اگر تازه وارد بورس شدهاید یا میخواهید بدانید دقیقاً چقدر از پول معاملاتتان به عنوان کارمزد کسر میشود، این مقاله را تا انتها بخوانید. ما در اینجا با زبانی ساده، اعداد دقیق، جداول مقایسهای و مثالهای عملی توضیح میدهیم که کارمزد معاملات بورس دقیقاً چقدر است و چگونه محاسبه میشود.
نکته کلیدیکارمزد معاملاتی مستقیماً از حساب شما نزد کارگزاری کسر میشود و نیازی به پرداخت جداگانه یا تکمیل اظهارنامه مالیاتی ندارید.
کارمزد بورس یعنی چه؟
هر بار که در بورس سهام میخرید یا میفروشید، مبالغی تحت عنوان کارمزد معاملات از ارزش معامله شما کسر میشود. این مبالغ بین چند نهاد مختلف تقسیم میشوند:
- کارگزاری: به عنوان واسطهای که معامله را برای شما انجام میدهد
- بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس: به عنوان بازار معاملاتی
- سپردهگذاری مرکزی (سمات): برای ثبت و نقلوانتقال اوراق
- مدیریت فناوری بورس: بابت زیرساخت معاملاتی
علاوه بر کارمزد، هنگام فروش سهام، مالیاتی نیز از شما گرفته میشود که در ادامه بهطور کامل توضیح میدهیم.
نرخ کارمزد معاملات سهام در بورس و فرابورس (۱۴۰۴)
مهمترین چیزی که باید بدانید این است: کارمزد خرید و فروش سهام با هم یکسان نیستند. کارمزد فروش بالاتر است چون مالیات هم به آن اضافه میشود.
جدول کارمزد خرید سهام در بورس تهران
جدول کارمزد فروش سهام در بورس تهران
درباره مالیات فروش سهاممالیات ۰.۵ درصد فروش سهام، صرفنظر از اینکه سود کردید یا ضرر، از ارزش فروش شما کسر میشود. این مالیات مقطوع است و هیچ اظهارنامهای لازم ندارد.
مقایسه کارمزد بورس تهران و فرابورس
همانطور که میبینید تفاوت کارمزد بورس و فرابورس بسیار جزئی است (۰.۰۱ درصد) و در عمل تأثیر محسوسی روی معاملات شما ندارد.
مثال عملی: محاسبه کارمزد خرید و فروش سهام
برای اینکه موضوع کاملاً ملموس شود، یک مثال واقعی میزنیم. فرض کنید میخواهید ۱۰,۰۰۰ سهم از یک شرکت بورسی را در قیمت ۱,۰۰۰ ریال بخرید و دو ماه بعد در قیمت ۱,۲۵۰ ریال بفروشید.
محاسبه هزینه خرید سهام
ارزش اسمی خرید: ۱۰,۰۰۰ × ۱,۰۰۰ = ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
کارمزد خرید (۰.۴۶۴٪): ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۰.۰۰۴۶۴ = ۴۶,۴۰۰ ریال
مجموع پرداختی برای خرید: ۱۰,۰۴۶,۴۰۰ ریال
نکته مهماگر حساب شما نزد کارگزاری دقیقاً ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال موجودی داشته باشد، نمیتوانید ۱۰,۰۰۰ سهم بخرید. باید موجودی کافی برای پوشش کارمزد هم داشته باشید. در این مثال به ۱۰,۰۴۶,۴۰۰ ریال نیاز دارید.
محاسبه درآمد فروش سهام
ارزش اسمی فروش: ۱۰,۰۰۰ × ۱,۲۵۰ = ۱۲,۵۰۰,۰۰۰ ریال
کسورات فروش (۰.۹۶۴٪): ۱۲,۵۰۰,۰۰۰ × ۰.۰۰۹۶۴ = ۱۲۰,۵۰۰ ریال
مبلغ واریزی به حساب شما: ۱۲,۳۷۹,۵۰۰ ریال
محاسبه سود خالص این معامله
کارمزد اوراق بدهی (مشارکت، اجاره، اسناد خزانه)
اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اسناد خزانه اسلامی (اخزا) جزو ابزارهای بازار بدهی هستند. کارمزد معاملات این اوراق بهطور قابلتوجهی پایینتر از سهام است.
