حراج سکه را این روزها بیشتر کسی جست‌وجو میکند که پارسال همین فصل حراج‌ها را پشت هم دید و حالا می‌خواهد بداند نوبت امسال کی می‌رسد. جواب صادقانه این است که تا ۱۹ آبان ۱۴۰۵ در خبرها هیچ حراج یا پیشفروش سکهای در امسال ندیدهایم و اطلاعیهٔ دور تازهای هم پیدا نکردهایم. آخرین حراجی که پیدا کردیم، نود و دومین حراج، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴ بود و آخرین پیشفروش را ۲۵ آذر ۱۴۰۴ برگزار کردند. این صفحه قاعده‌های همان آخرین دورها را با تاریخشان کنار هم می‌گذارد تا برای دور بعد از پیش آماده باشید. قیمت لحظه‌ای را هم در صفحهٔ قیمت سکه امامی می‌بینید.
وضعیت حراج و پیشفروش سکه در ۱۹ آبان ۱۴۰۵تا امروز در خبرها هیچ حراج یا پیشفروش سکهای در ۱۴۰۵ ندیدهایم و اطلاعیهٔ دور تازهای هم پیدا نکردهایم. آخرین حراج ۱۰ دی ۱۴۰۴ بود و تحویل سکه‌های آخرین پیشفروش از ۵ فروردین ۱۴۰۵ شروع میشد. اگر دور تازهای اعلام شود، اطلاعیه‌اش در سامانهٔ سکهٔ مرکز مبادله منتشر میشود و ممکن است قاعده‌های این صفحه را عوض کند. این کادر را هر هفته بازبینی می‌کنیم.
حراج سکه و پیشفروش هر دو از بانک مرکزی‌اند، با دو زمان تحویل متفاوت
بانک مرکزی هر دو فروش را از راه سامانهٔ سکهٔ مرکز مبادله ارز و طلای ایران انجام میدهد و جای دیگری برای ثبتنام وجود ندارد. در هر دو، پول را پیش از سفارش می‌دهید. فرقشان در زمان گرفتن سکه است. سکهٔ حراج را حدود یک تا دو هفته بعد می‌گیرید و سکهٔ پیشفروش را چند ماه بعد، در روزی که از پیش اعلام می‌کنند و به آن سررسید می‌گویند.
نخستین حراج ۱۳ اسفند ۱۴۰۲ برگزار شد و تا اسفند ۱۴۰۳، در ۸۰ نوبت حراج، حدود ۹۲۱ هزار سکه به فروش رفت. پیشفروش از بهمن ۱۴۰۳ شروع شد و تا آذر ۱۴۰۴ هفت مرحله داشت.
سکه‌هایی که در حراجهای ۱۴۰۴ عرضه شد
در حراجهای آبان تا دی ۱۴۰۴ ربع‌سکه، نیم‌سکه و تمامسکه عرضه شد. تمام‌سکه‌ها از طرح جدید بودند که در بازار به آن امامی می‌گویند و تا آذر ضرب سال ۱۳۸۶ و از آذر ضرب ۱۴۰۴ بودند، برای همین قیمتشان را با سکهٔ امامی مقایسه کنید، نه با سکه بهار آزادی طرح قدیم. برای خرده‌سکه‌ها هم قیمت روز نیم‌سکه و ربع‌سکه مبنای مقایسه است. وزن و طلای هر کدام را در مقالهٔ وزن و عیار سکه نوشته‌ایم.
حراج شمش طلا که یک نوبتش ۱۲ آبان ۱۴۰۵ در همان مرکز مبادله بود، مخصوص فروشنده‌های عمده و تولیدکننده‌های دارای مجوز است. خبرش را نشانهٔ برگشتن حراج سکه نگیرید.
ثبتنام حراج سکه از احراز هویت تا دیدن نتیجه
قدم‌های زیر مربوط به حراجهای آبان تا دی ۱۴۰۴ است و ثبتنام و احراز هویت فقط یک بار لازم است.
- در سامانهٔ سکهٔ مرکز مبادله ثبتنام کنید. خریدار باید شخص حقیقی ایرانی و دست‌کم ۱۸ ساله باشد، و این سامانه فقط از داخل ایران باز میشود.
