تصور کنید میتوانید یک قطعه زمین بخرید، روی آن ساختمان بسازید، کسبوکار راهاندازی کنید و حتی آن را با سود بفروشید؛ اما نه در دنیای واقعی، بلکه در یک جهان مجازی سهبعدی کاملاً غیرمتمرکز که هیچ شرکت یا دولتی کنترلش نمیکند. این دقیقاً همان چیزی است که دیسنترالند (Decentraland) ارائه میدهد.
دیسنترالند (Decentraland) چیست؟ یک دنیای موازی روی بلاکچین
دیسنترالند یک متاورس غیرمتمرکز مبتنی بر بلاکچین اتریوم است که در آن کاربران واقعاً مالک داراییهای دیجیتال خود هستند. برخلاف بازیهای سنتی که اگر سرور خاموش شود همه چیز از بین میرود، در دیسنترالند مالکیت شما روی بلاکچین ثبت شده و هیچکس نمیتواند آن را از شما بگیرد.
توکن اصلی این اکوسیستم، MANA نام دارد که واحد پرداخت، رأیگیری و تعامل در تمام فضای دیسنترالند است. در این مقاله، بهعنوان یک راهنمای جامع، همه چیز درباره دیسنترالند، توکنومیکس آن، نحوه کسب درآمد، مزایا، معایب و آینده این پروژه را به زبان ساده بررسی میکنیم.
خلاصه سریع: دیسنترالند در یک نگاهدیسنترالند یک متاورس غیرمتمرکز روی بلاکچین اتریوم است. توکن اصلی آن MANA (ERC-20) برای خرید، فروش و حکمرانی استفاده میشود. زمینهای این دنیا بهصورت NFT (توکن LAND) در اختیار کاربران است و هیچ نهاد مرکزی مالک آن نیست.
دیسنترالند توسط دو توسعهدهنده آرژانتینی، آری میلیش (Ari Meilich) و استبان اوردانو (Esteban Ordano) پایهگذاری شد. مسیر این پروژه را میتوان در چند مرحله کلیدی خلاصه کرد:
نکته جالب تاریخیاگر در ICO سال ۲۰۱۷ دیسنترالند شرکت میکردید و ۲۴ دلار میپرداختید، ۱۰۰۰ توکن MANA دریافت میکردید. در اوج قیمت (۵.۹۰ دلار)، ارزش این ۱۰۰۰ توکن به ۵۹۰۰ دلار میرسید؛ یعنی بازدهی نزدیک به ۲۴۵ برابر!
بنیانگذاران: چه کسانی دیسنترالند را ساختند؟
انتخاب این دو بنیانگذار برای چنین پروژه پیشگامانهای اتفاقی نبود. هر دو سابقه درخشانی در حوزه بلاکچین و فناوری داشتند:
آری میلیش (Ari Meilich)
فارغالتحصیل علوم اعصاب و اقتصاد عصبی از دانشگاه نیویورک، آری میلیش پیش از دیسنترالند پلتفرم استعدادیابی Benchrise را تأسیس کرده بود و در شرکت سرمایهگذاری CRV بهعنوان تحلیلگر فعالیت داشت. همچنین در پروژههای بلاکچینی مانند Streamium (پلتفرم پخش ویدئو مبتنی بر بیتکوین) و Bitcore مشارکت داشت.
استبان اوردانو (Esteban Ordano)
استبان اوردانو بنیانگذار Zeppelin Solutions (امروز بهنام OpenZeppelin شناخته میشود) است؛ شرکتی که ابزارهای امنیتی برای قراردادهای هوشمند اتریوم ارائه میدهد و از معتبرترین نامها در اکوسیستم اتریوم به شمار میرود. او همچنین سابقه کار در Google و BitPay را در کارنامه دارد.
حکمرانی غیرمتمرکزاز آوریل ۲۰۲۰، هر دو بنیانگذار مدیریت اجرایی پروژه را به DAO سپردند و خود در نقش مشاور باقی ماندند. این یعنی دیسنترالند واقعاً توسط جامعه کاربرانش اداره میشود؛ نه توسط یک شرکت.
