خیلیها فکر میکنند تحلیل تکنیکال چیزی است که فقط با تجربه و دیدن هزاران نمودار یاد گرفته میشود، اما واقعیت این است که پایهایترین و کاربردیترین بخش این دانش، همان چیزی است که در طول چند دهه گذشته توسط بزرگان این حوزه در قالب کتاب مستند شده است. اگر امروز وقت و بودجه کافی برای شرکت در دورههای آموزشی طولانی ندارید، خواندن هدفمند چند کتاب تحلیل تکنیکال معتبر، سریعترین و کمهزینهترین راه برای رسیدن به یک درک عمیق و قابلاعتماد از رفتار بازار است؛ به شرطی که کتاب درست را انتخاب کنید و آن را درست بخوانید.
در این مقاله قصد داریم نه یک فهرست خشک، بلکه یک راهنمای کامل و تحلیلی از بهترین کتابهای تحلیل تکنیکال دنیا و ایران در اختیار شما بگذاریم؛ کتابهایی که هرکدام به دلیل خاصی در میان معاملهگران حرفهای جا افتادهاند. در کنار معرفی هر اثر، دلیل اهمیت آن، مخاطب هدف، مهمترین مفاهیمی که آموزش میدهد و وضعیت ترجمه فارسی آن را هم بررسی میکنیم تا انتخاب شما آسانتر شود.
چرا در سالهای اخیر همچنان باید کتاب تحلیل تکنیکال بخوانیم؟
در دنیایی که پر شده از دورههای آموزشی آنلاین و کلیپهای چند دقیقهای شبکههای اجتماعی، این سؤال منطقی است که چرا هنوز باید وقت گذاشت و یک کتاب ۴۰۰ صفحهای خواند؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه میشود: عمق. محتوای کوتاه معمولاً یک تکنیک را نشان میدهد بدون آنکه منطق پشت آن، محدودیتهایش و شرایط شکست آن را توضیح دهد. کتابهای معتبر تحلیل تکنیکال، برخلاف محتوای پراکنده اینترنتی، نتیجه سالها آزمونوخطای واقعی نویسندگانشان در بازارهای واقعی است و همین موضوع، آنها را به منبعی قابل استناد و باثبات تبدیل میکند.
این مقاله برای چه کسانی نوشته شده است؟
- افرادی که تازه وارد بازار بورس، فارکس یا ارز دیجیتال شدهاند و میخواهند پایهایترین اصول تحلیل نمودار را از یک منبع معتبر یاد بگیرند.
- معاملهگرانی با تجربه متوسط که به دنبال تکمیل دانش خود در حوزههای تخصصیتر مثل امواج الیوت، الگوهای هارمونیک یا اندیکاتورها هستند.
- تحلیلگران حرفهای که میخواهند رویکرد خود را با معیارهای آماری و علمی محک بزنند و از حدس و گمان فاصله بگیرند.
- هرکسی که پیش از سرمایهگذاری واقعی، میخواهد بداند سرمایهگذاری بر مبنای نمودار قیمت واقعاً چه ریسکها و محدودیتهایی دارد.
پیش از انتخاب کتاب؛ چند معیار مهم که اغلب نادیده گرفته میشوند
خیلی از افراد صرفاً بر اساس محبوبیت یا تعداد فروش، کتابی را انتخاب میکنند و بعد از چند فصل متوجه میشوند سطح کتاب با دانش فعلی آنها همخوانی ندارد. برای انتخاب درست، به این چهار معیار توجه کنید:
- سطح دانش فعلی شما: کتابهایی مثل اثر جک شواگر برای مبتدیان و کتابهایی مثل اثر دیوید آرونسون برای سطح پیشرفته طراحی شدهاند.
- بازار هدف شما: برخی کتابها بر بورس سهام تمرکز دارند و برخی دیگر مثل کتاب جک شواگر در حوزه قراردادهای آتی، برای بازارهای مشتقه نوشته شدهاند.
- رویکرد نویسنده: بعضی کتابها الگومحور هستند (مثل بولکوفسکی)، بعضی آماری و علمی (مثل آرونسون) و بعضی روانشناسیمحور (مثل شانون و گریمز).
- وضعیت ترجمه: اگر به زبان انگلیسی مسلط نیستید، وجود یا نبود ترجمه فارسی روان، تعیینکننده است.