- احراز هویت آنلاین را تمام کنید. تصویر کارت ملی و یک ویدیوی کوتاه از چهرهتان را میفرستید و سامانه آن‌ها را با اطلاعات ثبت احوال مقایسه میکند.
- روز پیش از حراج، پولی را که می‌خواهید خرج کنید، یعنی قیمتی که برای سکه‌ها در نظر دارید به‌اضافهٔ کارمزد، به کیف پول سامانه واریز کنید. کارت باید به نام خودتان باشد و حسابش شبا داشته باشد. در ۱۴۰۴ این واریز از ساعت ۸ تا ۲۳ همان روز باز بود و کارت هدیه، کارت اعتباری و حساب مشترک را نمی‌پذیرفت.
- روز حراج از ساعت ۱۲ برای هر نوع سکه قیمت و تعداد پیشنهادی‌تان را ثبت کنید و شعبهٔ تحویل را برگزینید. سفارش پس از ثبت عوض نمیشود.
- نتیجه ساعت ۱۶ همان روز اعلام میشود. سامانه سفارش‌ها را از بالاترین قیمت به پایین مرتب میکند و اگر دو نفر یک قیمت داده باشند، سفارش زودتر را جلو می‌گذارد. به گفتهٔ مرکز مبادله، قیمتی که خودتان ثبت می‌کنید مبنای تخصیص است و باید حساب کنید که اگر برنده شوید همان را می‌پردازید. پولی که خرج نشده چند روز کاری بعد به حسابتان برمی‌گردد.
- در بازهٔ تحویل با کارت ملی به شعبهٔ انتخابی بروید و سکه را بگیرید.
دو قدم اول به اطلاعیهٔ دور تازه بستگی ندارد و همین حالا هم میشود انجامشان داد. واریز پول را اما باید تا شب پیش از حراج تمام کنید.
سقف خرید و کسانی که نمی‌توانند در حراج سکه شرکت کنند
در دورهای ۱۴۰۴ فقط اشخاص حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال می‌توانستند بخرند و شرکتها، اتباع خارجی و کسانی که زیر ۱۸ سال بودند کنار می‌ماندند. کسی هم که سکهٔ حراج قبلی را سر وقت تحویل نگرفته باشد، تا ۱۸۰ روز نمی‌تواند سفارش خرید بدهد. بقیهٔ محدودیت‌ها سقف خریدی است که برای هر نفر با کد ملی‌اش حساب میشود.
یکی از پرسش‌های رایج این است که اگر قبلاً از حراج خریده‌اید، باز هم می‌توانید بخرید یا نه. جواب مثبت است، چون خریدار قبلی منع نمیشود و فقط سقف خودش پر میشود. اگر در یک حراج سه سکه خریده باشید، در حراج بعدی هم تا ۵ سکه می‌توانید بخرید، به شرط اینکه جمع خریدهای یک سالتان از ۲۰ سکه نگذرد.
تحویل سکه در شعبههای بانک ملی و هزینهٔ دیر رفتن
سکه را در یکی از شعبههای منتخب بانک ملی می‌گیرید که هنگام سفارش خودتان انتخاب کرده‌اید، و لازم نیست در آن شعبه حساب داشته باشید. در حراجهای ۱۴۰۴ برای هر سکه ۳۰ هزار تومان هزینهٔ تحویل میدادید و سکه‌ها را بدون بسته‌بندی میدادند.
اگر این بازه را از دست بدهید، چند روز دیگر هم فرصت دارید، مثلاً برای حراج ۱۰ دی ۱۴۰۴ تا ۱۳ بهمن، ولی برای هر روز، تعطیل یا کاری، ۵۰ هزار تومان برای هر سکه هزینهٔ نگهداری می‌دهید. اگر اصلاً نروید، معامله لغو میشود، پولتان منهای کارمزدها برمی‌گردد و ۱۸۰ روز نمی‌توانید سفارش خرید بدهید.
در پیشفروش هم قاعده همین است، فقط تا روز تحویل چند ماه فاصله است. در مرحلهٔ ۷ که سفارشش ۲۵ آذر ۱۴۰۴ بود، تحویل از ۵ فروردین ۱۴۰۵ شروع میشد و ۷ روز کاری اول هزینهٔ نگهداری نداشت.