توکنومیکس دیسنترالند: سهگانه MANA، LAND و Estate
قلب اقتصادی دیسنترالند سه توکن است که هر کدام نقش و هویت مستقلی دارند. درک تفاوت این سه توکن برای هر سرمایهگذار یا کاربر ضروری است:
توکن MANA: پول دیجیتال دیسنترالند
MANA یک توکن مثلی (Fungible) است؛ یعنی دقیقاً مثل اسکناس، همه واحدهایش با هم برابرند. اگر ۱۰ MANA به کسی قرض بدهید، هر ۱۰ MANA دیگری برای پسدادن کافی است. این توکن برای موارد زیر استفاده میشود:
- خرید زمین (LAND) و آیتمهای درون متاورس
- پرداخت برای پوشیدنیها، هنر دیجیتال و تجربههای خاص
- شرکت در رأیگیریهای حکمرانی (پس از تبدیل به wMANA)
- کسب درآمد و تجارت در اقتصاد دیسنترالند
نکته فنی مهمکلید خصوصی قرارداد هوشمند توکن MANA توسط بنیانگذاران از بین رفته است. این بهمعنای آن است که هیچکس، حتی سازندگان پروژه، نمیتوانند تغییری در این قرارداد ایجاد کنند؛ یک تضمین جدی برای غیرمتمرکز بودن پروژه.
توکن LAND: مالکیت واقعی زمین در متاورس
LAND یک NFT منحصربهفرد است که نشاندهنده یک قطعه زمین ۱۰×۱۰ متر (معادل ۳۳×۳۳ فوت) در دنیای مجازی دیسنترالند است. ارتفاع این زمین نامحدود است و صاحب آن میتواند هر سازهای با هر ارتفاعی بسازد.
دیسنترالند در ابتدا ۹۰,۶۰۱ قطعه LAND ایجاد کرد که همگی در عرضه اولیه به فروش رفتند. این محدودیت عرضه، LAND را به یک دارایی دیجیتال کمیاب تبدیل کرده است.
توکن Estate: ادغام زمینها برای پروژههای بزرگ
وقتی چند LAND مجاور را با هم ترکیب کنید، یک Estate تشکیل میشود. Estate یک NFT جداگانه است که مدیریت یکپارچه چندین قطعه زمین را ممکن میسازد. شرکتها و پروژههای بزرگتر معمولاً از Estate برای ساخت مراکز تجاری، موزه، کازینو و غیره استفاده میکنند.
چگونه دیسنترالند کار میکند؟ ساختار فنی و حکمرانی
DAO: حکمرانی در دست مردم
یکی از ویژگیهای برجسته دیسنترالند، ساختار DAO (Decentralized Autonomous Organization) یا سازمان خودگردان غیرمتمرکز آن است. پس از راهاندازی رسمی در ۲۰۲۰، کنترل پلتفرم بهطور کامل به جامعه کاربران واگذار شد.
نحوه شرکت در رأیگیری:
- دارندگان MANA: باید توکنها را به wMANA تبدیل کنند (توکنها در طول رأیگیری قفل میشوند و پس از آن آزاد میگردند)
- دارندگان LAND یا Estate: نیازی به قفل کردن ندارند، کافی است توکنها را در DAO ثبت کنند
هیئت SAB: لایه امنیتی حکمرانی
علاوه بر DAO، هیئتی بهنام SAB (Security Advisory Board) متشکل از ۵ نفر منتخب جامعه دیسنترالند وجود دارد. وظایف SAB شامل موارد زیر است:
- نظارت بر امنیت قراردادهای هوشمند
- بررسی و فیلتر پیشنهادهای حکمرانی پیش از رأیگیری عمومی
- جلوگیری از تصویب پیشنهادهای مخرب یا کلاهبرداری
کاربردهای عملی دیسنترالند: در این متاورس چه میتوان کرد؟
دیسنترالند فقط یک بازی نیست؛ یک اقتصاد مجازی کامل است. در اینجا فهرستی از فعالیتهای اصلی که میتوانید در این متاورس انجام دهید آمده است:
کسب درآمد از دیسنترالند
- خرید و فروش LAND: مثل بازار مسکن واقعی، قطعات زمین در مکانهای پرترافیک ارزش بالاتری دارند.