جدول مقایسهای بهترین کتابهای تحلیل تکنیکال
| ردیف | نام کتاب | نویسنده | سطح مخاطب | تمرکز اصلی | ترجمه فارسی |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه | جان مورفی | مبتدی تا حرفهای | مرجع جامع و پایهای | دارد |
| ۲ | تحلیل تکنیکال روند سهام | ادواردز و مگی | متوسط تا پیشرفته | الگوهای کلاسیک نمودار | محدود |
| ۳ | داینامیک تریدینگ | رابرت ماینر | پیشرفته | الیوت و تحلیل زمانی | ندارد |
| ۴ | هارمونیک تریدینگ پیشرفته | علی محمدی | متوسط تا پیشرفته | الگوهای هارمونیک و فیبوناچی | تألیف فارسی |
| ۵ | دوره نمودارهای شمعی | استیو نیسون | مبتدی تا متوسط | الگوهای کندل استیک | ندارد (اثر مشابه دارد) |
| ۶ | راهنمای جامع قراردادهای آتی | جک شواگر | متوسط تا پیشرفته | بازار آتی و سیستم معاملاتی | ندارد |
| ۷ | دایرهالمعارف الگوهای نموداری | توماس بولکوفسکی | متوسط تا پیشرفته | آمار عملکرد الگوها | دارد |
| ۸ | دایرهالمعارف اندیکاتورهای بازار | رابرت کولبی | پیشرفته | مرجع کامل اندیکاتورها | ندارد |
| ۹ | مبانی تحلیل تکنیکال | جک شواگر | مبتدی | شروع ساده و کاربردی | دارد |
| ۱۰ | هنر و علم تحلیل تکنیکال | آدام گریمز | پیشرفته | روانشناسی و ساختار بازار | ندارد |
| ۱۱ | تحلیل تکنیکال با چند تایمفریم | برایان شانون | متوسط | تحلیل چند بازه زمانی | ندارد |
| ۱۲ | تحلیل تکنیکال مبتنی بر شواهد | دیوید آرونسون | پیشرفته/تحلیلی | اعتبارسنجی آماری سیگنالها | ندارد |
| ۱۳ | تعریف تحلیل تکنیکال | مارتین پرینگ | مبتدی تا متوسط | روانشناسی بازار و روند | محدود |
معرفی کامل و تحلیلی بهترین کتابهای تحلیل تکنیکال
۱. تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه؛ جان مورفی
Technical Analysis of the Financial Markets
اگر بخواهیم یک کتاب را بهعنوان نقطه شروع مطلق برای هر علاقهمند به تحلیل تکنیکال معرفی کنیم، همین اثر است. جان مورفی، تحلیلگر باسابقه شبکه CNBC و مدیر ارشد سابق مؤسسه مریل لینچ، بیش از چهار دهه تجربه خود را در این کتاب خلاصه کرده است. کتاب در ۱۸ فصل و دو پیوست، تمام اصول بنیادین این حوزه از روندها و سطوح حمایت و مقاومت تا الگوها، اسیلاتورها و رفتار صحیح معاملهگر را پوشش میدهد.
نکته کلیدی نگاه مورفی این است که او تحلیل تکنیکال را نه یک ابزار تنها، بلکه ترکیبی از چند تکنیک همپوشان میداند که هرکدام در شرایط خاص بازار کاربرد دارند؛ به همین دلیل تحلیلگر باید مدام دنبال «سرنخهای همگرا» باشد، نه یک سیگنال قطعی. این کتاب به فارسی و با ترجمه کامیار فراهانی در دسترس است و به دلیل جامعیت، هنوز هم بهعنوان مرجع اصلی دانشگاهی و عملی این حوزه شناخته میشود.
چرا این کتاب را اول از همه بخوانیم؟چون قبل از یادگیری هر تکنیک تخصصی، باید چارچوب کلی و منطق پشت تحلیل تکنیکال را بشناسید. این کتاب دقیقاً همین نقش را بازی میکند.
