گروه بریکس در حال برداشتن گامی تازه برای کاهش وابستگی به دلار است. این بلوک اقتصادی قصد دارد یک بورس اختصاصی برای معاملات فلزات گران‌بها راه‌اندازی کند؛ اقدامی که می‌تواند قواعد بازی در بازار جهانی طلا و نقره را تغییر دهد.

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، اعلام کرد کشورهای عضو بریکس در حال طراحی یک «پلتفرم معاملاتی ویژه فلزات گران‌بها» هستند. این بورس قرار است بستری مستقل‌تر برای خرید و فروش طلا و سایر فلزات ارزشمند فراهم کند؛ آن هم در زمانی که بازار طلا با نوسانات کم‌سابقه‌ای روبه‌روست.

به گفته ریابکوف، علاوه بر بورس فلزات، یک پلتفرم سرمایه‌گذاری مشترک و سازوکار ویژه‌ای برای فعالیت در مناطق آزاد اقتصادی کشورهای عضو نیز در دست طراحی است. او تأکید کرد این ابتکارها در راستای ایجاد زیرساخت‌هایی است که «با فشار یک دکمه» توسط آمریکا قابل توقف نباشند.

این طرح‌ها نخستین بار در دوره ریاست روسیه بر بریکس در سال ۲۰۲۴ مطرح شد؛ زمانی که مسکو پیشنهاد ایجاد سیستم‌های پرداخت جایگزین، تسویه با ارزهای ملی و سازوکارهای بیمه‌ای مستقل را ارائه کرد. اکنون به نظر می‌رسد بخشی از این ایده‌ها وارد مرحله اجرایی شده‌اند.

این تحرکات در شرایطی اتفاق می‌افتد که قیمت انس جهانی طلا XAUUSD طی یک سال گذشته نوسانات شدیدی را تجربه کرده است. طلا در ژانویه از مرز ۵۶۰۰ دلار عبور کرد، سپس تا محدوده ۴۶۰۰ دلار عقب نشست و بار دیگر به بالای ۵۰۰۰ دلار بازگشت. چنین بی‌ثباتی‌ای، اهمیت ایجاد سازوکارهای جدید برای مدیریت ریسک را افزایش داده است.

در همین حال، بریکس به‌طور جدی توسعه ابزارهای دیجیتال و استفاده گسترده‌تر از ارزهای ملی در تجارت میان اعضا را دنبال می‌کند. بانک مرکزی هند اخیراً پیشنهاد اتصال ارزهای دیجیتال بانک‌های مرکزی (CBDC) کشورهای عضو را مطرح کرده تا تسویه‌های فرامرزی بدون نیاز به دلار انجام شود.

با این حال، همه اعضا هنوز کاملاً از دلار فاصله نگرفته‌اند. وزیر دارایی روسیه در اواخر ۲۰۲۵ اذعان کرد برخی شرکا همچنان تمایل بالایی به استفاده از دلار دارند؛ موضوعی که روند ایجاد یک نظام تسویه یکپارچه را کند کرده است.

گروه بریکس که از سال ۲۰۰۹ با حضور برزیل، روسیه، هند و چین شکل گرفت و سپس آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، ایران و امارات به آن پیوستند، اکنون در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین بازیگران اقتصاد چندقطبی جهان است.

اگر بورس فلزات گران‌بهای بریکس عملیاتی شود، این اقدام می‌تواند یکی از جدی‌ترین چالش‌ها برای سلطه دلار در بازارهای کالایی باشد  چالشی که نه‌تنها بازار طلا، بلکه ساختار مالی جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

منبع خبر: وبسایت cryptopolitan