگاه‌های پلیس و ثنا را از بیرون ایران نتوانستیم باز کنیم. پس پیش از ثبت، صفحهٔ رسمی را یک‌بار ببینید و اگر مرحله‌ای فرق داشت، همان را معتبر بدانید.
گزارش، تلفن و شکوائیه در یک جدول
نشانی درگاه را فقط از صفحهٔ رسمی پلیس فتا بگیرید، چون منابع مختلف نشانی‌های متفاوتی نوشته‌اند.
گزارش آنلاین و تماس تلفنی رایگان است، اما ثبت شکوائیه طبق تعرفه هزینه دارد؛ مبلغش را همان دفتر می‌گوید. گزارش آنلاین را از خانه می‌توانید بدهید، پس روز اول همان را بزنید و تا نوبت دفتر قضایی برسد، مدارک را کامل‌تر کنید. در بخش شرح ماجرا همان ترتیبی را رعایت کنید که در نمونهٔ پایین صفحه آمده. اول بگویید کجا و چطور آشنا شدید، بعد وعده چه بود، چه مبلغی به کجا رفت و بعد چه شد. کد رهگیری را جایی بنویسید، چون هر پیگیری بعدی با آن شروع می‌شود.
دادسرا و دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
گزارش آنلاین هنوز شکایت رسمی نیست. اگر می‌خواهید دادسرا پرونده را باز کند، برای مثال برای جلب متهم، مسدودی دائمی یا استرداد مال، باید شکوائیه بدهید.
شکوائیه از ثنا شروع می‌شود. ثنا همان سامانهٔ الکترونیک قوهٔ قضاییه است که با ثبت‌نام و احراز هویت آنلاین در آن حساب قضایی پیدا می‌کنید. بعد با کارت ملی و مدارکتان به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه می‌کنید و شکوائیه را همان‌جا ثبت می‌کنید. برای رفتن به دفتر نوبت هم می‌گیرند.
بعد از ثبت، به گزارش‌ها ترتیب فرق دارد. یکی می‌نویسد دادسرا پرونده را به پلیس فتای محل می‌فرستد و افسر پرونده مدارکتان را بررسی می‌کند. دیگری از بررسی اولیهٔ پلیس فتا و بعد دادسرا می‌گوید و منبع سومی پیگیری را حضوری در دفاتر پلیس فتا می‌داند. در پرونده شما کدام اتفاق می‌افتد را دفتر خدمات قضایی یا پلیس فتا می‌گوید. زمان مشخصی برای رسیدگی هم اعلام نشده و نمی‌شود قولی داد.
پیشنهاد ما این است که روز اول هر دو راه را شروع کنید، یعنی گزارش آنلاین از خانه و گرفتن نوبت برای دفتر قضایی. پیگیری ممکن است طول بکشد و خسته‌تان کند. تاریخ هر تماس و مراجعه را در همان پوشه یادداشت کنید تا هر وقت از شما پرسیدند، سریع جواب بدهید.
پیش از رفتن، از همهٔ مدارک یک نسخهٔ چاپی بردارید و نسخهٔ دیجیتالش را هم همراه ببرید. متن شکایت را از قبل بنویسید تا آنجا وقت نگذارید؛ نمونه‌اش پایین‌تر هست. تاریخ‌ها و مبلغ‌ها را هم با گزارش آنلاین یکی کنید تا بین دو متن تناقضی پیدا نشود.
شکایت به اتحادیه، سامانهٔ ۱۲۴ و بورس
بسته به اینکه پول را از چه راهی داده‌اید، شاید لازم باشد به نهاد دیگری هم مراجعه کنید. این ترتیب پیشنهاد ماست و مرجع رسمی آن را تعیین نکرده.
- پولتان را با کارت بانکی داده‌اید؟ همزمان با پلیس فتا به بانک صادرکنندهٔ کارت هم خبر بدهید و مسدودی و ثبت اعتراض را بپرسید.
- سایت جعلی یا فیشینگ بوده؟ فوری به پلیس فتا گزارش بدهید و با بانک تماس بگیرید.