۲. تحلیل تکنیکال روند سهام؛ رابرت ادواردز و جان مگی
این کتاب که اولین بار در سال ۱۹۴۸ منتشر شد، در فهرست اصلی مقالات مشابه معمولاً دیده نمیشود، اما نادیده گرفتن آن یک اشتباه بزرگ است؛ چون عملاً پایهگذار مکتب «تحلیل تکنیکال کلاسیک» محسوب میشود. تقریباً تمام مفاهیمی که امروز درباره الگوهای سقف و کف دوقلو، الگوهای ادامهدهنده و اهمیت حجم معاملات میشنوید، ریشه در همین اثر دارد. بسیاری از منابع فارسی معاصر، از جمله آثار برخی نویسندگان داخلی، مستقیماً بر مبنای همین کتاب نوشته شدهاند. اگر میخواهید منشأ اصلی الگوهای کلاسیک نموداری را از زبان بانیان آن بخوانید، این کتاب گزینه بیرقیبی است.
۳. داینامیک تریدینگ؛ رابرت ماینر
Dynamic Trading
رابرت ماینر از سال ۱۹۸۶ در حوزه استراتژیهای معاملاتی فعالیت میکند و در سال ۱۹۹۷ به دلیل پیشبینیهای دقیقش، عنوان معامله برگزیده سال را از آن خود کرد. کتاب داینامیک تریدینگ او در سال ۱۹۹۹ بهعنوان کتاب برگزیده سال در حوزه معاملات شناخته شد و همچنان یکی از پرفروشترین آثار این حوزه است.
این کتاب برای کسانی نوشته شده که پس از یادگیری مبانی، میخواهند وارد سطح تحلیل زمانی و قیمتی ترکیبی شوند. ماینر در این اثر، الگوی عملی امواج الیوت را به همراه روشهای تحلیل زمانی داینامیک آموزش میدهد؛ رویکردی که به معاملهگر کمک میکند نواحی با بیشترین احتمال تغییر روند را از نظر زمان و قیمت، بهطور همزمان شناسایی کند. توجه داشته باشید این کتاب برای مبتدیان کاملاً مناسب نیست و نیاز به آشنایی قبلی با مفاهیم پایه دارد.
۴. هارمونیک تریدینگ پیشرفته در بازارهای سرمایه؛ علی محمدی
در میان کتابهای تألیفی فارسی، این اثر جایگاه ویژهای دارد. کتاب در سه بخش تنظیم شده و بهجای صرفاً ترجمه مفاهیم غربی، الگوهای هارمونیک جدید، کاربرد پیشرفته فیبوناچی و ارتباط این الگوها با امواج الیوت را به زبان فارسی و با مثالهای داخلی توضیح میدهد.
ایده اصلی هارمونیک تریدینگ این است که با استفاده از نسبتهای فیبوناچی و الگوهای قیمتی خاص، نواحی بازگشت احتمالی قیمت یا همان PRZ را شناسایی کنیم؛ فرضیهای که بر تکرار الگوها و سیکلهای بازار بنا شده است. این کتاب برای کسانی که به دنبال یک منبع فارسی عمیق در کنار چنگال آندروز و تحلیل الیوت هستند، انتخاب مناسبی است.
۵. دوره نمودارهای شمعی؛ استیو نیسون
The Candlestick Course
نمودارهای شمعی بیش از دویست سال پیش در ژاپن برای تحلیل قیمت برنج استفاده میشدند، اما استیو نیسون کسی بود که این تکنیک را به دنیای معاملاتی غرب معرفی کرد. کتاب او یکی از کاملترین منابع عملی در این زمینه است؛ از سادهترین الگوهای تککندلی شروع میکند و به تدریج به الگوهای پیچیدهتر میرسد، در حالی که هر فصل با بخش پرسش و پاسخ همراه است تا میزان یادگیری واقعی شما سنجیده شود.
این اثر مشخص در ایران ترجمه نشده، اما اثر دیگر نیسون با عنوان «الگوهای شمعی ژاپنی» توسط کامیار فراهانیفرد و رضا قاسمیان لنگرودی ترجمه و توسط نشر چالش منتشر شده است؛ منبعی که میتواند جایگزین خوبی برای فارسیزبانان باشد.
۶. راهنمای جامع قراردادهای آتی؛ جک شواگر
A Complete Guide to the Futures Market
این کتاب یک منبع فراگیر است که تحلیل تکنیکال، سیستمهای معاملاتی، تحلیل فاندامنتال، قراردادهای اختیار و اصول معاملاتی را در کنار هم بررسی میکند. شواگر با زبانی ساده، باورهای نادرست رایج درباره بازار را از واقعیتهای قابل اندازهگیری جدا میکند و دستورالعملی گامبهگام برای طراحی و آزمایش یک سیستم معاملاتی ارائه میدهد.