خرید از حراج کِی از بازار آزاد ارزانتر درمیآید
حراج قیمت پایه ندارد و هر خریدار برای هر نوع سکه قیمت خودش را پیشنهاد میدهد، برای همین ارزانتر خریدن به پیشنهاد خود شما بستگی دارد. اگر به اندازهٔ بازار یا بیشتر پیشنهاد بدهید، سکه را ارزانتر نخریده‌اید و کارمزد و هزینهٔ تحویل را هم جدا می‌دهید. اگر خیلی پایین بگذارید، چون اولویت با قیمت بالاتر است، ممکن است اصلاً سکهای به شما نرسد.
قیمت حراجهای ۱۴۰۴ در برابر بازار آزاد
طبق ارقامی که خبرگزاری‌ها منتشر کردند، در حراج ۱۴ آبان ۱۴۰۴ خریداران تمامسکه را حدود ۴ درصد زیر بازار آزاد خریدند. در پیشفروش ۲۶ آبان ۱۴۰۴ هم حدود ۱۲ هزار تمامسکه را به‌طور متوسط هر کدام ۱۰۸٫۵ میلیون تومان خریدند، در حالی که بازار آزاد در همان روزها حدود ۱۱۵ میلیون بود، یعنی حدود ۶ درصد ارزانتر ولی با تحویل سه ماه بعد. برای ۱۴۰۵ چون حراجی برگزار نشده، چنین مقایسه‌ای نداریم.
فرض کنید برای دو تمامسکه هر کدام ۱۰۰ میلیون تومان پیشنهاد بدهید و همان روز قیمت فروش مغازه ۱۰۴ میلیون باشد. این دو عدد فقط برای ساده شدن حساب‌اند و قیمت امروز نیستند. دو سکه ۲۰۰ میلیون تومان میشود. در دو حراج آخر در ۳ و ۱۰ دی ۱۴۰۴ کارمزد برای هر سکه ۲۰ هزار تومان گزارش شد که برای دو سکه ۴۰ هزار تومان است، و تحویل دو سکه هم ۶۰ هزار تومان. روی هم حدود ۲۰۰٫۱ میلیون تومان میشود، یعنی اگر پیشنهادتان برنده شود حدود ۳٫۸ درصد کمتر از ۲۰۸ میلیونی که باید در مغازه میدادید. کارمزد حراجهای آبان ۱۴۰۴ هم ۰٫۱ درصد معامله بود که این نتیجه را تقریباً عوض نمی‌کند.
با این حساب، حراج برای کسی می‌ارزد که چند سکه برای نگه‌داشتن می‌خواهد، ثبت‌نامش را از قبل کرده و پیشنهادش را با قیمت همان روز بازار می‌سنجد. دو ریسک دارد که باید پیش از سفارش بدانید. اگر بالاتر از بازار پیشنهاد بدهید، سکه ارزانتر از بازار درنمی‌آید و پس از ثبت هم نمی‌توانید پیشنهاد را پس بگیرید. در پیشفروش هم پولتان تا سررسید چند ماه می‌خوابد و قیمت سکه در این مدت ممکن است پایین بیاید.
حباب سکه و راه دیگر برای پس‌انداز طلا
بخشی از قیمت هر سکه ارزش طلای آن است و بخش دیگر از تقاضای بازار می‌آید که به آن حباب می‌گویند. وقتی حباب بالاست، حتی اگر ارزانتر از مغازه بخرید، بخشی از پولتان را بابت تقاضا می‌دهید، نه بابت طلا. توضیحش را در مقالهٔ حباب سکه نوشته‌ایم و عدد امروزش را در صفحهٔ حباب سکه امامی می‌بینید.
خوبی حراج این است که سکهٔ نو را مستقیم از بانک مرکزی و بدون واسطهٔ مغازه می‌گیرید و کارمزدش کم و از پیش معلوم است. اگر به سکهٔ فیزیکی نیاز ندارید یا نمی‌خواهید منتظر اطلاعیه بمانید، صندوق‌های طلا هم راهی برای نگه‌داشتن پس‌انداز به شکل طلاست که ریسک‌های خودش را دارد. فهرستشان را در مقالهٔ بهترین صندوق طلا ببینید.