- پولتان نزد صرافی ایرانی دارای نماد اعتماد الکترونیکی بوده؟ اول شکایت مکتوب به خود صرافی بدهید و کد پیگیری بگیرید. اگر جواب نگرفتید، سراغ پلیس فتا و دادسرا بروید.
- از یک سایت فروشگاهی یا خدماتی خرید کرده‌اید؟ اتحادیهٔ کسب‌وکارهای مجازی را هم در نظر بگیرید.
- کانال سیگنال، مدیریت سرمایه یا وعدهٔ سود بوده؟ گزارش به پلیس فتا و شکوائیه از مسیر ثنا.
اتحادیهٔ کسب‌وکارهای مجازی
فرم شکایت اتحادیه نام کامل، کد ملی، ایمیل، موبایل، نام دامنهٔ سایت و وضعیت عضویتش را می‌خواهد. تاریخ خرید اختیاری است و پیوست لازم نیست. این مسیر به درد فروشگاه‌ها و سایت‌های خدماتی می‌خورد و برای کلاهبرداری ارزی یا کانال سیگنال جای مناسبی نیست.
سامانهٔ ۱۲۴ و سازمان بورس
سامانهٔ ۱۲۴ برای شکایت مصرف‌کننده از کالا و خدمات است و به نظر ما به کار پرونده‌ای مثل ارز دیجیتال یا سیگنال نمی‌آید. ورودش گویا از درگاه دولت هوشمند است؛ پیش از رفتن، نشانی را از خود آن درگاه بگیرید. سازمان بورس فقط وقتی به کارتان می‌آید که طرف مقابل خودش را نهاد دارای مجوز بازار سرمایه معرفی کرده باشد.
نمونه متن ثبت شکایت کلاهبرداری اینترنتی
این یک قالب است و توصیهٔ حقوقی نیست. جای خالی‌ها را با اطلاعات خودتان پر کنید و فقط واقعیت را بنویسید. همین متن به کار شرح گزارش آنلاین می‌آید و برای شکوائیه هم می‌شود از آن شروع کرد؛ خطاب را متناسب با مرجعی که می‌نویسید عوض کنید.
ریاست محترم دادسرا یا پلیس فتا
موضوع: [شرح کوتاه، مثلاً عدم بازگشت وجه واریزی]
اینجانب [نام و نام خانوادگی]، به شمارهٔ ملی [شمارهٔ ملی]، ساکن [شهر و استان]، در تاریخ [تاریخ] از طریق [وب‌سایت، کانال یا صفحه] به نشانی [نشانی دقیق] با فردی یا مجموعه‌ای به نام [نام یا شناسهٔ کاربری] آشنا شدم.
ایشان گفتند [آنچه وعده داده شد، مثلاً ارز دیجیتال برایم می‌خرند، ماهانه سود می‌دهند یا سیگنال می‌فرستند] و از من خواستند مبلغ [مبلغ] را در تاریخ [تاریخ] به [شمارهٔ کارت، شبا یا آدرس کیف پول و شبکه] واریز کنم. من واریز را انجام دادم و شمارهٔ پیگیری یا شناسهٔ تراکنش آن [شماره] است.
پس از آن [شرح بدون قضاوت، مثلاً پاسخ ندادند، دسترسی من به حساب بسته شد یا برداشتم انجام نشد]. تا امروز، [تاریخ]، نه وجهی پس گرفته‌ام و نه خدمتی را که وعده داده شده بود دریافت کرده‌ام.
رسید، تصویر گفت‌وگوها، نشانی صفحه و صورت‌حساب بانکی را پیوست کرده‌ام. از مقام محترم قضایی تقاضا دارم رسیدگی کنند، صاحبان حساب یا کیف پول را شناسایی کنند و اگر جرمی احراز شد، طبق قانون اقدام کنند. شمارهٔ تماس من [موبایل] است.