نرخ کارمزد اوراق بدهی
مثال محاسبه کارمزد اوراق مشارکت
فرض کنید ۱۰۰ ورقه مشارکت به قیمت هر ورقه ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال میخرید و بعداً در قیمت ۱,۰۲۰,۰۰۰ ریال میفروشید.
- هزینه خرید ۱۰۰ ورقه بدون کارمزد: ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کارمزد خرید (۰.۰۷۲۵٪): ۷۲,۵۰۰ ریال
- مجموع پرداختی: ۱۰۰,۰۷۲,۵۰۰ ریال
- درآمد فروش ۱۰۰ ورقه بدون کارمزد: ۱۰۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کارمزد فروش (۰.۰۷۲۵٪): ۷۳,۹۵۰ ریال
- مبلغ واریزی به حساب: ۱۰۱,۹۲۶,۰۵۰ ریال
مزیت اوراق بدهیکارمزد اوراق بدهی (۰.۰۷۲۵٪) حدود ۶ برابر کمتر از سهام (۰.۴۶۴٪) است. همچنین فروش این اوراق مشمول مالیات نمیشود.
کارمزد اوراق تسهیلات مسکن (تسه)
اوراق تسهیلات مسکن یا «تسه» اوراقی هستند که با خرید آنها میتوانید نوبت دریافت وام مسکن از بانک مسکن را به دست آورید. کارمزد این اوراق با سهام و اوراق بدهی متفاوت است:
مثال محاسبه کارمزد اوراق تسه
فرض کنید ۱۰۰ برگه تسه در قیمت ۷۰۰,۰۰۰ ریال میخرید و بعداً در قیمت ۶۵۰,۰۰۰ ریال میفروشید:
- هزینه خرید ۱۰۰ برگه بدون کارمزد: ۷۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کارمزد خرید (۰.۴۹٪): ۳۴۳,۰۰۰ ریال
- مجموع پرداختی خرید: ۷۰,۳۴۳,۰۰۰ ریال
- درآمد فروش ۱۰۰ برگه بدون کارمزد: ۶۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کارمزد فروش (۰.۲۴٪): ۱۵۶,۰۰۰ ریال
- مبلغ واریزی به حساب: ۶۴,۸۴۴,۰۰۰ ریال
جدول مقایسه کارمزد انواع اوراق بهادار (یکنگاه)
۵ نکته مهم درباره کارمزد و مالیات بورس که باید بدانید
۱. مالیات فقط در فروش است، نه خرید
مالیات معاملات بورس تنها هنگام فروش سهام اخذ میشود. وقتی سهام میخرید، هیچ مالیاتی پرداخت نمیکنید.
۲. کارمزد بهصورت خودکار کسر میشود
نگران فرایند پرداخت کارمزد نباشید. سیستم کارگزاری بهطور خودکار این مبالغ را از حساب شما کسر میکند و نیاز به اقدامی از طرف شما نیست.
۳. مالیات فروش سهام مقطوع است
مالیات ۰.۵ درصد فروش سهام بدون توجه به سود یا زیان شما محاسبه میشود. حتی اگر سهامی را با ضرر بفروشید، باز هم این مالیات از ارزش فروش کسر خواهد شد.
هشدارمالیات فروش سهام مقطوع است؛ یعنی حتی اگر با ضرر بفروشید، باز هم ۰.۵٪ از ارزش فروش به عنوان مالیات کسر میشود.
۴. نیازی به اظهارنامه مالیاتی ندارید
برخلاف درآمد اجاره یا سود کسبوکار که نیاز به تکمیل اظهارنامه مالیاتی دارند، درآمد بورس از این قاعده مستثناست و مالیات آن در همان لحظه معامله بهصورت خودکار کسر میشود.
۵. کارمزد کارگزاریها میتواند متفاوت باشد
سازمان بورس سقفی برای کارمزد کارگزاریها تعیین کرده است. برخی کارگزاریها ممکن است با توافق با سازمان بورس، کارمزد کمتری دریافت کنند. این موضوع را هنگام انتخاب کارگزار خود در نظر بگیرید.
جمعبندیکارمزد خرید سهام بورسی ۰.۴۶۴٪ و کسورات فروش ۰.۹۶۴٪ (شامل مالیات) است. اوراق بدهی با کارمزد ۰.۰۷۲۵٪ بسیار کمهزینهتر هستند. تمام این مبالغ بهصورت خودکار از حساب شما کسر میشوند.