فروش سکهٔ حراجی و مالیات آن
سکهای که از حراج گرفته‌اید با سکهٔ هم‌طرح خودش در بازار فرقی ندارد و هر طلافروش یا صرافی آن را به قیمت همان روز از شما می‌خرد. فقط چون بدون بسته‌بندی تحویل میشود، بعضی خریدارها ممکن است کمی کمتر بدهند. پیش از فروش این را بپرسید و از دو سه جا قیمت بگیرید.
در حراجهای ۱۴۰۴ هنگام خرید فقط کارمزد و هزینهٔ تحویل میدادید و مالیاتی نمی‌پرداختید. سؤال اصلی مالیات هنگام فروش است. قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی ۸ تیر ۱۴۰۴ تصویب و ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ ابلاغ شد و سود فروش طلا و سکهٔ افراد عادی را هم شامل میشود، یعنی کسانی که کسب‌وکار طلا ندارند. ولی سازمان مالیاتی تا راه افتادن سامانهٔ مخصوص این کار نمی‌تواند آن را بگیرد و تا ۱۹ آبان ۱۴۰۵ خبری از راه افتادن این سامانه ندیدهایم.
سخنگوی سازمان امور مالیاتی در ۹ مهر ۱۴۰۴ گفت سکهای که پیش از راه افتادن این سامانه دارید، تا سه سال بعد از آن هم هنگام فروش مالیات ندارد. یک سابقه را هم بهتر است بدانید. برای سکه‌هایی که مردم در ۱۳۹۹ از بانک مرکزی گرفتند، سازمان مالیاتی از کسانی که بیش از ۵ سکه گرفتند برای هر سکه مبلغ ثابتی مالیات خواست و دیوان عدالت اداری در اسفند ۱۴۰۲ شکایت از این بخشنامه‌ها را رد کرد. برای خریدهای ۱۴۰۴ بخشنامه‌ای مثل آن پیدا نکردیم، ولی رسید خرید را نگه دارید.
اشتباه‌های رایج در حراج و پیشفروش سکه
- عقب انداختن ثبتنام و احراز هویت تا روز آخر، در حالی که واریز پول فقط تا شب پیش از حراج ممکن است.
- پیشنهاد دادن بی‌آنکه قیمت همان روز بازار را ببینید، که سود حراج را از بین می‌برد.
- فراموش کردن تحویل، که هر روزش برای هر سکه ۵۰ هزار تومان هزینه دارد و در نهایت به لغو معامله و ۱۸۰ روز محرومیت می‌رسد.
- اعتماد به سایت یا کانالی که می‌گوید به جای شما ثبتنام یا سفارش میدهد، در حالی که همهٔ کارها فقط در خود سامانهٔ مرکز مبادله انجام میشود.
قدم بعدی را همین امروز میشود برداشت. ثبتنام و احراز هویت را در سامانه تمام کنید تا روز اطلاعیه معطل نمانید، و تا آن روز قیمت سکه را از صفحهٔ قیمت طلا و سکه امروز دنبال کنید تا بدانید پیشنهادتان باید در چه حدودی باشد. اگر دور تازهای اعلام شود، قاعده‌هایش را همین‌جا اضافه می‌کنیم.
پیش از ثبت سفارش در حراج سکهدر این صفحه می‌خوانید دورهای ۱۴۰۴ چه قاعده‌هایی داشتند و این به معنی توصیه به خرید یا نگه‌داشتن سکه نیست. ممکن است در اطلاعیهٔ هر دور تازه سقف و کارمزد و زمان تحویل عوض شود، برای همین پیش از سفارش اطلاعیهٔ همان دور را در سامانه بخوانید. حساب دو تمامسکه در این مقاله با قیمت فرضی است. اگر سکهٔ پیشفروش می‌خرید، ممکن است تا روز سررسید قیمت بازار از قیمتی که پرداخته‌اید پایین‌تر برود.
نظر شما درباره این مقاله چیست؟
شما چه امتیازی می‌دهید؟