سؤال دربارهٔ سکه پارسیان معمولاً وقتی پیش می‌آید که چند میلیون تومان کنار گذاشته‌اید و پشت ویترین طلافروشی به بسته‌های کوچک و وکیوم‌شده نگاه می‌کنید. احتمالاً می‌خواهید بدانید این سکهٔ بانکی است یا نه، چقدر باید پرداخت و سال بعد چقدر پس می‌گیرید. جواب کوتاه این است که پارسیان سکهٔ بانکی نیست و بانک پارسیان هم، تا جایی که ما دیدیم، آن را نمی‌فروشد. پلاک طلای ۱۸ عیاری است که واحدهای تولیدی می‌سازند. قیمتش از ضرب وزن در قیمت روز طلای ۱۸ عیار شروع می‌شود و هزینهٔ ساخت و سود فروشنده هم رویش می‌آید. برای هدیه و پس‌انداز کم انتخاب خوبی است، به شرط اینکه بدانید پولی که بابت ساخت و سود می‌دهید موقع فروش برنمی‌گردد. در ادامه وزن‌های رایج و روش حساب قیمت را می‌بینید و پارسیان را با ربع سکه و طلای آب‌شده می‌سنجیم. در پایان چهار بررسی ساده برای روز خرید می‌آوریم.
سکه پارسیان پلاک طلای ۱۸ عیار است و سکهٔ بانکی نیست
سکهٔ بانک مرکزی عیار ۹۰۰ دارد، یعنی از هر هزار جزء نهصد جزءش طلاست. پارسیان عیار ۷۵۰ دارد، همان ۱۸ عیاری که در انگشتر و گردنبند هم می‌بینید. رئیس اتحادیهٔ طلا و جواهر تهران در مهر ۱۴۰۵ گفت این محصول در واقع پلاک است و بانک مرکزی آن را ضرب نکرده. با اینکه اسمش یاد بانک پارسیان می‌اندازد، تا جایی که ما دیدیم بانک در صفحهٔ اصلی خودش چنین محصولی نمی‌فروشد، و این بررسی خود ماست. اگر کسی گفت «بانک پشتش است»، حرفش را بدون سند نپذیرید.
سکه گرمی را هم با پارسیان اشتباه نگیرید، چون محصول دیگری است و اگر دنبال آن هستید سکه گرمی را بخوانید.
پس چه چیزی می‌خرید؟ یک قطعهٔ کوچک طلای ۱۸ عیار که شکل سکه دارد و با بسته‌بندی، هولوگرام و نام تولیدکننده عرضه می‌شود تا هدیه‌دادنش راحت باشد. ارزشش به وزن و عیار طلایش است، نه به ضمانت یک بانک.
سوت چیست و هر وزن پارسیان چند گرم است
سوت واحد کوچک وزن در بازار طلاست و هزار سوت یک گرم می‌شود. بنابراین ۱۰۰ سوت ۰٫۱ گرم است و ۵۰۰ سوت نیم گرم. کوچک‌ترین بستهٔ پارسیان معمولاً ۵۰ سوت است. وزن‌ها با قدم‌های ۵۰ یا ۱۰۰ سوت تا یک گرم بالا می‌روند و بعضی تولیدکننده‌ها وزن‌های چندگرمی هم دارند. هر تولیدکننده محدودهٔ خودش را دارد و لازم نیست همه را ببینید، فقط وزنی را انتخاب کنید که به بودجه و مناسبتتان بخورد.
جدول زیر فقط ارزش خود طلا را نشان می‌دهد و ما آن را با ضرب وزن در قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار به‌دست آورده‌ایم. قیمت هر گرم را از صفحهٔ قیمت خود سایت در ۱۴ آبان ۱۴۰۵ گرفته‌ایم که حدود ۲۵٫۹۸ میلیون تومان بود، و همهٔ عددها تقریبی‌اند. قیمت ویترین از این بالاتر است و دلیلش را در بخش بعد می‌گوییم.
قیمت همین امروز را از صفحهٔ قیمت طلا و سکه ببینید. ما قیمت لحظه‌ای نمی‌نویسیم، چون تا بخوانید تغییر می‌کند.
جدول بالا چه چیزی را نشان میدهدعددهای جدول فقط ارزش طلاست. اگر ۱۰۰ سوت می‌خرید، طلای آن حدود ۲٫۶ میلیون تومان می‌ارزد. فاکتورتان بیشتر درمی‌آید، چون اجرت و سود فروشنده هم روی آن می‌آید. پیش از رفتن به طلافروشی، قیمت روز را از صفحهٔ قیمت طلا ببینید و یادداشت کنید تا فاکتور را با آن بسنجید.