- اجاره زمین: اگر LAND دارید اما نمیخواهید آن را بفروشید، میتوانید آن را به کسبوکارها اجاره دهید.
- ساخت و فروش تجربه: ایجاد بازی، گالری هنری، کازینو، فروشگاه یا فضای رویداد و دریافت هزینه ورودی از کاربران.
- طراحی و فروش پوشیدنی: طراحان میتوانند لباس و اکسسوری برای آواتارها طراحی کرده و بهعنوان NFT بفروشند.
- شرکت در رویدادها و مسابقات: دیسنترالند بهطور منظم رویدادهایی با جوایز MANA برگزار میکند.
تجربههای قابل انجام در متاورس
- بازدید از نمایشگاههای هنری NFT و گالریهای مجازی
- شرکت در کنسرتهای موسیقی زنده (برندهایی مثل Atari در آن رویداد برگزار کردهاند)
- حضور در کازینوهای مجازی
- دیدن و خرید در فروشگاههای برندهای معتبر
- یادگیری در دانشگاه مجازی دیسنترالند
- آشنایی با پلتفرم از طریق Genesis Plaza (میدان اصلی برای تازهواردان)
چگونه شروع کنیم؟برای شروع، حتی نیازی به داشتن MANA ندارید! به آدرس play.decentraland.org مراجعه کنید و بهعنوان مهمان وارد شوید. برای ذخیره پیشرفت و مالکیت داراییها، کیف پول متامسک خود را متصل کنید.
مزایا و معایب دیسنترالند
مزایای دیسنترالند
- مالکیت واقعی دارایی دیجیتال: داراییهای شما روی بلاکچین ثبت است و هیچ شرکتی نمیتواند آن را مصادره کند.
- غیرمتمرکز بودن حقیقی: DAO اداره پلتفرم را بر عهده دارد و کاربران در تصمیمات کلیدی شریک هستند.
- اقتصاد باز و درآمدزا: چندین روش مختلف برای کسب درآمد واقعی از طریق بازی و فعالیت در متاورس وجود دارد.
- پشتیبانی از استاندارد NFT: داراییهای شما قابل معامله در هر بازار NFT هستند.
- Open Source بودن: توسعهدهندگان مستقل میتوانند ابزار و تجربههای جدید به پلتفرم اضافه کنند.
- دسترسی آسان: بدون نیاز به نصب نرمافزار خاص، از مرورگر وب قابل دسترسی است.
معایب و چالشهای دیسنترالند
- تمرکز قدرت در دست دارندگان بزرگ: صاحبان LAND ارزش رأی بالاتری دارند که میتواند منجر به نابرابری در حکمرانی شود.
- هزینههای گس اتریوم: تراکنشها روی شبکه اتریوم گران هستند، هرچند در حال حاضر بخشی از عملیات به Polygon منتقل شده است.
- کاربران فعال پایین: یکی از انتقادات جدی، تعداد کم کاربران همزمان فعال در پلتفرم است.
- عدم پشتیبانی از موبایل: هنوز نسخه رسمی موبایل ارائه نشده است.
- قیمت بالای داراییها: LAND و آیتمهای پریمیوم برای بسیاری از کاربران معمولی دسترسناپذیر هستند.
- رقابت شدید با رقبا: پروژههایی مثل The Sandbox, Otherside و متاورسهای جدید رقبای جدی هستند.
هشدار سرمایهگذاریسرمایهگذاری در MANA یا LAND پرریسک است. قیمت MANA از اوج ۵.۹۰ دلار (نوامبر ۲۰۲۱) با افت شدیدی روبرو شد. همیشه فقط با سرمایهای که توان از دست دادن آن را دارید وارد این بازار شوید.
پروژههای مشهور در دیسنترالند
با وجود اینکه دیسنترالند هنوز در مراحل توسعه است، شرکتها و پروژههای بزرگی در این فضا حضور پیدا کردهاند:
- Rarible: پلتفرم ساخت و معامله NFT، لند در دیسنترالند خریده و گالری خود را راهاندازی کرده است.
- MakerDAO: پروتکل DeFi معروف که در این فضا حضور دارد.