پیتر برنت، معاملهگر شناختهشده بازار، درباره این اثر نوشته است: «این کتاب به سرعت تبدیل به کتابی کلیدی در بازار قراردادهای آتی خواهد شد و سالها مرجع اصلی خواهد بود.» این کتاب هنوز به فارسی ترجمه نشده و مناسب معاملهگرانی است که قصد فعالیت جدی در بازار مشتقه دارند.
۷. دایرهالمعارف الگوهای نموداری؛ توماس بولکوفسکی
Encyclopedia Of Chart Patterns
تفاوت اصلی این کتاب با اکثر منابع مشابه، تکیه بر آمار واقعی بهجای نظریه صرف است. بولکوفسکی حدود ۵۳ الگوی نموداری اصلی و ۹ الگوی جانبی را بررسی کرده و برای هر کدام، درصد موفقیت، میانگین بازده و نرخ شکست را بر مبنای دادههای تاریخی واقعی ارائه میدهد.
لری ویلیامز، معاملهگر و نویسنده شناختهشده، درباره این اثر گفته است: «این کتاب کاملترین مرجع الگوهای نموداری است و مسائلی را پوشش میدهد که پیش از این کمتر به آنها توجه میشد.» این کتاب توسط مهدی میرزایی و پوریا تیرگر به فارسی ترجمه و توسط نشر آراد منتشر شده و برای هر کسی که میخواهد از حدسوگمان فاصله بگیرد، پیشنهاد میشود.
۸. دایرهالمعارف اندیکاتورهای بازار تکنیکال؛ رابرت کولبی
The Encyclopedia Of Technical Market Indicators
اگر تا امروز اندیکاتورها برایتان مجموعهای پراکنده و بدون منطق مشخص بودهاند، این دایرهالمعارف میتواند نگاه شما را تغییر دهد. کولبی، بهصورت الفبایی، فلسفه ساخت هر اندیکاتور، فرمول آن و دستورالعمل عملی استفاده در معاملات روزانه را توضیح میدهد. این کتاب هنوز به فارسی ترجمه نشده اما برای معاملهگران پیشرفتهای که میخواهند بهجای استفاده کورکورانه از اندیکاتور، منطق پشت آن را بفهمند، ارزش زیادی دارد.
۹. مبانی تحلیل تکنیکال؛ جک شواگر
Getting Started in Technical Analysis
برخلاف اثر قبلی شواگر که برای بازار مشتقه و سطح پیشرفته نوشته شده، این کتاب دقیقاً برای مبتدیان طراحی شده است. او مفاهیمی مثل روند، دامنه معاملاتی، الگوهای نمودار، حد سود و ضرر و رویکرد هرمی سرمایهگذاری را با زبانی بسیار ساده و مثالهای فراوان توضیح میدهد. این کتاب با عنوان «شروع تحلیل تکنیکال» به فارسی ترجمه شده و یکی از بهترین گزینهها برای اولین کتاب تحلیل تکنیکال شماست.
۱۰. هنر و علم تحلیل تکنیکال؛ آدام گریمز
The Art and Science of Technical Analysis
این کتاب پلی میان دیدگاه آکادمیک و معاملهگری واقعی است. آدام گریمز با بیش از بیست سال تجربه معاملاتی، توضیح میدهد که چرا بازارها در بسیاری موارد پیشبینیناپذیرند و الگوهای قیمتی تنها زمانی معتبرند که بیتعادلی واقعی بین فشار خرید و فروش وجود داشته باشد. او حتی برخی ابزارهای محبوب مثل سطوح فیبوناچی را با تحلیل آماری به چالش میکشد و در کنار آن، به روانشناسی معاملهگر و مدیریت ریسک واقعی هم میپردازد. این اثر برای کسانی مناسب است که دیگر به دنبال «الگوی جادویی» نیستند و میخواهند با نگاه نقادانه به بازار نگاه کنند.