قیمت سکه پارسیان چطور حساب می‌شود
پایهٔ قیمت این است که وزن را در قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ضرب کنید، و بعد دو مبلغ رویش می‌آید. یکی هزینهٔ ساخت، پرس و بسته‌بندی است که اجرت نام دارد و دیگری سود فروشنده. اینکه این دو روی هم چند درصد می‌شوند را از منبع معتبر و تاریخ‌دار پیدا نکردیم، برای همین عددی نمی‌دهیم. فقط این را می‌شود گفت که در بسته‌های ریز سهم اجرت از کل پول بیشتر است. ساخت یک قطعهٔ کوچک تقریباً همان‌قدر زحمت دارد که یک قطعهٔ بزرگ‌تر. اگر می‌خواهید منطق اجرت را بهتر ببینید، مقالهٔ اجرت ساخت طلا را بخوانید.
مالیات بر ارزش افزوده به خود طلا تعلق نمی‌گیرد و ده درصد فقط روی اجرت ساخت، سود و حق‌العمل فروشنده می‌نشیند. اتحادیه این را برای ۱۴۰۴ اعلام کرده بود و رسانه‌ها برای ۱۴۰۵ هم از قانون بودجه نقل کرده‌اند، اما متن رسمی ۱۴۰۵ را هنوز ندیده‌ایم. نرخ ۹ درصدی قدیمی است.
سوءتفاهم دیگری هم هست. جدول‌هایی که در سایت‌ها زیر عنوان «قیمت پارسیان» می‌بینید بیشتر وقت‌ها همان شاخص طلای ۱۸ عیار ضرب در وزن‌اند. این قیمتی نیست که فروشگاه از شما می‌گیرد، و حتی دو سایت برای یک روز عددهای متفاوت داده بودند. اگر قیمت ویترین از جدول بالاتر بود، این به‌تنهایی دلیل گرانفروشی نیست. فاکتور را باز کنید و ببینید فروشنده اجرت و سود را چقدر گذاشته.
فرض کنید ۲۰۰ سوت می‌خواهید که طبق جدول طلای آن حدود ۵٫۲ میلیون تومان می‌ارزد. فرض کنیم فروشنده برای ساخت و سودش ده درصد روی آن بگذارد. این عدد فرضی است و واقعیت را نشان نمی‌دهد. فاکتور حدود ۵٫۷ میلیون درمی‌آید و نزدیک نیم میلیون تومانش بابت چیزی است که طلا نیست.
موقع فروش سکه پارسیان چقدر کم می‌گیرید
پولی که بابت اجرت و سود داده‌اید موقع فروش معمولاً برنمی‌گردد. ربع سکه را در بازار رسمی و گسترده می‌شود فروخت، اما پارسیان را بیشتر خود فروشنده یا بعضی طلافروشی‌ها پس می‌خرند. بعضی فروشندگان می‌گویند بازخرید را با عیار ۷۴۰ حساب می‌کنند که حدود ۱٫۳ درصد کمتر از ۷۵۰ است و اجرت هم در آن نمی‌آید. این حرف خود فروشندگان است و تأیید رسمی ندارد. سیاست رسمی بازخرید را هم پیدا نکردیم، برای همین پیش از خرید خودتان از فروشنده بپرسید.
همان مثال ۲۰۰ سوتی را ادامه بدهیم، باز هم به‌عنوان نمونهٔ فرضی. سال بعد می‌خواهید آن را بفروشید و قیمت طلا تغییری نکرده است. طلای شما همان ۵٫۲ میلیون است. اگر با عیار ۷۴۰ بازخرید کنند، حدود ۵٫۱ میلیون می‌گیرید، پس از ۵٫۷ میلیونی که داده بودید نزدیک ۶۰۰ هزار تومان کم می‌آورید. برای جبران این کسری، قیمت طلا تا آن موقع باید حدود ۱۲ درصد بالا برود. هر چه بیشتر برود، سودی هم برایتان می‌ماند.
پیش از خرید از فروشنده بپرسیداگر برای ۲۰۰ سوت حدود ۵٫۷ میلیون تومان می‌دهید، پیش از پرداخت سه چیز بپرسید. فروشنده بازخرید را با چه عیاری حساب می‌کند، اجرت را پس می‌دهد یا نه، و فاکتور اصلی لازم است یا نه. اگر جوابش را روی فاکتور بنویسد یا امضا کند، سال بعد سندی دارید.