موقع پر کردن متن
تاریخ‌ها و مبلغ‌ها را دقیق و از روی همان رسیدهایی که در پوشه دارید بنویسید. دربارهٔ طرف مقابل صفت نگذارید و کلمهٔ کلاهبردار را برای نام هیچ‌کس نیاورید. تشخیص جرم کار مقام قضایی است و شما فقط ماجرا را تعریف می‌کنید. اگر چند پرداخت داشتید، هر کدام را در یک سطر جدا و به ترتیب تاریخ زیر همین متن فهرست کنید.
پنج اشتباه رایج و کارهایی که نباید بکنید
این پنج اشتباه را از هشدارهای پلیس در رسانه‌ها و مرور همین مسیرها جمع کرده‌ایم.
- شکایت نکردن. رئیس پلیس فتا اشتباه اصلی قربانیان را همین سکوت دانسته است. حتی اگر مبلغ کوچک است یا از ماجرا خجالت می‌کشید، گزارش بدهید، چون بدون گزارش پلیس معمولاً از ماجرا خبردار نمی‌شود.
- پیش‌پرداخت یا بیعانه پیش از شناخت طرف مقابل. در پرونده‌های بیعانه‌ای که پلیس فتای تهران اعلام کرده، قربانی بدون بررسی هویت طرف مقابل پول داده بود. اگر نمی‌دانید سایتی معتبر است یا نه، اول راهنمای بررسی اعتبار سایت مالی را بخوانید.
- اطلاعات کارت، رمز دوم، کد پیامکی یا عبارت بازیابی کیف پول را در لینک یا برای غریبه وارد نکنید. این اطلاعات را فقط خودتان و فقط در برنامه یا درگاه رسمی بانک یا کیف پول وارد می‌کنید.
- کلیک روی لینک پیامک «ابلاغ قضایی». پیامک ابلاغ رسمی لینک ندارد و هر پیامکی که لینک بفرستد مشکوک است. حتی اگر تازه در ثنا ثبت‌نام کرده‌اید، پیامک ابلاغ واقعی لینک نمی‌خواهد.
- دادن پول یا اطلاعات کیف پول به کسی که در تلگرام می‌گوید سرمایه‌تان را پس می‌دهد. این شگرد برای قربانیان قبلی هم گزارش شده است. راهنمای بازگرداندن سرمایه توضیح می‌دهد چه چیزی واقعاً شدنی است.
تصویر بالا همین هشدارها را کنار دو نکتهٔ پیش‌تر خلاصه می‌کند: مدارک را پاک نکنید و بدون مدرک، در شبکه‌های اجتماعی کسی را متهم نکنید.
برای ثبت شکایت کلاهبرداری اینترنتی امروز فقط یک کار بکنید: پوشهٔ مدارک را بسازید. وقتی آماده شد، بقیهٔ مراحل را از همین صفحه یکی‌یکی پیش ببرید. اگر می‌خواهید بدانید این ماجراها از کجا شروع می‌شوند، اسکم چیست و چطور تشخیصش بدهیم و کلاهبرداری فارکس را هم بخوانید.
آنچه بررسی کردیم
صفحهٔ شکایت اتحادیه را ۳۰ مهر ۱۴۰۵ باز دیدیم. درگاه‌های پلیس فتا و ثنا و صفحهٔ بورس را از بیرون ایران نتوانستیم باز کنیم، و ورود به سامانهٔ ۱۲۴ را هم تأیید نکردیم. برای همین مراحل آن‌ها از گزارش‌های رسانه‌ای آمده است.
تاریخچهٔ به‌روزرسانی
- ۳۰ مهر ۱۴۰۵ انتشار نخست
سلب مسئولیتاین نوشته راهنمای عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست. مراحل آن تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ از گزارش‌های رسانه‌ای و صفحهٔ رسمی اتحادیه جمع شده و ممکن است تغییر کند. برای پروندهٔ بزرگ یا مبلغ سنگین حتماً با وکیل مشورت کنید. ما نتیجه‌ای را تضمین نمی‌کنیم و تصمیم نهایی با خودتان است.
نظر شما درباره این مقاله چیست؟
شما چه امتیازی می‌دهید؟