۱۱. تحلیل تکنیکال با استفاده از چند تایمفریم؛ برایان شانون
Technical Analysis Using Multiple Timeframes
یکی از اشتباهات رایج معاملهگران تازهکار، تحلیل قیمت فقط در یک بازه زمانی است. برایان شانون در این کتاب نشان میدهد که چگونه بررسی همزمان چند تایمفریم، ریسک ورود به معامله را کاهش میدهد و از تصمیمهای هیجانی جلوگیری میکند. او بهجای واکنش صرف به قیمت، رویکردی پیشبینانه آموزش میدهد و توضیح میدهد چگونه موقعیتهای خرید (Long) و فروش (Short) را با استراتژی مشخص مدیریت کنیم. بررسی حجم معاملات و میانگینهای متحرک نیز از بخشهای مهم این کتاب است.
۱۲. تحلیل تکنیکال مبتنی بر شواهد؛ دیوید آرونسون
Evidence-Based Technical Analysis
این کتاب شاید سختخوانترین اثر این فهرست باشد، اما برای کسانی که میخواهند از مرز «باور» به مرز «اثبات آماری» عبور کنند، بینظیر است. آرونسون با استفاده از ۲۵ سال داده تاریخی و بررسی بیش از ۶۴۰۰ سیگنال خریدوفروش روی شاخص S&P500، نشان میدهد کدام قوانین تحلیل تکنیکال واقعاً از نظر آماری معنادار هستند و کدامها صرفاً توهم الگو (Pattern Illusion) هستند. این کتاب هنوز به فارسی ترجمه نشده است.
هشدار درباره کتابهای آماریاین کتاب نیاز به آشنایی حداقلی با آمار و احتمال دارد. اگر مبتدی هستید، ابتدا کتابهای پایهایتر را بخوانید تا از این اثر نتیجه واقعی بگیرید.
۱۳. تعریف تحلیل تکنیکال؛ مارتین پرینگ
Technical Analysis Explained
محور اصلی این کتاب، تمرکز بر عاملی است که هیچوقت تغییر نمیکند: احساسات انسانی. مارتین پرینگ نشان میدهد چگونه با مشاهده رفتار سرمایهگذاران در واکنش به رویدادهای گذشته، میتوان زمان مناسب خریدوفروش را پیشبینی کرد. این اثر شامل الگوهای قیمت، نمودارهای شمعی، قدرت نسبی و شناخت احساسات بازار است. تلاشهایی برای ترجمه فارسی این کتاب صورت گرفته، اما تا زمان نگارش این مقاله، نسخه رسمی و کامل فارسی آن بهطور گسترده در بازار نشر ایران در دسترس نیست.
مهمترین مفاهیمی که این کتابها به شما یاد میدهند
پیش از آنکه سراغ خرید کتاب بروید، خوب است بدانید هدف نهایی خواندن این منابع، تسلط بر چند مفهوم پایهای است که بدون آنها، هیچ کتابی به شما کمک نمیکند:
- روند و ساختار بازار: تشخیص اینکه بازار در فاز صعودی، نزولی یا خنثی قرار دارد.
- حمایت و مقاومت: شناسایی نواحی قیمتی که احتمال واکنش بازار در آنها بیشتر است.
- الگوهای قیمتی: از الگوهای کلاسیک مثل سروشانه تا الگوهای شمعی و هارمونیک.
- اندیکاتورها و اسیلاتورها: ابزارهایی که سرعت و قدرت حرکت قیمت را اندازهگیری میکنند.
- مدیریت ریسک و روانشناسی معاملهگر: موضوعی که اغلب مبتدیان آن را دستکم میگیرند، اما در کتابهای مدرنتر مثل اثر آدام گریمز محور اصلی است.
چگونه این کتابها را بخوانیم که واقعاً روی معاملاتمان اثر بگذارد؟
خیلیها یک کتاب تحلیل تکنیکال را مثل رمان میخوانند؛ از اول تا آخر، یکبار، و بعد کنار میگذارند. این روش، بازده بسیار پایینی دارد. روش مؤثرتر این است:
- هر فصل را با نمودار واقعی بازار خودتان (بورس، فارکس یا رمزارز) تطبیق دهید، نه فقط مثالهای کتاب.
- پس از هر مفهوم، حداقل ۲۰ نمونه تاریخی از آن الگو یا اندیکاتور را در نمودارهای گذشته پیدا کنید.
- یک دفترچه یادداشت معاملاتی (Trading Journal) بسازید و مفاهیم کتاب را در تحلیلهای روزانه خودتان امتحان کنید.