اگر فقط برای هدیه می‌خرید و قرار نیست آن را بفروشید، این فاصله اهمیت چندانی ندارد. برای پس‌انداز بلندمدت آن را جزو هزینه حساب کنید، چون همین کسری سال بعد خودش را نشان می‌دهد. اگر هم می‌خواهید از نوسان کوتاه‌مدت قیمت سود بگیرید، پارسیان به کارتان نمی‌آید.
پارسیان یا ربع سکه یا طلای آب‌شده
برای پول کم یا متوسط سه گزینه دارید و هرکدام جای خودش را دارد. با پارسیان می‌شود با پول خیلی کم شروع کرد و بسته‌اش برای هدیه مناسب است. حباب هم ندارد، یعنی قیمتش از ارزش طلای داخلش جدا نمی‌شود، اما فروختنش سخت‌تر است و نمونهٔ جعلی‌اش هم در بازار پیدا کرده‌اند. ربع سکه را راحت‌تر می‌شود فروخت، ولی پول بیشتری می‌خواهد و حباب دارد. طلای آب‌شده یعنی طلای خام، مثل شمش یا قطعهٔ بدون طرح سکه، و شکل هدیه ندارد.
اگر چند میلیون دارید و برای عروسی یا تولد هدیه می‌خواهید، پارسیان منطقی است. اگر مبلغ بزرگ‌تری برای نگه‌داری چندساله دارید، ربع سکه یا طلای آب‌شده را هم کنار آن بسنجید. رئیس اتحادیهٔ طلای کاشان در خرداد ۱۴۰۵ برای ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان سکهٔ بانکی وکیوم با فاکتور را بهترین دانسته بود، البته با قیمت‌های آن زمان. این فقط یک نظر است و انتخاب شما به هدف و مدت نگه‌داری‌تان بستگی دارد.
چهار بررسی پیش از خرید سکه پارسیان
چهار بررسی ساده را پیش از پرداخت انجام بدهید. هیچ‌کدام وقت زیادی نمی‌گیرد و جلوی بیشتر دردسرها را می‌گیرد.
- مجوز را ببینید. از فروشنده بخواهید مجوز خرده‌فروشی طلایش را نشانتان بدهد، چون مجوز صرافی یا سکه‌فروشی برای فروش پارسیان کافی نیست.
- فاکتور رسمی و مهردار بگیرید و ببینید فروشنده وزن، عیار، اجرت و سود را جدا نوشته است.
- پول را به حساب یا کارت‌خوان خود فروشگاه بپردازید، نه به حساب شخصی افراد. اگر با فروشگاه اختلاف پیدا کردید، رسید بانکی همان پرداخت برای شکایت در اتحادیه به کارتان می‌آید.
- بسته باید سالم و وکیوم باشد. روی آن هولوگرام و نام تولیدکننده را ببینید. اگر کد اتحادیه هم روی بسته هست، آن را یادداشت کنید.
این دقت بی‌دلیل نیست. رئیس اتحادیهٔ کاشان در خرداد ۱۴۰۵ از کشف حدود ۲۱ کیلو قطعهٔ جعلی با نام پارسیان خبر داد. در مهر هم رئیس اتحادیهٔ تهران از گزارش‌هایی دربارهٔ پلاک جعلی در بعضی صرافی‌ها گفت که هنوز شکایت رسمی نداشت. ما راه رسمی استعلام کد روی بسته را پیدا نکردیم. از فروشنده بخواهید روش استعلام را نشانتان بدهد.
قدم بعدی ساده است. پیش از رفتن به طلافروشی، قیمت امروز طلای ۱۸ عیار را در صفحهٔ قیمت طلا و سکه ببینید و وزن مورد نظرتان را در آن ضرب کنید. وقتی عدد فروشنده را دیدید، می‌دانید اجرت و سودش را چقدر حساب کرده است.
سلب مسئولیتاین نوشته برای آگاهی عمومی است و پیشنهاد خرید یا فروش نیست. عددها تقریبی‌اند و مثلاً مبلغ ۵٫۷ میلیون تومان در مثال ۲۰۰ سوتی فقط یک فرض است. پیش از خرید، شرایط را خودتان با فروشنده و منابع رسمی بررسی کنید.
نظر شما درباره این مقاله چیست؟
شما چه امتیازی می‌دهید؟