- SuperRare: گالری دیجیتال برای هنرمندان که در دیسنترالند نیز فعال است.
- Atari: برند بازی معروف که یک کازینو مجازی در دیسنترالند ساخته است.
- Sotheby’s: حراجی معتبر که نسخه مجازی خود را در دیسنترالند افتتاح کرد.
کیف پولهای پشتیبانیکننده از MANA
چون MANA یک توکن ERC-20 روی اتریوم است، هر کیف پولی که اتریوم را پشتیبانی کند میتواند MANA را نیز نگهداری کند. در ادامه بهترین گزینهها را بر اساس نوع کاربرد معرفی میکنیم:
توصیه امنیتیبهترین گزینه برای استفاده روزانه در پلتفرم، MetaMask است زیرا بهطور مستقیم با دیسنترالند یکپارچه است. برای ذخیرهسازی بلندمدت و مبالغ بالا، از کیف پول سختافزاری Ledger یا Trezor استفاده کنید.
نحوه خرید ارز دیجیتال دیسنترالند (MANA)
توکن MANA در اکثر صرافیهای معتبر دنیا قابل معامله است. برای کاربران ایرانی، مسیر خرید معمولاً به این صورت است:
- ابتدا از یک صرافی ایرانی معتبر، تتر (USDT) خریداری کنید.
- تتر را به یک صرافی بینالمللی مثل KuCoin یا Gate.io منتقل کنید.
- با استفاده از جفت MANA/USDT، توکن MANA خریداری کنید.
- بلافاصله پس از خرید، MANA را به کیف پول شخصی خود منتقل کنید.
برخی از صرافیهای اصلی که MANA را لیست کردهاند:
- Binance: بزرگترین صرافی دنیا، جفتهای MANA/USDT، MANA/BTC و MANA/ETH
- Coinbase: معتبرترین صرافی آمریکایی، قابل خرید با دلار و یورو
- KuCoin: بدون محدودیت جغرافیایی و مناسب برای ایرانیان
- Gate.io: گزینه مناسب دیگر برای کاربران ایرانی
- OKX: صرافی بینالمللی با حجم معاملات بالا
- Crypto.com: پلتفرم معروف با اپ موبایل قوی
هشدار مهمپس از خرید، هرگز توکنهای خود را در صرافی نگه ندارید. صرافیها هک میشوند و در صورت ورشکستگی، دسترسی به داراییهایتان از دست میرود. بلافاصله به کیف پول شخصی منتقل کنید.
آینده دیسنترالند و توکن MANA
دیسنترالند در تقاطع چند موج فناوری قرار دارد: متاورس، NFT، DeFi و Web3. این موقعیت استراتژیک میتواند هم فرصتهای بزرگی ایجاد کند و هم ریسکهای جدی به همراه داشته باشد.
فرصتهای رشد
- پذیرش سازمانی: حضور برندهای بزرگی مثل Sotheby’s و Atari نشانه جدی بودن این فضا است.
- رشد متاورس: بازار متاورس طبق پیشبینیها تا ۲۰۳۰ به صدها میلیارد دلار خواهد رسید.
- ادغام با Polygon: با انتقال بخشی از فعالیتها به لایه دوم Polygon، هزینه تراکنشها کاهش یافته است.
- توسعه جامعه: اکوسیستم سازندگان و خلاقان در حال رشد است.
چالشهای پیش رو
- رقابت شدید با The Sandbox، Otherside (Yuga Labs) و پروژههای جدیدتر
- نیاز به افزایش تعداد کاربران فعال روزانه برای اثبات ارزش واقعی
- پیشرفت تکنولوژی VR که میتواند هم فرصت و هم تهدید باشد
جمعبندیدیسنترالند یک پیشگام در فضای متاورس غیرمتمرکز است که مالکیت واقعی دارایی دیجیتال و حکمرانی توسط جامعه را امکانپذیر میکند. موفقیت بلندمدت آن به توانایی جذب کاربران فعال بیشتر و رقابت با پروژههای نوظهور بستگی دارد. قبل از سرمایهگذاری، حتماً تحقیقات کامل انجام دهید.