- کتاب را حداقل دو بار بخوانید؛ بار دوم با تجربه عملی، برداشت شما کاملاً متفاوت خواهد بود.
نکته کاربردیبهترین زمان برای مرور دوباره یک کتاب تحلیل تکنیکال، بعد از حداقل سه ماه معاملهگری واقعی یا آزمایشی است، نه بلافاصله بعد از اتمام کتاب.
اشتباهات رایج در یادگیری تحلیل تکنیکال از روی کتاب
بسیاری از افرادی که با انگیزه بالا شروع به مطالعه میکنند، در میانه راه دچار سردرگمی میشوند. دلیل اصلی معمولاً یکی از این موارد است:
- خواندن همزمان چند کتاب با رویکردهای متفاوت، بدون تسلط کامل بر مبانی.
- تلاش برای پیادهسازی همه تکنیکهای کتاب بهطور همزمان در یک استراتژی معاملاتی.
- نادیده گرفتن تفاوت بازار نمونههای کتاب (معمولاً بازارهای آمریکا) با بازار داخلی.
- غفلت از مدیریت ریسک و تمرکز صرف بر پیشبینی جهت قیمت.
کدام کتاب برای کدام سطح؟ راهنمای انتخاب بر اساس تجربه شما
| سطح شما | کتاب پیشنهادی | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| مبتدی مطلق | مبانی تحلیل تکنیکال – جک شواگر | زبان ساده، بدون پیشنیاز |
| مبتدی با هدف مرجع کامل | تحلیل تکنیکال – جان مورفی | پوشش کامل مفاهیم پایه |
| متوسط – علاقهمند به الگوها | دایرهالمعارف الگوهای نموداری – بولکوفسکی | داده آماری واقعی بهجای نظریه |
| متوسط – علاقهمند به فارسیزبان | هارمونیک تریدینگ پیشرفته – علی محمدی | تألیف داخلی و کاربردی |
| پیشرفته – تحلیلی و آماری | تحلیل تکنیکال مبتنی بر شواهد – آرونسون | اعتبارسنجی علمی سیگنالها |
| پیشرفته – روانشناسی بازار | هنر و علم تحلیل تکنیکال – آدام گریمز | نگاه نقادانه و مدرن |
نقدی واقعبینانه: آیا این کتابها بهتنهایی کافی هستند؟
لازم است این نکته صادقانه گفته شود: هیچ کتابی، حتی جامعترین اثر جان مورفی، بهتنهایی شما را به یک معاملهگر سودآور تبدیل نمیکند. تحلیل تکنیکال ابزاری برای افزایش احتمال موفقیت است، نه یک فرمول قطعی برای پیشبینی آینده قیمت. بسیاری از الگوها و اندیکاتورهای معرفیشده در این کتابها، در شرایط خاص بازار عملکرد خوبی دارند و در شرایط دیگر، کاملاً ناکارآمد میشوند؛ دقیقاً همان نکتهای که آدام گریمز و دیوید آرونسون در آثار خود به آن تأکید کردهاند.
هشدار مهمسرمایهگذاری در بازارهای مالی همواره با ریسک همراه است. هیچ کتاب یا روش تحلیلی، سود قطعی تضمین نمیکند و مطالعه این منابع باید همراه با مدیریت ریسک، آزمایش عملی و مشاوره با متخصصان مالی انجام شود.
جمعبندی: مسیر پیشنهادی برای شروع
اگر بخواهیم مسیر یادگیری را در یک جمله خلاصه کنیم: از مبانی جامع شروع کنید (مورفی یا شواگر)، سپس به سراغ یک حوزه تخصصی بروید که با سبک معاملاتی شما همخوانی دارد (الگوها، امواج، یا اندیکاتورها)، و در نهایت با کتابهای نقادانهتر مثل آثار گریمز و آرونسون، نگاه خود را از باورهای رایج به سمت شواهد واقعی بازار هدایت کنید. هیچ کتابی جای تجربه واقعی را نمیگیرد، اما یک کتاب درست، میتواند سالها آزمونوخطای بیثمر را از مسیر شما حذف کند.
ممنون … من همون اولی رو میخوام تهیه کنم که معروف تره
ممنون کامل و مفید بود
سلام ممنونم از حسن توجه شما به مطالب خانه سرمایه